Artykuł z cyklu ''Planuję długie życie'' strona główna
Planuję długie życie

Jak mądrze przygotować się do lata i uchronić przed czerniakiem?

Planuję długie życie

Jak mądrze przygotować się do lata i uchronić przed czerniakiem?

Niemal każdy człowiek posiada na swej skórze mniej lub więcej znamion w postaci m.in. pieprzyków. Opalanie się i inne formy korzystania ze słońca latem stwarzają zagrożenie zarówno dla nich, jak i całej skóry. Jednym z najniebezpieczniejszych jest nowotwór złośliwy skóry, czyli czerniak. Dowiedz się, co to za choroba, co ją powoduje, jakie ma objawy i jak można ją leczyć.

Czerniak – co to za choroba?

Czerniak jest nowotworem złośliwym skóry, który charakteryzuje się dynamicznym tempem rozwoju i tendencją do tworzenia szybkich przerzutów. Wywodzi się od melanocytów, czyli komórek, które wytwarzają w skórze barwnik zwany melaniną. Melanina powoduje, że ludzka skóra ciemnieje przy długotrwałym kontakcie z promieniowaniem ultrafioletowym. Dotyczy to zarówno zbyt długiego i częstego przebywania na słońcu, jak i w solarium. 

Czerniak najbardziej widoczny jest bezpośrednio na skórze, ponieważ to właśnie na niej (i pod nią) najczęściej się rozwija. Może również zaatakować błony śluzowe w jamie ustnej, nosie, w okolicach odbytu, a także gałkę oczną.

Czerniak – objawy

Zmiany, które pojawiają się na skórze i mogą oznaczać czerniaka, przyjmują bardzo różny charakter. Bardzo ważne jest, aby obserwować swoje ciało, zwłaszcza wszelkie znamiona i wszystko, co się z nimi dzieje. Niektórzy nie mają pewności, z którym objawem zgłosić się do lekarza. Podpowiadamy - z każdym! W dalszej części artykułu wyjaśniamy, dlaczego to takie ważne.

Zobacz wideo: Jak dbać o swoją skórę latem i uchronić się przed czerniakiem?

mat. prasowe 

Do najczęściej występujących objawów rozwijającego się czerniaka zaliczane są:

  • zmiana wielkości znamienia,
  • ból i swędzenie,
  • zgrubienia,
  • zmiana koloru,
  • zmiana kształtu,
  • zaczerwienienie wokół znamienia,
  • krwawienie.

Zmiany dotyczące znamienia, które są związane z podejrzeniem nowotworu złośliwego, jakim jest czerniak, określane są jako ABCDE:

  • A (assymetry) asymetria - zmiana kształtu znamienia z okrągłej w niesymetryczną,
  • B (border) brzegi - nierówne, nieregularne i poszarpane brzegi znamienia,
  • C (color) kolor - różne zmiany w zabarwieniu znamienia,
  • D (diameter) rozmiar, średnica znamienia - badaniu powinny zostać poddane wszelkie znamiona o wielkości powyżej 6 mm,
  • E (evolution) czyli ewolucja - powiększenie, pogrubienie, pojawienie się nowej zmiany skóry.

Rozwój czerniaka 

Czerniak może być nowym znamieniem na skórze, ale też, na skutek nasilonego promieniowania słonecznego, zamienić w złośliwy nowotwór coś, co istnieje na niej od dawna. Istotny jest nie tylko rozmiar zmiany, którą zaobserwujemy. Należy pamiętać, że czerniak rośnie również w głąb skóry. Przekracza naskórek, skórę właściwą, a następnie dociera do naczyń krwionośnych i limfatycznych. Tamtędy nowotworowe komórki czerniaka mogą trafić do węzłów chłonnych w pobliżu zmiany na skórze. Węzły chłonne mają zdolność czasowego zatrzymywania szkodliwych komórek. Mogą jednak nie poradzić sobie z nimi – wtedy rozprzestrzeniają się po całym organizmie. Wówczas mają możliwość zajmować również organy wewnętrzne, takie jak płuca, wątroba, a nawet mózg.

Profilaktyka i sposoby leczenia czerniaka

Pomóc może przede wszystkim profilaktyka, czyli odpowiednie zabezpieczenie się przed promieniowaniem ultrafioletowym. Jednym z najlepszych sposobów jest stosowanie odpowiednich kremów z filtrem do twarzy i na całe ciało. Bardzo ważna jest również dokładna obserwacja własnego ciała, a przede wszystkim wszelkich znamion skórnych. Jakiekolwiek zmiany w ich rozmiarze czy kształcie należy jak najszybciej zgłaszać do lekarza. Czerniak rozwija się wyjątkowo agresywnie, a jego farmakologiczne leczenie nie jest łatwe. Z kolei wcześnie wykryty czerniak jest prawie w 100% wyleczalny za pomocą prostego wycięcia.

Jeżeli zaobserwowana zmiana okaże się czerniakiem, lekarze często stosują metodę jego usunięcia. Kiedy nie jest jeszcze w zaawansowanym stopniu rozwoju, czyli nie wniknął w głąb organizmu, wówczas samo wycięcie zmiany w wielu wcześnie wykrytych przypadkach w zupełności wystarcza. Dlatego tak istotne jest przyglądanie się swemu ciału i reagowanie na wszelkie zmiany, nawet jeśli te nie są źródłem jakiegokolwiek bólu czy dyskomfortu.

Kto jest najbardziej narażony na czerniaka?

Każdego roku w Polsce odnotowywanych jest 50 000 przypadków nowych zachorowań na różnego typu nowotwory skóry. Około 3500-4000 z nich to czerniaki, a prawie połowa tych czerniaków wykrywana jest późno – w stopniu zaawansowanym. Według badań, liczba zachorowań na czerniaka podwaja się co 10 lat, a w ciągu ostatnich 20 lat zwiększyła się o 300%.

Ten typ nowotworu skóry może dotknąć niemal każdego, ale przede wszystkim osoby o jasnej karnacji. Polacy są narażeni w znacznym stopniu, ponieważ posiadają skórę o tzw. fototypie 1 lub 2.

Dodatkowo w grupie podwyższonego ryzyka znajdują się osoby posiadające następujące cechy:

  • jasna karnacja, rude lub blond włosy, liczne piegi, jasne oczy,
  • słabe tolerowanie słońca, trudności w opalaniu,
  • liczne znamiona barwnikowe i znamiona w miejscach podrażnianych,
  • przeszłe oparzenia słoneczne, szczególnie w dzieciństwie,
  • przebywanie w pełnym słońcu powyżej godziny dziennie i/lub bez żadnej ochrony,
  • częste korzystanie z solarium.

Podsumowując - aby ochronić się przed złośliwym nowotworem skóry, jakim jest czerniak i w pełni cieszyć się latem, należy pamiętać o kilku zasadach. Słońce ma pozytywny wpływ na człowieka i jego zdrowie, ale korzystać z niego należy z rozwagą. Skóra zawsze powinna być chroniona od nadmiernego promieniowania m.in. kosmetykami zawierającymi filtry oraz ubiorem. Znamiona należy osłaniać i uważnie obserwować, a na wszelkie zmiany jak najszybciej reagować.

Artykuł jest częścią kampanii społecznej „Planuję długie życie” realizowanej w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020–2030, finansowanej ze środków Ministra Zdrowia.

Przeczytaj więcej na temat kampanii Planuję długie życie.


Artykuł sponsorowany
Co sądzisz o tym artykule?
95
6
Wybrane dla Ciebie
Komentarze
0