Dyskryminacja i jej rodzaje. Co robić, gdy czujemy się pokrzywdzeni w pracy?

symbol dyskryminacji
Dyskryminacja i jej rodzaje
Źródło: Magnolija/Getty Images
Dyskryminacja jest zjawiskiem nierównego traktowania osób ze względu na ich przynależność do określonej grupy lub kategorii społecznej. Grupy te stanowią obiekt uprzedzeń lub negatywnych stereotypów, w konsekwencji czego mają utrudniony dostęp do kariery zawodowej, majątku i innych cenionych dóbr. 1 marca to dzień Zero dla Dyskryminacji, nie tylko w pracy.

Prawa człowieka

Źródło: Dzień Dobry TVN
Polka przed Trybunałem Praw Człowieka
Polka przed Trybunałem Praw Człowieka
Informacje o ciąży w centralnym rejestrze?
Informacje o ciąży w centralnym rejestrze?
Aborcja
Aborcja

Czym jest dyskryminacja i jakie są jej rodzaje?

Dyskryminacja w zatrudnieniu może wynikać z różnych powodów. Najczęściej są to: płeć, wiek, pochodzenie etniczne, poglądy religijne, orientacja seksualna, wygląd zewnętrzny, status majątkowy, dysfunkcje fizyczne lub intelektualne, choroby, wykształcenie rodzaj wykonywanej pracy. Dyskryminacja w miejscu pracy jest negatywnym zjawiskiem, które może mieć poważne skutki psychiczne oraz zdrowotne. W związku z tym jest prawnie zakazana w Polsce, a osoby, które jej doświadczyły, mogą złożyć pozew sądowy i domagać się odszkodowania. Warto wiedzieć, że w takiej sytuacji to pracodawca jest zobowiązany do udowodnienia, że nie dyskryminował pracownika. Z jakimi rodzajami dyskryminacji najczęściej spotykamy się w miejscu zatrudnienia?

Z czym wiąże się dyskryminacja kobiet w pracy?

Dyskryminacja ze względu na płeć jest jedną z najczęściej występujących w pracy i w większości przypadków dotyczy kobiet. Może objawiać się w sposób bezpośredni (wtedy dzieje się zupełnie jawnie) lub pośredni (pod przykrywką niedyskryminujących przepisów). W pierwszym przypadku dyskryminacja w pracy może dotyczyć wynagrodzenia. Biorąc pod uwagę kryterium płci, kobiety zarabiają mniej niż mężczyźni, pomimo wykonywania takich samych obowiązków. Dyskryminacja pośrednia może np. polegać na zatrudnianiu wybranej grupy – w tym przypadku kobiet – na podstawie mniej korzystnej umowy. Z jakimi zjawiskami jeszcze mogą spotkać się panie?

  • „Szklany sufit” – w tym przypadku dyskryminacja kobiet na rynku pracy dotyczy zajmowania stanowisk kierowniczych i dyrektorskich. W firmach, w których funkcjonuje to zjawisko, kobiety wspinają się po szczeblach kariery do momentu, aż czują, że coś zatrzymuje je w miejscu, uniemożliwia awans – to właśnie tzw. szklany sufit.
    • „Lepka podłoga” – to zjawisko dotyczy najbardziej sfeminizowanych zawodów, takich jak sekretarka, kosmetyczka czy pielęgniarka. Zakłada ono, że tego typu zawody mają niski status, bez możliwości większego awansu. Lepka podłoga powstrzymuje osoby pracujące na tych stanowiskach przed „wskoczeniem” na wyższy pułap.
      • „Szklane ruchome schody” – dyskryminacja na rynku pracy odnosi się tu do barier związanych z awansem w środowisku sfeminizowanym. W takim przypadku stanowiska kierownicze są zajmowane przez mężczyzn, uznaje się bowiem, że są to jedyne pozycje, jakie mogą oni zajmować w typowo kobiecej branży. Określenie zjawiska dotyczy niewidzialnej siły, która ma wynosić mężczyzn na wysokie pozycje.
        • Molestowanie seksualne – objawia się naruszeniem godności pracownika poprzez stworzenie zastraszającej i upokarzającej atmosfery. Składają się na nie werbalne i pozawerbalne elementy. Formami molestowania są wszelkie komentarze o charakterze seksualnym, dotykanie oraz aluzje seksualne. Przykłady dyskryminacji w pracy to także nieprzyzwoite SMS-y lub e-maile.

          Dyskryminacja i mobbing w zatrudnieniu – jak jeszcze mogą się objawiać?

          Mobbing to zjawisko, w którym zachowanie pracodawcy lub przełożonego ma na celu ośmieszenie pracownika, upokorzenie albo odsunięcie od reszty grupy. Jak jeszcze może się objawiać? Publicznym komentowaniem wyników pracy, okazywaniem złośliwości, lekceważeniem, pomijaniem przy awansie i premiach, straszeniem i kierowaniem do pracy poniżej kompetencji. Mobbing i dyskryminacja w miejscu pracy w tym przypadku ma charakter długotrwały i uporczywy. Niezależnie od tego, kto był prześladowcą, według prawa odpowiedzialność w każdym przypadku ponosi pracodawca.

          Gdy dyskryminacja w pracy ma charakter mobbingu, pracownik może ubiegać się o przysługujące mu odszkodowanie. Wysokość odszkodowania nie może być niższa niż wartość minimalnego wynagrodzenia. Jest również uprawniony do rozwiązania umowy o pracę. W tym przypadku wystarczy forma pisemna z podaniem przyczyny. Dodatkową możliwością, w przypadku gdy skutkiem mobbingu były dolegliwości zdrowotne, jest ubieganie się o zadośćuczynienie. W tej sytuacji pracodawca może ponieść odpowiedzialność za szkody majątkowe związane z leczeniem i utratą zarobków.

          Na czym może polegać przeciwdziałanie dyskryminacji w zatrudnieniu? Przede wszystkim należy zastanowić się nad tym, z jaką formą dyskryminacji mamy do czynienia – pośrednią czy bezpośrednią. Ważną kwestią jest także zebranie dowodów. Na początek udajemy się z nimi do pracodawcy lub działu kadr. Jeśli sytuacji nie da się załatwić w sposób polubowny, kolejnym krokiem jest wstąpienie na drogę sądową. Warto wiedzieć, że w takiej sytuacji pracownik jest chroniony przez prawo i nie może zostać zwolniony.

          Jesteśmy serwisem kobiecym i tworzymy dla Was treści związane ze stylem życia. Pamiętamy jednak o sytuacji w Ukrainie. Chcesz pomóc? Sprawdź, co możesz zrobić. Pomoc. Informacje. Porady.

          Zobacz także:

          Autor: Adrian Adamczyk

          Źródło zdjęcia głównego: Magnolija/Getty Images

          podziel się:

          Pozostałe wiadomości

          Horoskop dzienny na niedzielę, 14 kwietnia 2024 r. dla Strzelców, Koziorożców, Wodników, Ryb

          Horoskop dzienny na niedzielę, 14 kwietnia 2024 r. dla Strzelców, Koziorożców, Wodników, Ryb

          Horoskop dzienny na niedzielę, 14 kwietnia 2024 r. dla Lwów, Panien, Wag, Skorpionów

          Horoskop dzienny na niedzielę, 14 kwietnia 2024 r. dla Lwów, Panien, Wag, Skorpionów

          Horoskop na niedzielę, 14 kwietnia 2024 r. dla Baranów, Byków, Bliźniąt i Raków

          Horoskop na niedzielę, 14 kwietnia 2024 r. dla Baranów, Byków, Bliźniąt i Raków

          Horoskop na niedzielę. Jeden ze znaków nie powinien dzisiaj odbierać telefonów

          Horoskop na niedzielę. Jeden ze znaków nie powinien dzisiaj odbierać telefonów

          Katarzyna Zielińska w żałobie. Oliwia Bieniuk skarży się na brak spokoju. Karol III chce się pogodzić z księciem Harrym

          Katarzyna Zielińska w żałobie. Oliwia Bieniuk skarży się na brak spokoju. Karol III chce się pogodzić z księciem Harrym

          Małgorzata Rozenek-Majdan o sposobach na reset po ciężkim dniu. "To jest game changer"

          Małgorzata Rozenek-Majdan o sposobach na reset po ciężkim dniu. "To jest game changer"

          Zostawiał dzieci, wychodził z autokaru i na ich oczach urywał lalce głowę. "Jak z horroru"

          Zostawiał dzieci, wychodził z autokaru i na ich oczach urywał lalce głowę. "Jak z horroru"

          Tej herbaty nie należy pić. GIS: "Stwarza istotne zagrożenie dla zdrowia"

          Tej herbaty nie należy pić. GIS: "Stwarza istotne zagrożenie dla zdrowia"

          MSZ ostrzega Polki i Polaków: "Nie można wykluczyć, że dojdzie do nagłej eskalacji działań zbrojnych"

          MSZ ostrzega Polki i Polaków: "Nie można wykluczyć, że dojdzie do nagłej eskalacji działań zbrojnych"

          Adam Konkol walczy z rakiem płuc. Nie może być operowany i poddać się chemioterapii

          Adam Konkol walczy z rakiem płuc. Nie może być operowany i poddać się chemioterapii