Styl życia

Co region to inny zwyczaj. Tradycje bożonarodzeniowe i wierzenia z różnych części Polski

Styl życia

MarianVejcik/Getty Images

Pierwsza gwiazdka, śpiewanie kolęd, jemioła, 12 potraw czy jedno wolne miejsce przy stole - są to zwyczaje znane w większości polskich domów. Wciąż jednak możemy się spotkać z tradycjami i wierzeniami, które znają tylko mieszkańcy danego regionu. Trudno powiedzieć, które z nich są wciąż kultywowane, a które nie. Natomiast niewątpliwie, część z nich może zaskoczyć.

Jakie są tradycje bożonarodzeniowe w różnych regionach Polski? Polecamy nasz przewodnik.

Boże Narodzenie na Pomorzu i Kujawach

Jedną z ciekawszych tradycji Pomorza, jest zwyczaj, który zakazuje gospodyni domu wstawania od stołu w czasie kolacji wigilijnej. Wszystkim musi zająć się gospodarz. Pani domu powinna być ciągle przy stole, ponieważ wierzono, że kury będą chętniej siedzieć na jajach. W kącie domu stawiano snopek zboża, a na podłogę rozsypywana była słoma. Wszystko to miało przynieść szczęście w hodowli krów.

Wielkopolskie zwyczaje świąteczne

Najbardziej znanym zwyczajem Wielkopolski jest wizyta Gwiazdora, a nie jak w reszcie kraju, a nawet świata, św. Mikołaja. Wywodzi się on z dawnych grup kolędników. Gwiazdor nosił ze sobą wór z prezentami i rózgi dla niegrzecznych dzieci. Jednak rózga nie była jedynym "prezentem" za złe zachowanie. Gwiazdor potrafił wręczyć również zgniłe pyry, czyli zepsute ziemniaki. Gwiazdor pojawia się również między innymi na Kaszubach czy Kujawach.

Podlasie i tradycje bożonarodzeniowe

Na Podlasiu podczas adwentu grano na drewnianych trąbach pasterskich, czyli ligawkach. Nazywane to było "odtrąbywaniem adwentu". Podobnie jak na Pomorzu i Kujawach, w świętym kącie - pod obrazami lub ikonami - stawiano w domu snop żyta, jednak stawiano go tam, dopiero, gdy rozbłysła pierwsza gwiazdka. Na Podlasiu wierzono, że jeżeli wstaniemy rano w wigilię, to przez cały następny rok nie będziemy mieć kłopotu ze zdrowiem i sprawnością. A z kolei fakt, kto pierwszy odwiedzi dom - kobieta czy mężczyzna, będzie oznaczał czy krowa urodzi jałówkę, czy byczka.

Tradycyjna wigilia na Lubelszczyźnie

Wierzono, że w wigilię nie należy nikomu niczego pożyczać, aby w ciągu roku niczego nam nie zabrakło. Kolejnym ciekawym wierzeniem był zakaz szycia 24 grudnia - mogło to skutkować zaszyciem rozumu. Na Lubelszczyźnie obok opłatka stawiano czosnek oraz miód, miało to zapewnić zdrowie dla całej rodziny. Co ciekawe, liczba potraw na świątecznych stołach różniła się od tej w innych częściach Polski. Było ich 7, 9 lub 13.

Podhalańskie zwyczaje świąteczne

Wigilijny stół na Podhalu często był owinięty łańcuchem, miało to trzymać zwierzęta w zagrodzie oraz chronić rodzinę przed śmiercią jednego z jej członków. Bardzo ważne były łyżki. Żadna nie mogła nikomu wypaść z dłoni, ponieważ oznaczać to mogło śmierć, to samo w przypadku kiedy na stole pojawiło się mniej łyżek niż ucztujących. Jeżeli było ich więcej, oznaczało to narodziny dziecka. Podhalańskie panny musiały natomiast nasłuchiwać, skąd szczekał pies - z tamtej właśnie strony miał nadejść przyszły narzeczony.

Górny i Dolny Śląsk i wierzenia wigilijne

Nie Święty Mikołaj ani nie Gwiazdor. Na Górnym Śląsku prezenty przynoszone są przez Dzieciątko - i należy pamiętać, aby zostawić uchylone okno, by Dzieciątko mogło wejść do mieszkania i zostawić prezenty. Bardzo ważne dla Ślązaków jest przygotowanie wieńców adwentowych, czyli Adwyntkranców. Są na nich cztery świece, które zapalane są podczas kolejnych niedziel adwentowych. Wieńce adwentowe są także powszechne na Dolnym Śląsku. Tam właśnie na kolację zapraszano psy i koty, a przez lata panował zwyczaj zostawiania dzieciom prezentów nie pod choinką, a pod stołem. Dostawały one również jabłka, w które były wciskane drobne monety.

Zobacz wideo: Świąteczne tradycje kaszubskie

Zobacz też:

Rozgryzamy tradycje wigilijne

Zwyczaje i tradycje bożonarodzeniowe – jak zadbać o atmosferę świąt?

Boże Narodzenie na dalekiej północy. "Tu jest mnóstwo świec i lamp w oknach, a dzieci tańczą wokół choinki"

Autor: Karolina Rybińska

Źródło: informator-pomorza.pl, dzieje.pl, miastopoznaj.pl, wrotapodlasia.pl, bialystok.naszemiasto.pl, panoramalubelska.pl, silesia.info.pl, dolnoslaskosc.pl

Pozostałe wiadomości