Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Menu wigilijne - lista 12 potraw
Na wigilijnym stole tradycyjnie powinny znaleźć się:
- Barszcz wigilijny,
- Uszka z grzybami,
- Przepis na pierogi z kapustą i grzybami,
- Pieczona ryba po grecku,
- Sałatka jarzynowa,
- Śledzie w zalewie korzennej, Tradycyjny karp w galarecie,
- Kapusta wigilijna,
- Paszteciki z pieczarkami,
- Kompot wigilijny,
- Świąteczny makowiec z rodzynkami i lukrem,
- Kutia świąteczna z makiem i orzechami.
Barszcz wigilijny - przepis Darii Ładochy
Składniki na barszcz wigilijny:
- 3 pietruszki,
- 4 marchewki,
- 3 kg buraków,
- 2 cebule,
- 50 g suszonych grzybów,
- por,
- ½ selera,
- 1 łyżka miodu,
- 4 ziela angielskie,
- 3 ząbki czosnku,
- szczypta majeranku,
- sok z jednej cytryny,
- 10 ml octu,
- 4 goździki,
- kora cynamonu,
- litr zakwasu z buraków,
- łyżka masła,
- sól, pieprz.
Przygotowanie barszczu wigilijnego Grzyby zalej gorącą wodą i gotuj około 40 minut. Następnie pozostaw do ostygnięcia i zachowaj wywar. Cebulę drobno posiekaj i zeszklij na maśle. Dodaj warzywa korzeniowe, przyprawy oraz por - drobno posiekane lub starte na tarce o grubych oczkach. Warzywa wraz z cebulką umieść w dużym garnku i zalej wodą z dodatkiem przypraw. Doprowadź do wrzenia i gotuj jeszcze 50 minut. Następnie przecedź barszcz przez sitko, dodaj pokrojone grzyby oraz wywar, zakwas buraczany, czosnek, miód, ocet, sok z cytryny oraz majeranek. Doprowadź do wrzenia i koniecznie wyłów czosnek łyżką cedzakową.
Uszka z grzybami - do barszczu - przepis Agnieszki Kręglickiej
Składniki na farsz do uszek z grzybami:
- 80 g suszonych prawdziwków,
- 2 cebule,
- sól,
- pieprz,
- oliwa.
Ciasto:
- 0,3 kg mąki,
- jajko,
- łyżka oleju,
- sól,
- gorąca woda.
Przygotowanie: Oczyszczone grzyby zalej wodą i odstaw na pół godziny. Gdy zmiękną, przełóż z wodą do garnka i gotuj, aż będą miękkie, odcedź. Cebulę i grzyby pokrój w drobną kostkę. Cebulę zeszklij na patelni, na oliwie, dodaj sól i pieprz. Dodaj grzyby i smaż razem, aż masa zacznie się lepić, uzupełnij przyprawy do smaku, ostudź. Zagnieć w misce mąkę z roztrzepanym jajkiem, gorącą wodą, olejem i szczyptą soli. Dobrze wymieszaj i wyrób, aż będzie spójne. Odstaw, by odpoczęło na pół godziny. Stolnicę posyp mąką. Podziel ciasto na trzy części. Dwie trzymaj pod przykryciem, a jedną część rozwałkuj cieniutko. Z ciasta wycinaj kółka foremką o ostrym brzegu lub krój na kwadraty ok. 4 cm x 4 cm. Na każdy kwadrat nakładaj farsz grzybowy, zwijaj małe pierożki. Wrzucaj do garnka z gotującą się wodą, mieszaj i gotuj przez 2 minuty od momentu, gdy wypłyną na powierzchnię.
Przepis na pierogi z kapustą i grzybami
Składniki na ciasto (na 50 pierogów):
- 2 szklanki mąki,
- łyżeczka soli,
- ½ łyżki oleju,
- około szklanki ciepłej wody.
Składniki na farsz:
- pół litrowego słoika suszonych grzybów,
- 500 g kiszonej kapusty,
- ½ pietruszki,
- 1,5 cebuli,
- sól i pieprz do smaku, 1,5 łyżki oleju.
Przygotowanie: Grzyby opłucz, zalej wodą i odstaw przynajmniej na 6 godzin. Po tym czasie ugotuj je razem z obraną pietruszką w wodzie, w której się moczyły. Gdy grzyby osiągną odpowiednią miękkość, dodaj odrobinę soli i pieprzu do smaku. Kapustę ugotuj w 200 ml wody. Gdy będzie już wystarczająco miękka, odciśnij ją. Ugotowane grzyby i pietruszkę odcedź, a wywar zachowaj (można przygotować na nim zupę grzybową). Grzyby i kapustę zmiel w maszynce do mięsa o dużych oczkach lub posiekaj na desce.
Cebulę podsmaż na patelni na rozgrzanym oleju, a gdy będzie odpowiednio zeszklona, wymieszaj ją z resztą składników farszu. Przesianą mąkę wysyp na stolnicę, utwórz z niej niewielki kopczyk z wgłębieniem na środku, po czym dodaj sól, olej i ciepłą wodę. Zagnieć ciasto na pierogi, zagarniając mąkę od zewnątrz kopczyka w kierunku wgłębienia. Wyrabiaj je ok. 15 minut. Po tym czasie powinno być odpowiednio miękkie i elastyczne. Przełóż ciasto do miski i przykryj ściereczką. Wstaw wodę na pierogi. Ciasto podziel na dwie części, każdą rozwałkuj i za pomocą szklanki wytnij kółka. Na każde kółko nałóż farsz, złóż na pół i sklej brzegi. Pierogi wrzucaj do wrzącej wody i gotuj od 3 do 5 minut.
Pieczona ryba po grecku - przepis
Składniki potrzebne do przygotowania ryby po grecku dla 7 - 8 osób:
- kilogram filetów z dorsza,
- sok z połowy cytryny,
- ½ kostki bulionowej,
- 500 g marchewki,
- 200 g pietruszki,
- 200 g selera,
- 3 cebule (średniej wielkości),
- 2 liście laurowe,
- 4 ziarna ziela angielskiego,
- 5 ziaren czarnego pieprzu,
- 2-3 łyżki przecieru pomidorowego,
- ½ szklanki oleju,
- szczypta soli i pieprzu.
Przygotowanie: Filety z ryby skropić sokiem z cytryny. Obraną cebulę pokroić w kostkę. Marchewkę, pietruszkę i seler obrać i zetrzeć na tarce o grubych oczkach. Na patelnię wlać olej. Wrzucić na nią pieprz w ziarenkach, ziele angielskie oraz liście laurowe, smażyć wszystko przez ok. 30 sekund. Dodać cebulę, smażyć i mieszać tak długo, aż się zeszkli. Przyprawy i usmażoną cebulę przełożyć do garnka, w którym znajduje się woda z połową kostki bulionowej. Starte na tarce warzywa smażyć na rozgrzanym tłuszczu przez 2 – 3 minuty (ten etap można wykonywać partiami).
Potem przełożyć je do garnka z resztą składników. Dodać przecier pomidorowy. Całość gotować na średnim ogniu, co jakiś czas mieszać. Doprawić solą i pieprzem. Rybę wytrzeć ręcznikiem papierowym, oprószyć ją solą i pieprzem. Podsmażyć na patelni. Naczynie żaroodporne wyłożyć warstwą warzyw, na to położyć rybę, kolejną warstwę warzyw itd. Zazwyczaj układamy 5 warstw. Potrawę włożyć do piekarnika nagrzanego do 180 stopni C na 40 minut.
Sałatka jarzynowa - przepis Darii Ładochy
Składniki na sałatkę jarzynową:
- 4 marchewki,
- 2 pietruszki,
- średni ziemniak (opcjonalnie),
- 1/2 niedużego selera,
- 4 ogórki kiszone lub konserwowe,
- cebula lub nieduży por,
- 2 jajka na twardo,
- jabłko,
- puszka groszku konserwowego,
- 4 czubate łyżki majonezu,
- sól,
- pieprz.
Przygotowanie sałatki jarzynowej: Marchewkę, pietruszkę, selera i ziemniaka obierz, zalej wodą, posól i ugotuj. W zależności od tego, jak lubisz, ugotuj do miękkości lub pozostaw lekko twarde. Cebulę, jabłko i ogórki obierz ze skórki, a jajka ze skorupek. Wszystkie składniki pokrój w grubą lub drobną kostkę, w zależności od tego, jak lubisz. Groszek wyjmij z puszki i odsącz na sitku. Wszystkie składniki przełóż do miski i wymieszaj. Dodaj majonez, wymieszaj i dopraw solą i pieprzem.
Rady: Sałatkę możesz wykonać z warzyw, które posłużyły np. do ugotowania wywaru czy rosołu. Niektórzy zamiast groszku dodają fasolę, są też wersje z kukurydzą i papryką. Kompozycja sałatki zależy od upodobań, można ją doprawić słodką sproszkowaną papryką lub curry.
Śledzie w zalewie korzennej - przepis
Składniki:
- 500 g solonych śledzi,
- 5 goździków,
- mały kawałek cynamonu,
- 5 ziaren ziela angielskiego,
- 6 ziarenek pieprzu,
- 2 liście laurowe,
- 200 ml oleju,
- pumpernikiel,
- czerwona cebula,
- 100 ml octu.
Przygotowanie: Śledzie umyć i odmoczyć, następnie osuszyć i pokroić na mniejsze kawałki. Goździki, cynamon, ziele angielskie i pieprz wyprażyć na patelni. Następnie razem z olejem podgrzewać przez kilkanaście minut na „wolnym ogniu” żeby olej się zaromatyzował. Śledzie ułożyć w słoiczku, dodać liście laurowe i zalać przestudzonym olejem. Zamknąć i odstawić na kilka dni.
Tradycyjny karp w galarecie - jak zrobić to danie?
Przepis na 6 porcji
Składniki:
- 1,5 kg karpia,
- marchewka,
- pietruszka,
- cebula,
- ¼ selera,
- 3 listki laurowe,
- 5 ziarenek ziela angielskiego,
- 3 łyżki żelatyny,
- szczypta soli,
- 5 ziarenek pieprzu,
- 2 łyżeczki soku z cytryny.
Przygotowanie: Oczyść rybę i usuń głowę, pozostawiając płetwy i ogon. Rybę umyj, osusz, pokrój w poprzek na dzwonki (4 cm kawałki) i lekko posól. W garnku z wodą gotuj (przez 20 min) marchew, pietruszkę, cebulę, selera, liście laurowe, ziele, przyprawiając je szczyptą soli i pieprzu. Dodaj karpia i gotuj kolejne 20 min do miękkości ryby. Po ugotowaniu i ostudzeniu ryby, usuń ości. Wywar odcedź. Tak przygotowany 1 litr wywaru możesz jeszcze doprawić solą i pieprzem.
Żelatynę rozpuść w 3 łyżeczkach wody, a następnie dodaj do wywaru, wlej sok z cytryny i wszystkie składniki wymieszaj. Na półmisek wylej ⅓ wywaru i wstaw do lodówki. Po zastygnięciu ułóż na galarecie karpia i wlej kolejną ⅓ część wywaru i ponownie wstaw do lodówki. Na koniec możesz ozdobić karpia rodzynkami, zielonym groszkiem, natką pietruszki lub pokrojoną w plasterki marchewką, a następnie zalać ostatnią porcją wywaru i wstawić do zastygnięcia. Ten sam przepis możemy lekko zmodyfikować, zastępując żelatynę substancją żelującą (agar-agar) – w ten sposób powstanie karp w galarecie bez żelatyny.
Kapusta wigilijna - przepis
Składniki:
- garść suszonych prawdziwków,
- 5 łyżek oleju,
- duża cebula,
- 3 liście laurowe,
- 6 ziaren ziela angielskiego,
- 1/2 łyżeczki pieprzu w ziarnach,
- gwiazdka anyżu,
- 1/2 łyżeczki kminku,
- 4 goździki,
- 4-5 łyżek sosu sojowego,
- kilogram kiszonej kapusty,
- łyżeczka majeranku.
Jak zrobić kapustę wigilijną: Grzyby namoczyć na noc w zimnej wodzie. W garnku na oleju podsmażamy posiekaną cebulę. Gdy będzie lekko złota dodajemy liście laurowe, ziele angielskie, pieprz, anyż, kminek i goździki. Gdy poczujemy ich zapach dodajemy wyjęte z wody i pokrojone w paski grzyby, lekko przesiekaną i ewentualnie przepłukaną kapustę kiszoną, sos sojowy, zalewamy wodą i dusimy około 2 godziny. Doprawiamy solą, pieprzem, cukrem oraz majerankiem.
Paszteciki z pieczarkami - przepis
Składniki na ciasto:
- 1/2 kostki drożdży,
- 150 ml ciepłego mleka,
- 2 łyżki cukru,
- 2 żółtka i całe jajko,
- 100 g miękkiego masła,
- ok. 500 g mąki,
- łyżeczka soli.
Składniki na nadzienie:
- 4 łyżki masła,
- 800 g pieczarek,
- 2 duże cebule,
- 2 ząbki czosnku,
- łyżeczka majeranku,
- sól i pieprz
Sposób przygotowania: Drożdże wkruszamy do dużej miski, zalewamy ciepłym mlekiem, dodajemy cukier i pół szklanki mąki. Mieszamy, przykrywamy ściereczką i odstawiamy na 10 minut. Gdy drożdże zaczną "bąbelkować", dodajemy resztę mąki, jajka, miękkie masło i sól. Zagniatamy elastyczne, miękkie ciasto i odstawiamy je do wyrośnięcia w ciepłe miejsce na około godzinę. W tym czasie przygotowujemy nadzienie. Na rozgrzanym maśle podsmażamy pokrojone drobno pieczarki, cebulę i czosnek. Gdy nabiorą lekko złotego koloru i odparuje z nich cała woda doprawiamy nadzienie majerankiem, solą i pieprzem.
Wyrośnięte ciasto rozwałkowujemy na kształt prostokąta. Przekrawamy je wzdłuż na połowę, na każdym prostokącie układamy pasek z nadzienia, zlepiamy ciasto, a następnie kroimy je w poprzek na małe paszteciki. Układamy je na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, zostawiamy na około pół godziny do ostatniego rośnięcia. Możemy posmarować je z wierzchu roztrzepanym jajkiem, posypać sezamem, kminkiem, majerankiem, solą morską. Pieczemy około 20-30 minut w piekarniku rozgrzanym do 180 C.
Kompot wigilijny - przepis
Składniki:
- 30 dag suszonych owoców: (jabłka, gruszki, śliwki wędzone),
- garść rodzynek,
- 10–15 dag suszonych śliwek bez pestek (najlepsze nasze polskie odmiany),
- 8–10 goździków,
- kora cynamonu,
- kilka łyżek miodu,
- po szczypcie imbiru i gałki muszkatołowej,
- dobrze umyta pomarańcza i cytryna.
Sposób przygotowania: Owoce przelewamy na sicie wrzątkiem, przekładamy do garnka i zalewamy 1,5 litra przegotowanej zimnej wody, tak aby lustro wody znajdowało się 2–3 cm nad owocami. Odstawiamy na minimum 2 godz. Dodajemy goździki i cynamon. Gotujemy ok. 20 min. Jeśli owoce wchłonęły zbyt dużo wody, uzupełniamy ją. Kompot dosładzamy miodem. Kompot wigilijny doprawiamy przyprawami korzennymi. Zanim ostygnie, dodajemy pomarańcze i cytryny pokrojone w plastry oraz sok z połowy pomarańczy i połowy cytryny. Schładzamy.
Świąteczny makowiec z rodzynkami i lukrem - przepis Sebastiana Olmy
Składniki na ciasto do makowca:
- 500 g mąki pszennej,
- 50 g świeżych drożdży,
- 50 g cukru,
- 200 ml mleka,
- 4 żółtka,
- 50 g masła.
Przygotowania ciasta do makowca: Do szerokiej miski wsyp cukier, pokruszone drożdże i powoli wlewaj ciepłe mleko o temperaturze 37st. Za pomocą łyżki wymieszaj składniki dodając połowę mąki, przykryj ścierką i odstaw w ciepłe miejsce aby ciasto urosło. Następnie dodaj do ciasta resztę mąki, jajka i roztopione masło. Wszystkie składniki wymieszaj, aż powstanie jednolita masa, którą należy dokładnie owinąć folią i odstawić na około godzinę do wyrośnięcia.
Składniki nadzienia do makowca:
- 850 g masy makowej,
- 150 g rodzynek,
- 2 pomarańcze,
- 6 białej jajek,
- łyżeczka soli,
- 50 g brązowego cukru.
Przygotowanie nadzienia do makowca: Białka ubij na sztywną masę dodając pod koniec ubijania sól i cukier. Ubite na sztywno białka dodaj do masy makowej, zetrzyj skórkę z pomarańczy, dodaj rodzynki i wymieszaj wszystkie składniki razem. Dodatkowo 100 g rodzynek.
Przygotowanie makowca: Wyjmij ciasto z foli, rozwałkuj na grubość około 0,5 cm i szerokość z długością 30x30 cm. Nałóż masę makową, równo rozsmaruj zostawiając na końcach po 3 cm wolnej przestrzeni i posyp rodzynkami. Zwiń ciasto i owiń w papier do pieczenia zostawiając około 1-2 cm wolnej przestrzeni, aby ciasto podrosło do góry (można ciasto posmarować roztopionym masłem). Odstaw na 30 minut - dzięki czemu jeszcze bardziej wyrośnie przed pieczeniem.
W tym czasie nagrzej piekarnik do temp. 185 st. C. piecz makowca około 40 minut, wyjmij i zostaw do ostygnięcia. Gdy ciasto ostygnie polej je lukrem (zagotuj wodę z sokiem pomarańczowym 10ml i dodaj cukier puder 200g) posyp ciasto rodzynkami i orzechami.
Kutia świąteczna z makiem i orzechami - przepis Sebastiana Olmy
Składniki na kutię świąteczną:
- 250 g komosy ryżowej,
- woda do gotowania,
- 250 g niebieskiego maku,
- 300 ml mleka,
- 50 g masła,
- 200 ml miodu,
- 100 g orzechów włoskich,
- 100 g orzechów laskowych prażonych,
- 100 g migdałów,
- 100 g rodzynek,
- 100 g suszonej moreli,
- 100 g suszonej żurawiny,
- 2 laski wanilii.
Przygotowanie świątecznej kutii: Komosę ryżową przepłucz w zimnej wodzie, następnie zalej raz taką samą ilością zimnej wody, lekko posól i wstaw do gotowania. Gdy komosa się zagotuj zmniejsz ogień, na mniejszym ogniu gotuj przez około 12-15 minut, aż nasiona komosy zaczną się otwierać. Przelej komosę przez sitko i odstaw, aby ostygła. W rondelku zagotuj mleko z odrobiną masła, wody (100ml) i wanilią, gdy mleko się zagotuje wsyp mak.
Doprowadź mleko z makiem do ponownego wrzenia cały czas mieszając, aby nie przywarł do rondla. Po zagotowaniu zdejmij z ognia, przykryj folią lub talerzykiem i zostaw na 2-3 h, aby napęczniał. W metalowej misce sparz wrzącą wodą wszystkie suche owoce, dodaj posiekane orzechy i migdały. Następnie przełóż ugotowaną komosę, zaparzony mak i wlej miód. Wszystkie składniki dokładnie wymieszaj. Gotową kutię przełóż do odpowiedniego naczynia i wstaw na noc do lodówki, aby nabrała kształtu. Następnego dnia wyjmij i pokrój na plastry lub podaj w całości.
Zobacz także:
- Świąteczna kuchnia w nieoczywistym wydaniu. Oto niezwykłe przepisy Michała Toczyłowskiego
- Obiad świąteczny według przepisów szefa kuchni. Sprawdź przepisy na Boże Narodzenie
- Świąteczne przysmaki z ciasta francuskiego. Poznaj przepisy Szymona Czerwińskiego
Autor: Karolina Rybińska
Źródło zdjęcia głównego: Teresa Kasprzycka/Getty Images