Krytyka kontrowersyjnej renowacji malowidła Wyspiańskiego. "Granice zostały przekroczone"

Matka Boska Wyspiańskiego, czy nie?
Źródło: Dzień Dobry TVN
Co jakiś czas media podbijają historie nieudanych renowacji obrazów i rzeźb. Ostatnio głośno zrobiło się o dziele Stanisława Wyspiańskiego pt. "Matka Boska w stroju krakowskim", które według internautów fatalnie odrestaurowano. Czy rzeczywiście obraz nie oddaje już wizji malarza?

Wizerunek Matki Boskiej w kościele franciszkanów

Wiele słyszy się o fatalnych renowacjach dzieł sztuki. Najczęściej te nieudane prace są wykonane przez samozwańczych konserwatorów, amatorów lub renowatorów mebli. Niedawno jednak w Krakowie kontrowersje wywołała profesjonalnie przeprowadzona renowacja polichromii Stanisława Wyspiańskiego z kościoła franciszkanów. Internauci nie zostawili na niej suchej nitki. Okazuje się jednak, że ma ona więcej wspólnego z wizją znanego malarza, niż wydaje się na pierwszy rzut oka. Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa posiada bowiem fotografie ukazujące postępy w procesie tworzenia dzieła. Mają wizerunek wykonany przez Wyspiańskiego bezpośrednio do przeniesienia na ścianę, a także zdjęcie, które dał do publikacji po zakończeniu prac sam Wyspiański.

- To forma reklamy jego dzieła. Namówił go do tego jego przyjaciel, Lucjan Rydel. Wiemy z ich korespondencji, że Wyspiański kazał najpierw wykonać zdjęcie w jednej technice fotograficznej, potem odbitkę poprawiał długo kredkami i dopiero z tej odbitki kazał zrobić ostateczną fotografię, którą dał do prasy. Czyli jest to zapewne dzieło zbliżone do ostatecznego efektu prac Wyspiańskiego, ale jednak potem przez niego poprawione. Ono się bardzo różni od pierwotnego kartonu, ponieważ komitet, który oceniał na bieżąco postępy jego prac, wielokrotnie nakazywał mu poprawiać te rzeczy, z których oni byli niezadowoleni, w związku z czym te rysy są mniej chłopskie, mniej plebejskie - tłumaczył w Dzień Dobry TVN Maciej Wilamowski ze Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa.

Kultura i sztuka

Źródło: Dzień Dobry TVN
Sztuka polskiego plakatu
Sztuka polskiego plakatu
Rzeźbami z marmuru zachwyca się świat
Rzeźbami z marmuru zachwyca się świat
Przez sztukę do serca
Przez sztukę do serca
Sztuka na talerzu
Sztuka na talerzu
Jego sztuka łączy
Jego sztuka łączy
Jak zrobić piękny kalendarz adwentowy?
Jak zrobić piękny kalendarz adwentowy?
Gdy sztuka spotyka się z polityką
Gdy sztuka spotyka się z polityką
ARS LATRANS
ARS LATRANS
Ze sztuką na „ty”
Ze sztuką na „ty”
Matka Boska Wyspiańskiego, czy nie?
Matka Boska Wyspiańskiego, czy nie?
Grudniowa aukcja dzieł sztuki
Grudniowa aukcja dzieł sztuki

Dzieła Wyspiańskiego

Projekt polichromii jest bez wątpienia Stanisława Wyspiańskiego, podobnie jak kolorystyka utrzymana zgodnie z jego wizją, a także układ kompozycyjny. Problemy pojawiają się podczas przedstawień figuralnych. Wiadomo, że były one mocno przemalowywane w trakcie konserwacji w 1945 roku, a potem także pod koniec lat 80. kiedy to malowidło praktycznie nie istniało. Okazuje się więc, że konserwatorzy, którzy pracowali w kościele pod koniec lat 80. bazowali na tym, co zostało namalowane w latach 40. To też bardzo różniło się od pierwotnej wizji Wyspiańskiego.

- Pod względem technologicznym one nie budzą żadnych wątpliwości. Każde dzieło - w tym też dzieło konserwatora - podlega krytyce. Nie możemy się obrażać. Możemy się czuć oczywiście dotknięci formą i tu rzeczywiście nawet w którymś momencie granice zostały przekroczone. Natomiast generalnie nie możemy powiedzieć, że społeczeństwo, dla którego chronimy zabytki, nie ma prawa do oceny tego, co my z tymi zabytkami robimy. Ma prawo - dodała w naszym programie konserwatorka dzieł sztuki, dr hab. Monika Bogdanowska.

Zobacz także:

Autor: Sabina Zięba

Reporter: Izabela Kaczyńska

Źródło zdjęcia głównego: Dzień Dobry TVN

podziel się:

Pozostałe wiadomości