Choroba afektywna dwubiegunowa. Czym się charakteryzuje?

Trzy wyrazy twarzy kobiety obrazujące zaburzenia psychiczne
zmiany nastrojów
Źródło: Sharon Dominick/Getty Images
Życie osób cierpiących na chorobę afektywną dwubiegunową można porównać do sinusoidy. Pomiędzy bezobjawowymi okresami, kiedy chory może normalnie funkcjonować, występują epizody głębokiej depresji lub epizody stanów pobudzenia (manii). Ta emocjonalna huśtawka i problemy, z jakimi zmagają się chorzy w czasie kolejnych nawrotów choroby, sprawiają, że życie osób z chorobą afektywną dwubiegunową i ich bliskich staje się niezwykle trudne.

Nazwa choroby afektywnej dwubiegunowej odnosi się do dwóch skrajnych biegunów nastroju, w jakie na przemian popadają chorzy – skrajnego smutku i przygnębienia (depresji) i skrajnej euforii i pobudzenia (manii).

Problemy natury psychologicznej

Źródło: Dzień Dobry TVN
Iluzja psychologiczna
Iluzja psychologiczna
Jak wyleczyć złamane serce?
Jak wyleczyć złamane serce?
Czy wybaczać sobie małe grzeszki?
Czy wybaczać sobie małe grzeszki?
Nauka 4 dni w tygodniu – rewolucja w kreatywności?
Nauka 4 dni w tygodniu – rewolucja w kreatywności?
Rodzicu, bądź obecny w życiu dziecka
Rodzicu, bądź obecny w życiu dziecka
Jak wspierać osoby w kryzysie psychicznym?
Jak wspierać osoby w kryzysie psychicznym?
Jak radzić sobie z lękiem i stresem?
Jak radzić sobie z lękiem i stresem?
Nastoletnia depresja - niewidzialny wróg
Nastoletnia depresja - niewidzialny wróg
Mistrzyni olimpijska o walce z depresją
Mistrzyni olimpijska o walce z depresją
Zaburzenia psychiczne u dzieci
Zaburzenia psychiczne u dzieci
Psychoefekty - codziennie wpływają na nasze życie
Psychoefekty - codziennie wpływają na nasze życie
Internet na ratunek psychologii
Internet na ratunek psychologii
Jak znaleźć psychoterapeutę dla siebie?
Jak znaleźć psychoterapeutę dla siebie?
Jak pomóc dziecku radzić sobie z emocjami?
Jak pomóc dziecku radzić sobie z emocjami?
Depresja poporodowa - czym różni się od "baby bluesa"?
Depresja poporodowa - czym różni się od "baby bluesa"?
Anna Jędrzejowska wspiera budowę Centrum Psychiatrii Dzieci i Młodzieży
Anna Jędrzejowska wspiera budowę Centrum Psychiatrii Dzieci i Młodzieży
Agnieszka Więdłocha o psychiatrii dziecięcej w Polsce. "Szprycuje się je lekami ogłupiającymi"
Agnieszka Więdłocha o psychiatrii dziecięcej w Polsce. "Szprycuje się je lekami ogłupiającymi"
Epidemia zaburzeń odżywiania w dobie pandemii
Epidemia zaburzeń odżywiania w dobie pandemii
Julia Wróblewska w obszernym wywiadzie o zaburzeniach osobowości. "Moje problemy zaczęły się po rozwodzie rodziców"
Julia Wróblewska w obszernym wywiadzie o zaburzeniach osobowości. "Moje problemy zaczęły się po rozwodzie rodziców"
Zespół Otella, czyli urojenie bycia zdradzanym
Zespół Otella, czyli urojenie bycia zdradzanym
Błędna diagnoza. Jak leczyć zaburzenia borderline
Błędna diagnoza. Jak leczyć zaburzenia borderline

Objawy choroby afektywnej dwubiegunowej

Objawy choroby afektywnej dwubiegunowej dzieli się na dwie grupy – objawy typowe dla epizodów depresyjnych i objawy obserwowane w epizodach manii. W stanie manii chorzy odczuwają podwyższony, wesołkowaty nastrój, gonitwę myśli, trudności w koncentracji, odczuwają podniecenie psychoruchowe i mają zawyżoną samoocenę (tzw. "mania wielkości"). Może wydawać im się, że mają ważną misję do spełnienia, pełnią istotną funkcję w życiu społecznym itp. Chory na chorobę afektywną dwubiegunową czuje, że mógłby "góry przenosić". Niestety, podwyższonemu nastrojowi i poczuciu ogromnej mocy i siły towarzyszy brak krytycyzmu, skłonność do podejmowania nierozważnych działań, w tym złych decyzji finansowych. W epizodzie manii chorzy mogą zachowywać się wyzywająco i bezceremonialnie, sprzecznie z obowiązującymi zasadami społecznymi. Często też podejmują nietypowe dla siebie i ryzykowne zachowania seksualne. Chorego rozpiera energia, ma zmniejszoną potrzebę snu i zwykle bardzo dużo mówi (często niezrozumiale). W ciężkich przypadkach towarzyszą temu objawy psychotyczne (urojenia i halucynacje).

W przeciwieństwie do epizodów manii, epizody depresyjne w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej charakteryzują się spowolnieniem psychoruchowym, problemami ze skupieniem uwagi, poczuciem smutku i obniżeniem samooceny. Chorym brakuje energii życiowej, rezygnują oni z codziennych aktywności, które wcześniej sprawiały im radość lub przyjemność, obojętnieją, skarżą się na problemy ze snem. Depresji w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych mogą towarzyszyć myśli samobójcze, omamy i urojenia.

Choroba afektywna dwubiegunowa – przyczyny

Podobnie jak w przypadku innych zaburzeń afektywnych, nie znamy przyczyn powstawania choroby afektywnej dwubiegunowej. Nie opisano także żadnego typu osobowości, który mógłby predysponować do rozwoju tego typu zaburzeń. Wiadomo, że choroba afektywna dwubiegunowa pojawia się częściej u osób, których krewni także cierpieli na dwubiegunowe zaburzenia nastroju, co sugeruje rolę czynników genetycznych w rozwoju tej choroby. Zaobserwowano, że pierwszy epizod choroby afektywnej dwubiegunowej pojawia się zwykle po jakimś stresującym przeżyciu. Uznaje się, że stres może być nie tylko przyczyną choroby afektywnej dwubiegunowej, ale także wyzwalać kolejne epizody manii czy depresji i wydłużać czas trwania pojedynczego epizodu.

Choroba afektywna dwubiegunowa – dziedziczenie

Udowodniono, że skłonność do rozwoju choroby afektywnej dwubiegunowej jest dziedziczna. Jednakże ze względu na wielogenowy sposób dziedziczenia, oszacowanie ryzyka rozwoju choroby u danej osoby jest trudne, a wyniki takiego szacowania - niedokładne. Badania wykazały, że u bliźniąt jednojajowych, które mają identyczny zestaw genów, w 3 przypadkach na 4 choroba pojawia się u obojga rodzeństwa. Oznacza to, że rola czynników genetycznych jest bardzo ważna, ale nie są one jedynym elementem warunkującym rozwój choroby afektywnej dwubiegunowej (co czwarte z bliźniąt nie ma objawów choroby afektywnej dwubiegunowej pomimo posiadania nieprawidłowych genów). U bliźniąt dwujajowych, które mają mniej niż połowę identycznych genów, ryzyko jednoczesnego rozwoju psychozy depresyjno-maniakalnej u obojga rodzeństwa jest znacznie niższe (ok. 15 proc.).

Choroba afektywna dwubiegunowa – czy jest uleczalna?

W leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej stosuje się farmakoterapię i psychoterapię. Leczenie to zmniejsza liczbę i skraca czas trwania epizodów oraz łagodzi ich objawy. Niestety, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, choroba jest nieuleczalna i pacjenci wymagają terapii do końca życia.

Bibliografia 1. Adam Bilikiewicz, "Psychiatria", wydanie 3, PZWL, 2003. 2. Lidia Cierpiałkowska, "Psychopatologia", Scholar, 2012. 3. Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka, "Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD 10", wyd, 1, Vesalius, 2000.

Zobacz także:

Autor: Adrian Adamczyk

Źródło zdjęcia głównego: Sharon Dominick/Getty Images

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Jakie manipulacje stosują sekty, by zaufały im rzesze ludzi?

Jakie manipulacje stosują sekty, by zaufały im rzesze ludzi?

Niedobory witaminowe na przednówku. CZAT z dietetyczką

Niedobory witaminowe na przednówku. CZAT z dietetyczką

Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

"Obecność tej lektury zatruła jakoś mi szczęście". Jak powinien się zmienić kanon?

"Obecność tej lektury zatruła jakoś mi szczęście". Jak powinien się zmienić kanon?

"Eksponat kolekcjonerki, porównywalny z dziełami sztuki". Za co kochamy tulipany?

"Eksponat kolekcjonerki, porównywalny z dziełami sztuki". Za co kochamy tulipany?

Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone  ma na to nietypowy sposób

Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone ma na to nietypowy sposób

Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"
Materiał promocyjny

Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?
Materiał promocyjny

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?

Bartosz Bednorz zachęca do aktywności. "Wspieramy nie tylko dzieci z dużych miast"
Materiał promocyjny

Bartosz Bednorz zachęca do aktywności. "Wspieramy nie tylko dzieci z dużych miast"

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu
Materiał promocyjny

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu

Kiełek czeka na adopcję

Kiełek czeka na adopcję

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
Materiał promocyjny

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
Materiał promocyjny

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
Materiał promocyjny

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
Materiał promocyjny

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas