Zwierzęta

Czym wyróżnia się żubr europejski? Ciekawostki, charakterystyka i występowanie

Zwierzęta

Autor:
Adrian
Adamczyk
żubr

Żubr to zwierzę z rodziny wołowatych, z rzędu parzystokopytnych. Wyróżnia się imponującymi rozmiarami, dzięki czemu uważany jest za największego ssaka zamieszkującego tereny Europy. Gdzie występuje żubr w Polsce i jakie są jego cechy charakterystyczne?

Żubr europejski nazywany bywa królem puszczy. Nie bez przyczyny – majestatyczne zwierzę onieśmiela rozmiarami i dostojnością. Żyje w gęstych lasach liściastych i mieszanych kilku państw Starego Kontynentu, w tym w Polsce. Wyjątkowo liczna jest populacja żubrów w Białowieży, choć można je spotkać także na innych terenach. Warto wiedzieć, że żubra uważa się za ważny przyrodniczy symbol kraju.

Gdzie żyją żubry w Polsce?

W przeszłości żubr europejski zamieszkiwał tereny całej Europy. Z czasem jego populacja zaczęła się zmniejszać. W XIX wieku w Polsce zwierzę można było spotkać głównie w Puszczy Białowieskiej. Po wybuchu I wojny światowej jego liczebność jednak drastycznie zmalała, a w 1919 roku zginął ostatni żyjący na wolności żubr w Białowieży.

Mimo to gatunek po pewnym czasie się odrodził. Było to zasługą zamkniętych hodowli żubrów, a także sprowadzenia kilku osobników z zagranicy. Dzięki żmudnemu odbudowywaniu populacji żubr europejski wkrótce na nowo zagościł w polskich lasach.

Współcześnie żubr w Polsce ma się dobrze. Zgodnie z badaniami z 2017 roku na terenie kraju znajdowały się wówczas aż 1653 osobniki w stanie wolnym. Oprócz tego w hodowli żubrów żyło 238 przedstawicieli gatunku. W stanie wolnym najczęściej spotykano żubry w Białowieży – odnotowano tam aż 654 zwierzęta. Drugie miejsce zajmowała populacja żubra w Bieszczadach, obejmująca 487 osobników. Ponadto gatunek był widziany również w województwie zachodniopomorskim (216 sztuk), w Puszczy Knyszyńskiej (158 sztuk) oraz w Puszczy Boreckiej (120 sztuk).

Wygląda na to, że żubry na nowo zadomowiły się w Polsce, a ich liczba z roku na rok rośnie. Mimo to spotkanie ich na żywo nie należy do łatwych. Dzięki nowym technologiom żubry w Lasach Państwowych można jednak obserwować online. Taką atrakcję oferuje chociażby Nadleśnictwo Browsk.

Zwierzęta

Jak pomagać zwierzętom, żeby nie szkodzić
Jak pomagać zwierzętom, żeby nie szkodzić Dzień Dobry TVN
wideo 2/27

Charakterystyka żubra europejskiego

Żubr to zwierzę stadne, wyróżniające się dużymi rozmiarami. Samiec żubra osiąga od 172 do 188 cm w kłębie. Charakteryzuje się przy tym pewną dysproporcją ciała – przód jest niezwykle masywny, natomiast tył stosunkowo wąski. Waga żubra może wynosić od 440 do 920 kg, co czyni z niego prawdziwego kolosa. Samica żubra jest nieco mniejsza – ma średnio 152 cm wysokości w kłębie i może ważyć od 320 do 640 kg.

Zarówno samica, jak i samiec żubra mają krótkie i grube rogi oraz grubą szyję z wyraźnie zaznaczonym podgardlem. Charakteryzują się także gęstą, brunatnoszarą sierścią, która jest dłuższa w przedniej części. Wyróżnia się dwa jej rodzaje: letnią i zimową.

Co jedzą żubry? Ich głównym pożywieniem są rośliny zielne oraz trawy. W okresie zimy i wczesnej wiosny żubry poszerzają swoją dietę o żołędzie, a także korę i pędy drzew.

Okres godowy żubra europejskiego przypada między lipcem a wrześniem, a ciąża samicy trwa 254–257 dni. Po tym czasie na świat przychodzi jedno młode. Warto wiedzieć, że żubrzyca rodzi zazwyczaj co dwa lata.

Ochrona żubra w Polsce

Ochrona żubra sięga wielu wieków wstecz. Już w statutach litewskich z 1529 roku można znaleźć zapisy dotyczące surowych kar dla kłusowników. Z kolei w okresie zaborów car Aleksander I zakazał odstrzału żubrów bez jego zgody. Za sprzeciwienie się zapisom dekretu groziła nawet kara śmierci.

Konieczność wzmożonej ochrony gatunku została podniesiona także w XX wieku, kilkanaście lat po tym, jak zginął ostatni żubr w Białowieży. W 1938 roku wydano rozporządzenie ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego, według którego zwierzęta te zostały uznane za gatunek ściśle chroniony. Ponadto w 1952 roku żubr został objęty ochroną gatunkową, a od 1966 roku figuruje również w tzw. czerwonej księdze jako zwierzę zagrożone wyginięciem.

Jakiej ochronie podlega dzisiaj żubr: ścisłej czy częściowej? Główne przepisy, które regulują tę kwestię, to ustawa o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 roku. Według niej zwierzę objęte jest ścisłą ochroną czynną, która w razie potrzeby dopuszcza możliwość wykonywania zabiegów ochronnych, stanowiących ingerencję w naturalne procesy. Oznacza to, że dopuszczalny jest np. odstrzał żubrów, jednak musi być podyktowany odpowiednimi przesłankami oraz przeprowadzony po uzyskaniu specjalnego pozwolenia.

Ciekawostki o żubrach

Z żubrem europejskim wiąże się kilka ciekawostek. Oto niektóre z nich:

  • żubry zjadają 40–60 kg roślin dziennie;
  • samiec żubra nazywany jest bykiem, a samica krową;
  • populacja żubra w Polsce wywodzi się od 12 osobników;
  • najstarszy żubr z hodowli to samica Gudila II, która dożyła 30 lat;
  • istnieje zwierzę o nazwie żubroń, które stanowi krzyżówkę żubra z bydłem domowym.

Jesteśmy serwisem kobiecym i tworzymy dla Was treści związane ze stylem życia. Pamiętamy jednak o sytuacji w Ukrainie. Chcesz pomóc? Sprawdź, co możesz zrobić. Pomoc. Informacje. Porady.

Zobacz także:

Autor:Adrian Adamczyk

Źródło zdjęcia głównego: Ruben Earth/Getty Images

Pozostałe wiadomości