- 1 stycznia 2026 roku weszły w życie nowe przepisy dotyczące L4.
- Zmiany wynikają z nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przygotowanej przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej i uchwalonej przez Sejm pod koniec 2025 roku.
- Sprawdź, co się zmieniło.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Zmiany w L4 w 2026 roku. Będzie więcej kontroli
1 stycznia 2026 roku weszły w życie nowe przepisy dotyczące L4. Zmiany wynikają z nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przygotowanej przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej i uchwalonej przez Sejm pod koniec 2025 roku. Jednym z aspektów, które objęły nowe regulacje, są kontrole ZUS.
Od 1 stycznia kontrole będą nie tylko częstsze, ale też bardziej szczegółowe. Zakład ma szybciej reagować na sygnały o możliwych nadużyciach i nie ograniczać się już wyłącznie do sprawdzania, czy chory przebywa pod wskazanym adresem. W praktyce oznacza to koniec "niewidzialnego" L4, szczególnie przy dłuższych zwolnieniach, które mają być dokładniej analizowane.
Zwolnienia lekarskie w 2026 roku - jednoosobowe orzekanie i szersze uprawnienia ZUS
Dużą zmianą organizacyjną, która ma bezpośredni wpływ na tempo spraw, jest też wprowadzenie od 2026 roku jednoosobowego modelu orzekania w obu instancjach. Sprawy są skupione w centrach orzeczniczych działających przy oddziałach ZUS, które przejęły zarówno pierwszą, jak i drugą instancję. Dzięki temu decyzje mają zapadać szybciej i w bardziej jednolity sposób w całym kraju.
Równocześnie rozszerzono grono osób uprawnionych do orzekania - w określonych sprawach, np. dotyczących rehabilitacji, mogą to robić także pielęgniarki i fizjoterapeuci. Do tego dochodzą nowe uprawnienia kontrolne: ZUS może żądać dokumentacji medycznej od lekarza lub placówki, sprawdzać zasadność zasiłku opiekuńczego, a także weryfikować zwolnienia wystawione po ustaniu tytułu ubezpieczenia.
Praca na zwolnieniu u innego pracodawcy - zmiany w 2026 roku
Kolejna nowość dotyczy pracy podczas L4. Od 1 stycznia 2026 roku przepisy dopuszczają możliwość wykonywania pracy u jednego pracodawcy, jeśli zwolnienie dotyczy innego miejsca zatrudnienia. Warunek jest jeden, ale kluczowy: pracownik musi mieć więcej niż jeden tytuł ubezpieczenia, a wykonywana praca nie może kolidować z leczeniem ani opóźniać powrotu do zdrowia. W praktyce dotyczy to m.in. osób pracujących na kilku umowach lub łączących pracę stacjonarną z obowiązkami zdalnymi.
Granica jest jednak bardzo cienka - jeśli ZUS uzna, że aktywność zawodowa podważa sens zwolnienia, zasiłek może zostać cofnięty za cały okres L4. Nowe przepisy jasno wskazują też, kiedy świadczenie przepada. Są to następujące sytuacje:
- praca zarobkowa niezgodna z celem zwolnienia,
- podejmowanie obciążających aktywności, które wydłużają chorobę (np. remont mieszkania),
- ignorowanie wezwań lub kontroli ZUS.
Zobacz także:
- Szykuje się rewolucja w L4. Czy chory pracownik będzie mógł zarabiać u innego pracodawcy?
- Dyscyplinarka, nagana, kara finansowa. Co grozi za fałszywe L4?
- Czy L4 przysługuje na opiekę nad chorym rodzicem? To musisz wiedzieć
Autor: Regina Łukasiewicz
Źródło: gazetaprawna.pl
Źródło zdjęcia głównego: monstArrr_/GettyImages