Gaslighting, czyli okrutna forma manipulacji w związku. "To bardzo niebezpieczne dla osoby, która tego doświadcza"

Źródło: Dzień Dobry TVN
Jak rozpoznać, że ktoś nami manipuluje?
Jak rozpoznać, że ktoś nami manipuluje?
 Niezwykła historia miłości Kariny i Adam Baldychów
Niezwykła historia miłości Kariny i Adam Baldychów
Miłość z „Hotelu Paradise”
Miłość z „Hotelu Paradise”
Pełnosprawni w miłości
Pełnosprawni w miłości
Jakie danie na randkę Małgorzata Socha zaserwowała swojemu mężowi?
Jakie danie na randkę Małgorzata Socha zaserwowała swojemu mężowi?
Jak znaleźć partnera na portalu randkowym?
Jak znaleźć partnera na portalu randkowym?
Kto płaci za pierwszą randkę?
Kto płaci za pierwszą randkę?
Toksyczne relacje naznaczone są piętnem trudnych emocji. Niosą za sobą cierpienie, smutek, strach, a nierzadko także i zwątpienie w słuszność podejmowanych decyzji. Zdarza się, że ofiary krzywdzących praktyk zaczynają kwestionować własne wybory, doszukują się w sobie kolejnych wad, a nawet dochodzą do wniosku, że ponoszą odpowiedzialność za wszystkie problemy w związku. Pogłębiające się poczucie zagubienia może być efektem gaslightingu, czyli wyjątkowo groźnej formy manipulacji. Jak się przed nią uchronić? Zapytaliśmy o to psychoterapeutkę Zuzannę Butryn.

Gaslighting - jak rozpoznać tę formę przemocy w związku?

Gaslighting to nad wyraz niebezpieczna forma manipulacji. Nietrudno ją rozpoznać, a jednak jej ofiary rzadko są w stanie w porę zareagować na działania podejmowane przez toksycznego partnera. Osoby stosujące ten rodzaj przemocy starają się doprowadzić do sytuacji, w której druga połówka zaczyna wątpić w siebie, kwestionować własne osądy, doświadczenia i emocje. Osłabienie psychiczne i poczucie zagubienia to zaledwie część konsekwencji, jakie niesie za sobą ta groźna praktyka.

- To bardzo niebezpieczne dla osoby, która tego doświadcza. Gaslighting może przybierać różne formy - czasem delikatne, ledwo zauważalne, a czasem bardzo widoczne. To swoiste odwracanie kota ogonem, wmawianie komuś słów, które nigdy nie padły czy przypisywanie niepokrywających się z rzeczywistością zachowań - tłumaczy Zuzanna Butryn, jednocześnie nawiązując do etymologii terminu, jakim określa się krzywdzącą procedurę.

- Nazwa tej formy manipulacji nie jest przypadkowa. Pochodzi od tytułu sztuki "Gas Light" autorstwa Patricka Hamiltona. Brytyjski dramatopisarz przedstawił historię młodego małżeństwa, które z powodzeniem można by uznać za wzór toksycznej relacji. Mąż wmawia ukochanej, że ma urojenia i dokłada wszelkich starań, by zwątpiła w swój zdrowy rozsądek. Ostatecznie doprowadza ją do obłędu - wyjaśnia nasza rozmówczyni.

Gaslighting - jak bronić się przed manipulacją w związku?

W toksycznym związku zwykle nie ma miejsca na pozytywne emocje. Jeśli partner stosuje manipulację określaną mianem gasligtingu, trudno oczekiwać od niego wyrozumiałości, ciepła czy wsparcia. U boku takiej osoby nieustannie czujemy się winni, nieatrakcyjni, a co za tym idzie nieszczęśliwi. To jednak niejedyne konsekwencje tej wyjątkowo niebezpiecznej praktyki.

Manipulator sprawia, że jego ofiara zaczyna wątpić w swoją poczytalność i traci umiejętność racjonalnego postrzegania rzeczywistości. Z czasem dochodzi do wniosku, że cierpi na zaburzenia psychiczne. Zdaniem doświadczonej psychoterapeutki, podatność na tę wyjątkowo groźną formę przemocy uzależniona jest od wielu czynników.

- W pułapkę gaslightingu mogą trafić osoby, które nie potrafią wyznaczać granic, nie ufają sobie i mają niskie poczucie własnej wartości. Nie bez znaczenia pozostają w tym wypadku schematy z dzieciństwa. Jeśli dorastaliśmy w domu, w którym rodzice nie zwracali na nas uwagi, powątpiewali w nasze słowa czy odwracali kota ogonem dla własnych korzyści, doskonale znamy ten wzór zachowań i godzimy się na jego powielanie w życiu dorosłym - ocenia Zuzanna Buytryn. Dodaje też, że wszelkie nadużycia w relacji mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, dlatego nie należy ich bagatelizować.

- Każda przemoc nas osłabia. Powoduje, że obniża się nasza samoocena. Co więcej, gaslighting wiąże się z działaniami, które bywają niezwykle irytujące. Pamiętamy przecież, że coś zrobiliśmy czy powiedzieliśmy. Zaprzeczenie, a nawet oskarżenia ze strony partnera mogą wytrącać nas z równowagi i prowadzić do zwątpienia w siebie. Spotykam się z tym problemem w gabinecie, jednak pacjenci zwykle nie potrafią go nazwać. Wiedzą, że coś jest nie tak, borykają się z nieuzasadnionym poczuciem winy i szeregiem trudnych emocji, ale nie umieją znaleźć przyczyny. Powinniśmy być czujni, włączyć uważność na to, co dzieje się wokół nas i reagować, jeśli tylko dostrzeżemy niepokojące sygnały - podsumowuje ekspertka.

Jesteśmy serwisem kobiecym i tworzymy dla Was treści związane ze stylem życia. Pamiętamy jednak o sytuacji w Ukrainie. Chcesz pomóc? Sprawdź, co możesz zrobić. Pomoc. Informacje. Porady.

Zobacz także:

Autor: Magdalena Brzezińska

Źródło zdjęcia głównego: Witthaya Prasongsin/Getty Images

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Świadczy usługi terapeutycznego przytulania. "Nie wykazuję żadnych emocji"

Świadczy usługi terapeutycznego przytulania. "Nie wykazuję żadnych emocji"

Projekt wakacji kredytowych na nowych zasadach?

Projekt wakacji kredytowych na nowych zasadach?

Grzegorz Głuszak ze łzami w oczach wspomina Komendę. "Wygrał z systemem, ale przegrał z chorobą"

Grzegorz Głuszak ze łzami w oczach wspomina Komendę. "Wygrał z systemem, ale przegrał z chorobą"

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Rafał Collins o ostatnich chwilach Tomka Komendy. "Trudna sytuacja ciągnęła się już od grudnia"

Rafał Collins o ostatnich chwilach Tomka Komendy. "Trudna sytuacja ciągnęła się już od grudnia"

Wyceniono majątek syna Alicji Bachledy-Curuś. 15-latek może pochwalić się pokaźną sumą

Wyceniono majątek syna Alicji Bachledy-Curuś. 15-latek może pochwalić się pokaźną sumą

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Kiełek czeka na adopcję

Kiełek czeka na adopcję

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
Materiał promocyjny

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
Materiał promocyjny

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
Materiał promocyjny

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
Materiał promocyjny

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas