Czy związek z narcyzem jest możliwy? Osobowość narcystyczna w relacjach

Para przeglądająca się w lustrze
Luis Alvarez/Getty Images
Osobowość narcystyczna to zaburzenie osobowości, które ujawnia się w toku życia jednostki i może negatywnie wpływać na związki oraz relacje społeczne. Narcyz to osoba uwielbiająca sama siebie, o zawyżonej samoocenie i braku kontroli zachowań. Słowo „narcyz” po raz pierwszy pojawiło się już w starożytności, jednak w psychologii spory wkład w definiowanie narcystycznego zaburzenia osobowości mieli Zygmunt Freud i Otto Kernberg.

Osobowość narcystyczna wyróżnia się przede wszystkim przekonaniem o wyjątkowości własnej osoby i idealizowaniu swoich cech. W psychologii pojęcie to ma szeroki zakres znaczeniowy.

Narcystyczne zaburzenie osobowości

Według podręcznika diagnostycznego „DSM-V” („Diagnostyczny i statystyczny podręcznik zaburzeń psychicznych”) narcystyczna osobowość to utrwalony wzorzec zachowań, który rozwijał się w trakcie dojrzewania jednostki.

Zaburzenia narcystyczne charakteryzują się wieloma sprzecznościami, ponieważ osoba taka z jednej strony koncentruje się tylko na sobie, na sukcesie zawodowym, osobistym i na poczuciu ważności, a z drugiej strony cierpi z powodu pustki w życiu i poczucia bezsensu. Osobowość narcystyczna to dużo więcej niż po prostu zbyt wysoka samoocena.

Po czym rozpoznać narcyza

Zwykle już od pierwszych chwil rozmowy można zauważyć, że narcyz uważa swoje zdanie za najważniejsze, a sam siebie za fachowca. Dodatkowo, osoby narcystyczne manipulują, kłamią i oszukują innych, dlatego też związek i życie z narcyzem mogą być bardzo trudne. Osoby narcystyczne często nie zwracają uwagi na innych i są żądni władzy.

Przyczyny narcyzmu

Do tej pory wciąż nie udało się jednoznacznie ustalić przyczyn narcyzmu. Zdaniem Otto Kernberga, już na wczesnym etapie rozwoju dziecka występują poważne zaburzenia, które rozwijają się wraz z dojrzewaniem danej osoby. Obecnie uważa się, że przyczyn narcyzmu jest wiele i łączą się one ze sobą.

Czynniki genetyczne i środowiskowe zwykle powiązane są z niewłaściwym wychowaniem. Powszechnie znane jest pojęcie narcystycznej matki, która chce kontrolować dziecko, krytykuje je na każdym kroku i stara się, aby jej potomek był zawsze ambitny i osiągał sukcesy. Dzieci narcystycznych matek przejawiają postawę roszczeniową i idealizują swoją osobę, aby przykryć wszelkie braki. Narcystyczny rodzic, który jest nieczuły na potrzeby dziecka i traktuje je przedmiotowo i oschle, wywiera zły wpływ na rozwój psychiczny dziecka i może sprawić, że dziecko na pewnym etapie rozwoju zaczyna w siebie wątpić.

Z drugiej strony, opiekunowie, którzy nadmiernie kontrolują dzieci i przesadnie skupiają się na nich, mogą sprzyjać rozwojowi osobowości narcystycznej. Zdarza się także, że wyjątkowe krytyczne wydarzenia w życiu, na przykład gwałt, mogą paradoksalnie doprowadzić do zaburzenia narcystycznego. Obecne media, internet oraz portale społecznościowe także mogą być przyczyną zaburzeń narcystycznych. Ciągłe podbudowywanie swojego ego, umieszczanie zdjęć wyidealizowanego życia w sieci mogą prowadzić do nasilenia się objawów narcyzmu.

Cechy osobowości narcystycznej

Główne cechy narcyza zostały opisane przez Otto Kernberga w XX wieku, a następnie rozszerzone w podręczniku diagnostycznym „DSM-V”. Można stwierdzić, że cechy narcystyczne to:

  • wyolbrzymianie swoich talentów i osiągnięć,
    • manipulacja, kłamstwa, które działają na rzecz narcyza,
      • fantazje o własnym sukcesie i życiowym powodzeniu,
        • przekonanie o własnej wyjątkowości,
          • brak empatii,
            • arogancja i niechęć w stosunku do innych ludzi.

              Człowiek narcystyczny jest zwykle dominujący i wpływowy, dlatego jest w stanie osiągnąć wysokie stanowiska i rzeczywiście doprowadzić do sukcesu. Jednak w praktyce jednostki te są z reguły głęboko zagubione i osamotnione.

              Osobowość narcystyczna a związki

              Każdy związek powinien być oparty na równości, szacunku i lojalności. Niestety w przypadku osób z narcystycznym zaburzeniem osobowości w relacji panuje nierównowaga sił. W trakcie terapii psychologicznej często pojawiają się pytania: „ Jak rozmawiać z narcyzem ?”, „ Jak postępować z narcyzem ?”, „ Czy narcyz zdradza ?”, „ Czy narcyz potrafi kochać ?”.

              Krótko mówiąc, jak żyć z narcyzem i nie zwariować? Odpowiedź na te pytania jest bardzo trudna, ponieważ wiele zależy od konkretnego przypadku. Małżeństwo z narcyzem jest trudną relacją, która związana jest z manipulacją ze strony narcyza.

              Początkowo osoba narcystyczna chce za wszelką cenę zdobyć partnera lub partnerkę, zabiega o względy drugiej osoby. Jednak po pewnym czasie okazuje się, że narcyz może traktować ją jak marionetkę i koniecznie chce, aby spełniała wyłącznie jego potrzeby. Osobowość narcystyczna w związku stara się wywrzeć wpływ na drugiego człowieka, dlatego należy opanować pewne schematy postępowania skoncentrowane przede wszystkim na jasnym wyznaczaniu granic.

              W relacji romantycznej z narcyzem trzeba bardzo uważać, aby nie zatracić siebie. Osoba w takim związku powinna umieć stawiać na siebie, powinna mieć wypracowane poczucie własnej wartości. Bez tych cech relacja może stać się toksyczna, zwłaszcza dla osoby partnerskiej w związku z narcyzem. W sytuacjach podbramkowych warto skonsultować się ze specjalistami od terapii małżeńskiej i partnerskiej. Może to pomóc wypracować właściwe schematy radzenia sobie z problemami.

              Leczenie narcyzmu

              Podstawą leczenia osobowości narcystycznej jest psychoterapia w nurcie poznawczo- behawioralnym lub psychoanalitycznym. Konieczna jest konsultacja ze specjalistą, tj. psychologiem, psychoterapeutą lub psychiatrą. Farmakoterapia może pomagać tylko doraźnie na objawy takie jak depresja czy gwałtowne zmiany nastroju. Leczenie to proces długi i skomplikowany, który opiera się na kompletnej zmianie skryptów zachowań.

              Zobacz wideo: Czy narcyz potrafi kochać tylko siebie?

              Dzień Dobry TVN

              Zobacz także:

              Autor: Adrian Adamczyk

              podziel się:

              Pozostałe wiadomości

              Jakie manipulacje stosują sekty, by zaufały im rzesze ludzi?

              Jakie manipulacje stosują sekty, by zaufały im rzesze ludzi?

              Niedobory witaminowe na przednówku. CZAT z dietetyczką

              Niedobory witaminowe na przednówku. CZAT z dietetyczką

              Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

              Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

              "Obecność tej lektury zatruła jakoś mi szczęście". Jak powinien się zmienić kanon?

              "Obecność tej lektury zatruła jakoś mi szczęście". Jak powinien się zmienić kanon?

              "Eksponat kolekcjonerki, porównywalny z dziełami sztuki". Za co kochamy tulipany?

              "Eksponat kolekcjonerki, porównywalny z dziełami sztuki". Za co kochamy tulipany?

              Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone  ma na to nietypowy sposób

              Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone ma na to nietypowy sposób

              Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

              Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

              Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

              Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

              Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

              Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

              Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

              Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

              Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

              Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

              Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"
              Materiał promocyjny

              Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"

              Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

              Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

              Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?
              Materiał promocyjny

              Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?

              Bartosz Bednorz zachęca do aktywności. "Wspieramy nie tylko dzieci z dużych miast"
              Materiał promocyjny

              Bartosz Bednorz zachęca do aktywności. "Wspieramy nie tylko dzieci z dużych miast"

              W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu
              Materiał promocyjny

              W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu

              Kiełek czeka na adopcję

              Kiełek czeka na adopcję

              Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
              Materiał promocyjny

              Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

              Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

              Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

              Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

              Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

              Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

              Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

              Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

              Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

              Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

              Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

              Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
              Materiał promocyjny

              Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

              Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

              Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

              Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

              Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

              Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
              Materiał promocyjny

              Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

              Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

              Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

              Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
              Materiał promocyjny

              Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

              Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

              Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

              Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
              Materiał promocyjny

              Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

              Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

              Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

              Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

              Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

              Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

              Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

              Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
              Materiał promocyjny

              Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

              Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

              Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

              Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

              Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

              Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

              Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

              "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

              "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

              Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

              Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

              Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

              Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

              Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

              Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

              "Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

              "Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

              Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

              Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

              E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
              Materiał promocyjny

              E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

              To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

              To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

              Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

              Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

              Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

              Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

              Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

              Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

              Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

              Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

              Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

              Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

              Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

              Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

              "The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

              "The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

              Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

              Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

              Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

              Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

              "The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

              "The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

              #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

              #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas