Styl życia

Czarcie jajo i sromotnik smrodliwy, czyli nietypowe grzyby polskich lasów. Czy można je jeść?

Styl życia

Autor:
Teofila
Siewko
Bousfield/Getty ImagesSromotnik smrodliwy i czarcie jajo

Sromotnik smrodliwy, dawniej znany jako sromotnik bezwstydny, wydziela niepowtarzalny wręcz odór, który kojarzy się z padliną lub wonią gazu. Często można go najpierw poczuć, a dopiero potem zobaczyć. Co ma wspólnego z czarcim jajem? Czy grzyba o tak nieprzyjemnym zapachu można zjeść? Dowiedz się się więcej o tym nietypowym gatunku.

Sromotnik smrodliwy i czarcie jajo to tak naprawdę jeden i ten sam grzyb. Zatem skąd dwie różne nazwy? Prawdopodobnie stąd, że dojrzały osobnik nie jest jadalny, ale kiedy jest jeszcze w formie jaja, stanowi staropolski przysmak.

Czy sromotnik smrodliwy jest jadalny?

Sromotnik smrodliwy swoim zapachem odrzuca niejednego spacerowicza w lesie. Rzadziej można go spotkać w parkach - to dosyć rzadki gatunek grzyba. Dla człowieka jest on niejadalny przede wszystkim ze względu na zapach. Dotyczy to jednak tylko jego dojrzałych osobników, które wydzielają ową nieprzyjemną woń. We Francji i Niemczech zdejmowana jest jego zarodnia - która odpowiada za zapach, i stanowią one przysmak. Najczęściej podawane są marynowane lub służą jako przyprawa do dań mięsnych. Bywają też jadane na surowo.

Grzyb ten jest pewnego rodzaju "kwiatkiem", ale nie dla pszczół i innych owadów zapylających. Działa on na tej samej zasadzie, co kwiaty - przyciąga swoją wonią owady, które są w stanie przenieść jego zarodniki, znajdujące się w śmierdzącej mazi oblepiającej dojrzałe osobniki. Muchy, które żywią się "nasionami" tego grzyba, roznoszą je i pozwalają na jego rozprzestrzenianie się. Zanim jednak sromotnik smrodliwy dojrzeje, wyrasta w formie jaja, jak wiele innych grzybów z tego rzędu. Pod tą postacią nie wydziela zapachu, a co ważniejsze, jest przydatny w medycynie.

Czy czarcie jajo jest jadalne?

Jajem określa się młody owocnik, niedojrzały, który swoim kształtem przypomina właśnie jaja. Może być idealnie jajowaty, kulisty lub przyjmować formę gruszkowatą. Najczęściej występują u sromotnikowców, a więc też u sromotnika smrodliwego. Podczas wzrostu jajo, otoczone perydium, ulega rozerwaniu i z niego wyrasta dojrzała postać grzyba. Czarcie jajo ma dwie warstwy, a wewnątrz nich rozwija się dojrzały owocnik. W tej formie nie śmierdzą, w przeciwieństwie do swojej rozwiniętej postaci. Ich zapach może kojarzyć się ze świeżymi rzodkiewkami. Dorastają do 6 cm i mogą przypominać purchawki.

Twarde wnętrze, które zostanie wydobyte z galaretowatej osłonki jest jadalne. Jego smak opisywany jest jako ziemisto-rzodkiewkowy. Może być spożywany na surowo lub smażony, przy czym pod wpływem temperatury nie mięknie on jak inne grzyby, a wręcz staje się chrupki.

Czarcie jajo - lecznicze właściwości

Dawniej tego owocnika używano w ludowej medycynie na leczenie zewnętrznych ran, odleżyn, wrzodów, a nawet stosowany był na reumatyzm, ukąszenia owadów, czy ból zęba. Doustnie podawany był na nadciśnienie, choroby nerek, choroby układu oddechowego, jak gruźlica czy astma.

Współczesne badania naukowe dowodzą, że wyciąg z czarciego jaja jest pomocny w leczeniu zakrzepicy - zmniejsza częstość występowania zakrzepów oraz rozrzedza krew. 

Zobacz wideo: Nietypowe grzyby w polskich lasach

Nietypowe grzyby w polskich lasach
Nietypowe grzyby w polskich lasach
Dzień Dobry TVN

Zobacz także:

Autor:Teofila Siewko

Źródło zdjęcia głównego: Bousfield/Getty Images

Pozostałe wiadomości