Temperatura odczuwalna, czyli jaka? Oto, co na nią wpływa

Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo

Czym jest temperatura odczuwalna?

Temperatura odczuwalna to wartość, która opisuje, jak człowiek faktycznie odbiera temperaturę powietrza w określonych warunkach pogodowych. Jej obliczanie zależy od przyjętego modelu i uwzględnia takie czynniki jak rzeczywista temperatura, siła wiatru, wilgotność powietrza czy obecność opadów. Istnieje wiele równań pozwalających oszacować temperaturę odczuwalną, jednak żadne z nich nie daje idealnych wyników dla wszystkich możliwych sytuacji atmosferycznych.

Pojęcie to wprowadzili w latach 40. XX wieku Paul Allman Siple i Charles Passel. Podczas badań na Antarktydzie zauważyli oni, że czas zamarzania wody zależy nie tylko od temperatury, lecz także od wiatru.

Czynniki wpływające na temperaturę odczuwalną

Na to, jak odczuwamy temperaturę, wpływają przede wszystkim:

• temperatura powietrza,
• siła wiatru,
• natężenie promieniowania słonecznego,
• wilgotność powietrza,
• rodzaj i kolor ubioru,
• kolor włosów.

Newsy

Siarczyste mrozy nie odpuszczają. Gdzie będzie minus 28 stopni?

Newsy

Wielkie oblężenie na SOR-ach. "Chirurdzy operowali w dzień i w nocy"

Wiatr a odczuwalne temperatury

Wiatr to jeden z kluczowych elementów wpływających na nasze odczucie ciepła lub chłodu. Często mówimy, że mimo przyjemnej temperatury "wieje zimny wiatr". Im niższa temperatura powietrza, tym silniejszy wiatr bardziej obniża temperaturę odczuwaną. Przykładowo, przy prędkości wiatru 30 km/h temperatura 0°C może być odczuwana jak -6,5°C, a -20°C jak -32,6°C.

Wraz ze wzrostem prędkości wiatru rośnie uczucie chłodu – przy -10°C i wietrze 10 km/h odczujemy około -15°C, a przy 30 km/h nawet -19°C.

Warto jednak pamiętać, że gdy powietrze jest cieplejsze niż powierzchnia skóry, wiatr może działać odwrotnie – ogrzewać. W temperaturach rzędu 45–50°C podmuch wiatru przypomina gorący powiew z grzejnika.

Wilgotność a odczuwalne temperatury

Wilgotne powietrze utrudnia parowanie potu, przez co ciało wolniej się chłodzi, co w upalne dni zwiększa uczucie gorąca. Natomiast przy niskich temperaturach wysoka wilgotność potęguje wrażenie zimna, ponieważ wilgoć przewodzi ciepło lepiej niż suche powietrze, co przyspiesza utratę ciepła przez organizm.

Słońce a temperatura odczuwalna

Zazwyczaj temperaturę odczuwalną oblicza się w cieniu, jednak w słońcu czujemy znacznie więcej ciepła. Promienie słoneczne ogrzewają zarówno powietrze, jak i powierzchnie, które padające światło oświetla pod odpowiednim kątem. Im wyżej Słońce jest na niebie, tym silniejsze działanie cieplne. Nawet zimą, przy niskim położeniu Słońca, jego promienie potrafią zauważalnie ogrzać i poprawić samopoczucie.

Ubiór a odczuwalne temperatury

Kolor i materiał odzieży mają duże znaczenie. Jasne tkaniny odbijają światło, dlatego są korzystne latem, natomiast ciemne kolory lepiej pochłaniają promienie, co sprzyja ogrzewaniu zimą. Po zmroku jednak ciemny strój obniża widoczność, dlatego warto nosić elementy odblaskowe. Podobnie kolor włosów wpływa na pochłanianie ciepła – ciemne szybciej się nagrzewają, jasne wolniej. Niezależnie od pory roku, należy chronić głowę – zimą przed utratą ciepła, a latem przed promieniami słonecznymi.

Zobacz także:

• Zamieć a zawieja śnieżna to dwa różne zjawiska. Wiesz, czym się różnią?
• Widzisz parujący śnieg lub lód? To wcale nierzadkie zjawisko fizyczne, które można sprytnie wykorzystać
• Tak zabija zimno. Czym jest hipotermia? Ratownik wskazuje zagrażającą życiu temperaturę ciała