Gorące tematy

Zimna Zośka i Zimni Ogrodnicy a zmiany klimatyczne. Co to za zjawiska?

Gorące tematy

Aktualizacja:

O Zimnej Zośce i Zimnych Ogrodnikach z pewnością wielokrotnie każdy z nas słyszał od babć pielęgnujących przydomowe ogródki. Przez te chłodniejsze majowe dni ogrodnicy boją się o rosnące na grządkach rośliny. O majowych ochłodzeniach i ludowych mądrościach rozmawialiśmy z blogerem naukowym Piotrem Stanisławskim. Jaki wpływ mają zmiany klimatyczne?

Zimna Zośka - czy spowodowana jest zmianami klimatu?

O Zimnej Zośce rozmawialiśmy w Dzień Dobry TVN w 2021 roku 15 maja, z okazji wspomnienia świętej Zofii i z przyjemnością wracamy do tej rozmowy. W 2022 roku Zimni Ogrodnicy trwają od czwartku do soboty - 12-14 maja.

Jak zauważył Piotr Stanisławski, bloger naukowy i dziennikarz, wiele ludowych mądrości zasłyszanych od starszych pokoleń bardzo często nie ma pokrycia w rzeczywistości. Inaczej jest właśnie z Zimnymi Ogrodnikami i Zimną Zośką, kiedy faktycznie dni są chłodne, co jest związane z czynnikami przyrodniczymi. Nie zmienia tego nawet ocieplający się klimat.

HGTV: Wiosenne prace w warzywniku. Jak przygotować glebę
HGTV: Wiosenne prace w warzywniku. Jak przygotować glebęHGTV
wideo 2/4

Wciąż to się wydaje sprawdzać. Być może te ochłodzenia będą mniejsze, być może te wahnięcia będą nie tak zdecydowane, natomiast w tej chwili wydaje się, że to wciąż funkcjonuje. Podejrzewam, że jeszcze przez jakiś czas na pewno będziemy mogli korzystać z tej pradawnej wiedzy

- mówił gość Dzień Dobry TVN.

Kiedy Zimnej Zośki w 2022 roku?

Zimna Zośka i Zimni Ogrodnicy co roku wypadają w nieco innych dniach. W tym roku przypada to na 12-14 maja, czyli od czwartku do soboty czekać nas będzie ochłodzenie. Temperatura może spaść nawet o 10 stopni Celsjusza, z dnia na dzień.

Zimna Zośka i Zimni Ogrodnicy – co to jest?

Pod określeniami Zimna Zośka i Zimni Ogrodnicy kryje się zjawisko klimatyczne występujące w środkowej Europie, w tym w Polsce. Dochodzi do zmiany cyrkulacji i z obszarów polarnych dochodzi do nas zimne powietrze. Ostatnie wiosenne przymrozki występują w dniach 12-14 maja w 2022 roku.

W tym czasie po utrzymującym się wyżu barycznym następuje zmiana cyrkulacji atmosferycznej i zaczyna napływać niż baryczny, czyli zimne powietrze z obszarów polarnych. Na podstawie badań przeprowadzonych przez Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Jagiellońskiego z lat 1881-1980 wynika, że w tym czasie (między 1 a 25 maja) następuje istotny spadek temperatury z dnia na dzień. Ustalono, że najwyższe, bo aż 34% prawdopodobieństwa wystąpienia ochłodzenia występuje między 10 a 17 maja.

Zimna Zośka i zimni ogrodnicy – skąd pochodzą nazwy?

Tradycyjnymi określeniami tych konkretnych dni są „zimni ogrodnicy”, a ich nazwy pochodzą od wspomnień ich patronów, czyli konkretnych świętych. Tymi ogrodnikami są: św. Pankracy (12 maja), św. Serwacy (13 maja), św. Bonifacy (14 maja). Liturgiczne wspomnienie św. Zofii, męczennicy rzymskiej, wypada z kolei 15 maja i stąd też właśnie określenie „zimna Zośka”. Dzień ten kończy wiosenne chłody. Ze świętem kojarzony jest również św. Izydor, który w tradycji utrwalony jest jako rolnik, patron chłopów.

Zimnej Zośki i Zimni Ogrodnicy - mądrości ludowe

Ze świętami powiązane są różne mądrości ludowe, które zawarte są w przesądach. Brzmią one:

  • Pankracy, Serwacy, Bonifacy: źli na ogród chłopacy.
  • Na świętego Izydora często bywa chłodna pora.
  • Święta Zofija kłosy rozwija.
  • Za świętą Zofiją pola w kłos wybiją.

Zobacz także:

Nie oglądałeś Dzień Dobry TVN na antenie? Pełne odcinki znajdziesz w serwisie Player.

  • 30 lat doświadczenia
  • Od 2014 roku z misją w Ukrainie, z biurem pomocowym w Kijowie
  • Opiera się na 4 zasadach: humanitaryzmu, bezstronności, neutralności i niezależności
  • Regularnie publikuje raporty finansowe ze swoich działań

Autor: Wioleta Pyśkiewicz

Źródło zdjęcia głównego: Fahroni/Getty Images

Pozostałe wiadomości