Plamistość liści może występować u różnych gatunków roślin, co sprawia, że czasami trudno jednoznacznie określić objawy, które wywołuje. Jednym z ważniejszych sygnałów świadczących o wystąpieniu choroby, wspólnym dla wszystkich gatunków, są pojawiające się i stopniowo rozprzestrzeniające się przebarwienia. Plamy na zdrowej tkance liściowej mogą przybierać różną formę i odcień, w zależności od zaatakowanych roślin. W zwalczaniu plamistości liści kluczowe jest jej prawidłowe zdiagnozowanie oraz szybka reakcja.
Plamistość liści a rodzaje grzybów wywołujących chorobę
W zależności od rodzaju grzybów lub bakterii, które przyczyniają się do powstawania przebarwień na liściach roślin, można wyróżnić kilka chorób typu plamistość. Niektóre z nich dotykają wyłącznie rośliny pestkowe, inne z kolei często atakują owoce lub zboża.
Prawidłowe rozpoznanie choroby pozwala na skuteczne leczenie oraz profilaktykę plamistości w kolejnych latach uprawy.
Brunatna plamistość liści pomidora i zboża
Brunatna plamistość liści to termin, którym najczęściej określa się chorobę wywoływaną przez grzyb Pyrenophora tritici-repentis, atakujący głównie zboża, w tym: pszenicę, żyto, jęczmień oraz pszenżyto. Grzyb powoduje pojawienie się na liściach owalnych, brązowym plam o ciemnym środku, początkowo wyłącznie w pobliżu nerwów liściowych. Brunatna plamistość liści zboża powoduje stopniowe zasychanie liści od wierzchołka do łodygi. Leczenie polega na stosowaniu środków chemicznych z różnymi substancjami aktywnymi, co wyklucza możliwość uodpornienia się grzyba na dany preparat.
Brunatna plamistość liści dość często utożsamiana jest z brunatną pleśnią pomidora (nazywaną także brunatną plamistością liści pomidora). Chorobę wywołuje jednak inny gatunek grzyba – Passalora fulva. Grzyb ten atakuje głównie owoce uprawiane w szklarniach lub pod specjalnymi osłonami. Pierwszym objawem, świadczącym o brunatnej plamistości liści pomidora są niewielkie żółte plamy pojawiające się na najniżej położonych liściach rośliny. Z biegiem czasu przebarwienia stają się coraz większe, a w ostateczności prowadzą do zmniejszenia plonu i obumarcia całej rośliny. W ramach walki z brunatną plamistością liści pomidora najczęściej stosuje się opryskiwanie fungicydami oraz dezynfekcję pomieszczeń.
Drobna plamistość liści drzew pestkowych
Drobna plamistość liści drzew pestkowych najczęściej atakuje wiśnie oraz czereśnie. Jej wystąpieniu sprzyja wysoki poziom wilgotności powietrza. Pierwsze objawy choroby dostrzegalne są na najniżej położonych liściach drzewa. Blaszki liści stopniowo zaczynają pokrywać się drobnymi, szarozielonymi plamkami, które z czasem zmieniają swoją barwę na brunatną.
Zarodniki grzybów widoczne są na spodniej stronie liścia. Porażone liście zasychają i opadają, a zaatakowane chorobą owoce przestają rosnąć i dojrzewać. W celu zwalczania drobnej plamistości liści drzew pestkowych zaleca się stosowanie chemicznych oprysków oraz profilaktycznie opryskiwanie drzew roztworem mocznika.
Czarna plamistość liści róży
Choroba wywołana jest przez grzyb Diplocarpon rosae. Objawami czarnej plamistości liści róży są, przede wszystkim, jasnobrunatne plamy na blaszce liściowej, które w zależności od odmiany rośliny mogą przybierać bardziej lub mniej regularne kształty. W późniejszej fazie choroby często są atakowane także pędy, owoce oraz ogonki liściowe, co prowadzi do całkowitego osłabienia rośliny. W razie zaobserwowania objawów choroby należy zastosować odpowiednie środki ochrony roślin.
Biała plamistość liści truskawki i maliny
Biała plamistość liści występuje zarówno u truskawek czy poziomek, jak i u malin lub jeżyn. W przypadku truskawek i poziomek chorobę wywołuje grzyb Mycosphaerella fragariae, z kolei u malin i jeżyn – Microsphaerella rubi. Oba gatunki grzybów powodują niewielkie, białoszare plamy z brunatną obwódką, które stopniowo rozszerzają się, powodując wykruszanie się fragmentów liści oraz nekrozę poszczególnych tkanek. Zwalczanie białej plamistości polega na opryskiwaniu roślin środkami chemicznymi, w tym także preparatami służącymi do usuwania szarej pleśni.
Plamistość liści: profilaktyka chorób
Niezależnie do rodzaju grzyba wywołującego chorobę oraz gatunku porażonej rośliny zaleca się stosowanie następujących metod profilaktyki plamistości:
- wybieranie odmian roślin bardziej odpornych na choroby grzybowe,
- regularne usuwanie martwych lub chorujących części roślin,
- odchwaszczanie terenu wokół posadzonych roślin,
- unikanie moczenia liści podczas podlewania ogrodu,
- zachowanie odpowiedniego odstępu między poszczególnymi sadzonkami.
Zobacz także
- Bukszpan – jak zrobić z niego sadzonki? Uprawa i pielęgnacja
- Bukszpan kula – uprawa, przycinanie, aranżacje
- Jak rozmnażać rośliny przez sadzonki? Poznaj niezawodne sposoby ogrodnika
Autor: Adrian Adamczyk
Źródło zdjęcia głównego: Geography Photos/Getty Images