Symbole Powstania Warszawskiego – kotwica, godzina "W" i pomnik Małego Powstańca

Powstaniec warszawski definiuje męskość
Powstaniec warszawski definiuje męskość
Warszawa wybrała Warszawiankę Roku 2021
Warszawa wybrała Warszawiankę Roku 2021
Antoni Czortek - polski bokser, walczący o życie w Auschwitz
Antoni Czortek - polski bokser, walczący o życie w Auschwitz
Mam na imię Selma
Mam na imię Selma
Hamida i Assef uciekli przed wojną
Hamida i Assef uciekli przed wojną
Władysław Bartoszewski: Pędzę jak dziki tapir
Władysław Bartoszewski: Pędzę jak dziki tapir
To miała być jego ostatnia wojna
To miała być jego ostatnia wojna
Powstanie Warszawskie było największym zrywem narodowowyzwoleńczym II wojny światowej i jednym z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski. Dlatego też warto znać znaczenie i genezę jego poszczególnych symboli. Dowiedz się więcej o Znaku Polski Walczącej, Godzinie "W" i pomniku Małego Powstańca.

Znak Polski Walczącej

Znak Polski Walczącej, ze względu na swój kształt, nazywany jest również kotwicą. Litera P symbolizuje Polskę, a litera W – walkę. Często znak odczytywany jest również jako samo Powstanie Warszawskie, ale powstał jeszcze przed jego wybuchem. Malowany na murach i ulicach polskich miast w okresie II wojny światowej, wyrażał nadzieję Polaków na wyzwolenie spod niemieckiej okupacji.

Znak Polski Walczącej pojawił się w Warszawie 20 marca 1942 r. Wybrano go spośród 27 propozycji zgłoszonych do konspiracyjnego konkursu, który ogłosiło Biuro Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Przy wyborze stawiano na patriotyczne znaczenie i łatwość wykonania. Jego autorką (lub współautorką) była najprawdopodobniej instruktorka harcerska Anna Smoleńska ps. „Hania”, która studiowała historię sztuki na tajnym Uniwersytecie Warszawskim.

Wcześniej niemal identyczny symbol pojawił się w postaci sygnetu Wydawnictwa Polskiego Rudolfa Wegnera, umieszczonego na okładce książki "Polowanie na potwory morskie" z 1927 roku. Na początku niemieckiej okupacji do Ireny Rybotyckiej, córki zmarłego Wegnera, zwrócił się Jerzy Jabłonowski (dawny adiutant marszałka Józefa Piłsudskiego) i zapytał, czy może użyć kotwicy jako symbolu polskiej walki z okupantem.

Znak bardzo szybko przedostał się na polskie mury i ulice. Kotwice malowane były przez polskie harcerstwo w ramach akcji tzw. małego sabotażu, najczęściej w miejscach dobrze widocznych dla Polaków i Niemców: na murach, ścianach, tablicach ogłoszeniowych, słupach i przystankach tramwajowych. Do malowania używano trudno usuwalnej farby smołowej i różnej wielkości pędzli. Akcja malowania kotwic zaczęła się w Warszawie na przełomie marca i kwietnia 1942 roku.

Do rozpropagowania kotwicy przyczynił się również Jan Bytnar "Rudy". Stworzył szablon i pieczątki ze znakiem kotwicy, a także urządzenie do malowania znaku, zwane "wiecznym piórem". To on namalował znak Polski Walczącej na cokole warszawskiego pomnika Lotnika, który do 1944 r. stał przy placu Unii Lubelskiej, blisko głównej siedziby SS i Gestapo. Dziś na tym pomniku, stojącym już w innym miejscu, znajduje się metalowe odzwierciedlenie kotwicy namalowanej przez "Rudego" w 1943 r.

Znak Polski Walczącej symbolem narodowym

Znak Polski Walczącej na stałe wpisał się do polskiej symboliki narodowej, patriotycznej. Został wkomponowany m.in. w godło Konfederacji Polski Niepodległej. Od 2014 wchodzi w skład oznaki rozpoznawczej Jednostki Wojskowej Komandosów, od 2017 znajduje się w godle i oznakach Wojsk Obrony Terytorialnej.

W czerwcu 2014 Sejm uchwalił ustawę o ochronie Znaku Polski Walczącej. Zgodnie z art. 1 jest symbolem walki Polaków z niemieckim okupantem podczas II wojny światowej, stanowi dobro ogólnonarodowe i podlega ochronie należnej historycznej spuściźnie Rzeczypospolitej Polskiej. Otaczanie znaku szacunkiem stało się prawem i obowiązkiem każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej, a jego publiczne znieważanie podlega karze grzywny.

Godzina "W" - co oznacza?

Godzina "W" to inaczej moment rozpoczęcia w Warszawie zbrojnego powstania Polaków przeciw Niemcom. Kryptonim oznaczał dokładnie godzinę 17:00 we wtorek 1 sierpnia 1944. Powstanie było częścią narodowowyzwoleńczej akcji "Burza".

Na pamiątkę wybuchu Powstania Warszawskiego co roku w Warszawie (i wielu innych miastach i miasteczkach) 1 sierpnia o godz. 17.00 włączane są syreny. Na minutę ciszy zatrzymuje się wtedy cały ruch – piesi, samochody, autobusy, tramwaje itd. Z kolei pod pomnikiem Gloria Victis na cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach rozpoczynają się wtedy uroczystości rocznicowe. Biorą w nich udział żyjący jeszcze Powstańcy Warszawscy, władze państwowe, wojsko i wielu cywili. Na Kopcu Powstania Warszawskiego odpalany jest płomień pamięci, który płonie nieprzerwanie przez 63 dni - tyle, ile czasu trwała walka Warszawiaków.

Pomnik Małego Powstańca

Pomnik Małego Powstańca znajduje się w Warszawie przy zewnętrznym murze obronnym Starego Miasta na ulicy Podwale. Przedstawia chłopca w mundurze powstańczym, z karabinem i poświęcony jest najmłodszym uczestnikom Powstania Warszawskiego.

Pomnik został zaprojektowany przez Jerzego Jarnuszkiewicza w 1946, który studiował rzeźbiarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i pracował również jako wolontariusz przy odgruzowywaniu miasta. Jarnuszkiewicz za swój projekt otrzymał wyróżnienie w konkursie Związku Polskich Artystów Plastyków na rzeźbę, która upamiętni niedawne powstanie. Pomnik stanął na swoim miejscu ostatecznie 1 października 1983 r. i w tym celu zorganizowano uroczystą zbiórkę harcerską. Został odsłonięty przez harcerza, powstańca warszawskiego Jerzego Świderskiego w towarzystwie setek harcerzy z całej Polski, a także władz miejskich i państwowych.

Sprawdź tegoroczne obchody 79. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.

Jesteśmy serwisem kobiecym i tworzymy dla Was treści związane ze stylem życia. Pamiętamy jednak o sytuacji w Ukrainie. Chcesz pomóc? Sprawdź, co możesz zrobić. Pomoc. Informacje. Porady.

Zobacz także:

Autor: Diana Ryściuk

Źródło: Muzeum Powstania Warszawskiego

Źródło zdjęcia głównego: NurPhoto

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Nietypowy prezent urodzinowy dla Doroty Wellman

Nietypowy prezent urodzinowy dla Doroty Wellman

Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

"Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

"Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

Łączenie wielu leków i suplementów może być niebezpieczne. "Dochodzi tzw. kaskady zapisywania"

Łączenie wielu leków i suplementów może być niebezpieczne. "Dochodzi tzw. kaskady zapisywania"

Magdalena Stępień rozliczy się ze zbiórki na rzecz synka?

Magdalena Stępień rozliczy się ze zbiórki na rzecz synka?

Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D
Materiał promocyjny

Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D

Kim była Liza, ofiara brutalnego gwałtu? "Nikt nie zareagował. Umierała pięć dni"

Kim była Liza, ofiara brutalnego gwałtu? "Nikt nie zareagował. Umierała pięć dni"

Julia Wieniawa i Marcin Prokop debiutują w roli jurorów

Julia Wieniawa i Marcin Prokop debiutują w roli jurorów

Wiosenne nowości. Czego mogą spodziewać się widzowie Dzień Dobry TVN? "Mamy akcje specjalne"

Wiosenne nowości. Czego mogą spodziewać się widzowie Dzień Dobry TVN? "Mamy akcje specjalne"

Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"
Materiał promocyjny

Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"

Ile najwięcej ważyła Sylwia Bomba? "Pytanie dla mnie traumatyczne"

Ile najwięcej ważyła Sylwia Bomba? "Pytanie dla mnie traumatyczne"

Anna Mucha w bardzo śmiałej sukni. Internauci kłócą się, czy powinna się w niej pokazywać

Anna Mucha w bardzo śmiałej sukni. Internauci kłócą się, czy powinna się w niej pokazywać

Nie masz czasu, aby pysznie i zdrowo gotować? Z tymi mieszankami warzyw szybko przyrządzisz smaczne dania
Materiał promocyjny

Nie masz czasu, aby pysznie i zdrowo gotować? Z tymi mieszankami warzyw szybko przyrządzisz smaczne dania

Czworaczki skończyły rok. Z tej okazji odwiedził je ktoś wyjątkowy

Czworaczki skończyły rok. Z tej okazji odwiedził je ktoś wyjątkowy

Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego
Materiał promocyjny

Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego

Kate Winslet jako bezlitosna dyktatorka wkrótce w  HBO Max. Kiedy premiera serialu "Reżim"?

Kate Winslet jako bezlitosna dyktatorka wkrótce w HBO Max. Kiedy premiera serialu "Reżim"?

Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg
Materiał promocyjny

Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

"Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

"Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

"Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

"Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas