Newsy

Rada Języka Polskiego odradza używanie słowa "Murzyn". "Jest obarczone złymi skojarzeniami, archaiczne"

#dontcallmemurzyn

x-news

Newsy

Rada Języka Polskiego odradza używanie słowa "Murzyn". "Jest obarczone złymi skojarzeniami, archaiczne"

#dontcallmemurzyn

x-news

Murzyn - to słowo, którym nie należy się posługiwać. Rada Języka Polskiego oficjalnie zaakceptowała opinię dr. hab. Marka Łazińskiego z Uniwersytetu Warszawskiego, odradzającą użycie go w dyskursie publicznym rzeczownika. Czy rzeczownik ten będzie usuwany z tekstów kultury? Jak mówić lepiej?

Rada Języka Polskiego odradza używanie słowa "Murzyn"

Podczas posiedzenia plenarnego Rada Języka Polskiego oficjalnie zaakceptowała - bez głosów sprzeciwu - opinię dr. hab. Marka Łazińskiego z Uniwersytetu Warszawskiego, odradzającą użycie w dyskursie publicznym rzeczownika "Murzyn". Od tego momentu ma ona status opinii Rady Języka Polskiego.

- Odbiór słów "Murzyn" i "Murzynka" (wszystko, co piszę, odnosi się do obu rzeczowników), niegdyś neutralnych i podstawowych wśród możliwych nazw oznaczających osoby czarnoskóre, dziś niewątpliwie jest obarczony bagażem negatywnych konotacji". Zaznaczył, że słowo niegdyś uznawane za neutralne (więc osoby używające go w latach 80. czy 90. ubiegłego wieku nie powinny mieć z tego powodów wyrzutów sumienia), współcześnie jest zarówno obarczone złymi skojarzeniami, jest i archaiczne - pisał dr hab. Marek Łaziński.

Zwracał uwagę, że "we wszystkich językach świata zachodniego (wlicza tu Polskę i polszczyznę) nazwy osób czarnoskórych podstawowe w epoce niewolnictwa ustąpiły lub ustępują nazwom nowszym. Poza tym w języku polskim słowo to "obrosło wyjątkowo silną frazeologią obraźliwą, jak '100 lat za Murzynami'". 

Dr Łaziński podkreślał, że warto zwrócić uwagę na odczucia osób, w stosunku do których miałoby być kierowane takie określenie.

Czarno- i ciemnoskórzy Polacy, w większości przybyli z Afryki w pierwszym lub drugim pokoleniu, oraz mieszkający w Polsce czasowo czarnoskórzy Amerykanie w zdecydowanej większości traktują to słowo jako obraźliwe
- Nasi sąsiedzi o czarnej skórze wolą być nazywani ze względu na konkretną narodowość (np. Senegalczyk, Nigeryjczyk), wolą być Afrykanami, czarnoskórymi, ciemnoskórymi lub po prostu czarnymi (choć jeszcze kilkadziesiąt lat temu konotacje przymiotnika czarny w odniesieniu do człowieka czarnoskórego były gorsze niż rzeczownika Murzyn). Złożenie Afropolak na wzór Afroamerykanina nie jest dla polszczyzny typowe - kontynuował dr Łaziński. Zauważał także, że słowo Murzyn w wielu kontekstach było i jest używane niepotrzebnie, ponieważ określa nie narodowość ani pochodzenie geograficzne, tylko kolor skóry, a ta cecha podobnie jak kolor włosów, wzrost, typ figury nie musi być istotna w opisie człowieka. Tym bardziej można go nie używać.

Decyzję Rady Języka Polskiego z zadowoleniem przyjęła m.in. Fundacja "Afryka Inaczej".

- Brawo - czytamy w komentarzu. 

Murzyn - jak mówić lepiej?

Opinia Rady Języka Polskiego nie oznacza, że rzeczownik będzie usuwany z tekstów kultury. Po pierwsze, opinie RJP nie mają działalności sprawczej, są jedynie rekomendacjami. Poza tym, sam dr Łaziński podkreśla, że całkowicie nie zniknie z języka, ale radzi, "by słowa Murzyn nie używać inaczej niż na prawach historycznego cytatu (jak Murzyn zrobił swoje… w cytacie z Fryderyka Schillera). Ponieważ trudno jest zmienić przyzwyczajenia mówiących, ograniczam swoją rekomendację do komunikacji publicznej: mediów, administracji, szkoły" 

Osoby przyzwyczajone do języka sprzed lat będą dalej używać słowa Murzyn w rozmowach prywatnych w przekonaniu, że słowo to jest neutralne. Taką opinię podziela część językoznawców. Dlatego nie zachęcam do poprawiania wszystkich i w każdej sytuacji. Sam nie mówię Murzyn od lat nawet w rozmowach prywatnych, innych zachęcam, by nie używali tego słowa w przestrzeni publicznej - dodaje językoznawca. 

#StopcallingmeMurzyn

W czerwcu zeszłego roku uczennica podstawówki Bianka Nwolisa razem z rodzicami i rodzeństwem protestowała przeciwko rasizmowi przed Ambasadą USA w Warszawie. Trzymała w rękach transparent "Stop calling me Murzyn". Ten protest zaowocował dyskusją społeczną na temat użycia tego słowa, w którą zaangażowali się liczni aktywiści i jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich językoznawców, prof. Jerzy Bralczyk. 

Bianka Nwolisa i jej rodzina byli gośćmi Dzień Dobry TVN. W naszym programie opowiadali o dyskryminacji, z którą się spotykają. Zobacz wideo:

Dzień Dobry TVN

Zobacz też:

Marcin Wrona stracił ukochaną osobę. "To ciągle wydaje się nierealne" 

Paulina Młynarska poddała się podwójnej mastektomii. "Dziś dużo popłakuję, bo jeszcze boli"

Jak wygląda życie z zespołem Tourette'a? "Jeśli doświadczam nieprzyjemności, to najczęściej ze strony osób starszych"

Źródło: gazeta.pl |
Co sądzisz o tym artykule?
60
4
Wybrane dla Ciebie
Komentarze
0