Hobby

Wiersz można zaśpiewać, czyli o polskiej poezji śpiewanej z okazji Międzynarodowego Dnia Poezji

Hobby

Autor:
Adrian
Adamczyk
kobieta śpiewająca poezję

Polska poezja śpiewana ma bogatą tradycję i długą listę wybitnych wykonawców. Dowiedz się, co to jest poezja śpiewana i jak ten gatunek realizuje się w polskiej muzyce.

Poezja śpiewana jest gatunkiem słowno–muzycznym, w którym tekst utworu jest tekstem poetyckim. Co istotne, tekst piosenki nie został napisany w celu zaśpiewania przez wykonawcę, piosenka ma więc swoistą bazę w tekście, a nie, jak to zwykle bywa, w melodii. Zwykle są to kompozycje w formie ballady, a ich treść charakteryzuje głęboki, wyszukany, a przede wszystkim literacki styl. Muzycznie utwory najczęściej mają delikatną melodię i skromną aranżację. Nierzadko termin poezja śpiewana bywa mylony z piosenką poetycką, należy jednak pamiętać, że tekst piosenki poetyckiej jest pisany na zamówienie wykonawcy.

Poezja i proza

Książki bez których nie wyobrażam sobie dzieciństwa
Książki bez których nie wyobrażam sobie dzieciństwa Dzień Dobry TVN
wideo 2/4

Poezja śpiewana – historyczne źródła

Poezja śpiewana ma historię sięgającą czasów antycznych. Pierwsze ślady tego gatunku odnaleziono już w Grecji, jeszcze przed Homerem (około 900–700 roku p.n.e.). W pewnym sensie można więc stwierdzić, że pierwszymi twórcami tego gatunku byli Aojdowie, czyli śpiewacy, którzy prowadzili działalność na dworach władców. Opowiadali historie bohaterów i pisali teksty sławiące władców, a następnie wykonywali je, akompaniując sobie na formindze lub kitarze. Poezja śpiewana pojawiała się także w starożytnym Rzymie, ale tam pełniła głównie funkcje utylitarne i była stosowana jako np. sygnał wojskowy.

Polska poezja śpiewana – wykonawcy

Do najsłynniejszych polskich wykonawców poezji śpiewanej należą m.in.:

Marek Grechuta – urodził się w roku 1945 roku w Zamościu, zmarł w Krakowie 9 października 2006 roku. Był wybitnym piosenkarzem, poetą i kompozytorem. Co ciekawe, współcześnie jego twórczość określa się zwykle mianem progresywnego rocka z wyraźnymi wpływami jazz rocka, był także wykonawcą piosenki autorskiej oraz właśnie poezji śpiewanej.

Grzegorz Turnau – urodził się w 1967 roku w Krakowie, polski kompozytor, wykonawca, wokalista, poeta i pianista. W całej swej twórczości był artystą tworzącym poezję śpiewaną i piosenki poetyckie. Turnau wypracował swój niepowtarzalny styl muzyczny, w którym jednak dość znacząco nawiązuje m.in. do twórczości Marka Grechuty. Wśród instrumentów, które wykorzystuje, zawsze na pierwszym miejscu zajmuje się fortepian.

Jacek Kaczmarski – urodzony w roku 1957 w Warszawie, zmarł 10 kwietnia 2004 roku w Gdańsku. Wybitny polski poeta, prozaik, twórca tekstów piosenek i piosenkarz. Najczęściej kojarzony z utworami o tematyce historycznej. Nie da się ukryć, że do historii przeszedł przede wszystkim jako bard pierwszej Solidarności, zwłaszcza w czasie stanu wojennego. Jego poezja była wówczas utożsamiana z głosem antykomunistycznej opozycji.

Piotr Rogucki – wokalista zespołu rockowego Coma, z wykształcenia aktor, absolwent Akademii Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie. Jego kariera rozpoczęła się dzięki licznym sukcesom na festiwalach muzycznych.

Ewa Demarczyk – urodzona w 1941 roku w Krakowie. Dzięki współpracy z Piwnicą pod Baranami i Zygmuntem Koniecznym jej kariera rozkwitła. Jest laureatką I Ogólnopolskiego Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie. Przełom w karierze artystki nastąpił w roku 1966, gdy ukończyła studia aktorskie na PWST w Krakowie, wtedy rozpoczęła solowe występy wraz z ośmioosobowym zespołem.

W naszym kraju mamy także szereg festiwali, w czasie których wykonawcy tego trudnego gatunku muzycznego mogą ze sobą rywalizować. Wśród tych najpopularniejszych wskazać możemy między innymi Festiwal Gitarą i Piórem, Festiwal Sztuk Różnych „Bieszczadzkie Anioły”, „Ogólnopolski Przegląd Piosenki Autorskiej” oraz Festiwal „Wszystko jest poezją”.

Najpiękniejsza polska poezja śpiewana (przykłady):

Jako jedne z najpiękniejszych polskich utworów zaliczanych do gatunku poezji śpiewanej można wymienić piosenki takie jak:

  • Jacek Kaczmarski „Mury”,
  • Jacek Kaczmarski „Sen Katarzyny II”,
  • Jacek Kaczmarski „Nasza Klasa”,
  • Jacek Kaczmarski „Obława”,
  • Jacek Kaczmarski „Dzieci Hioba”,
  • Jacek Kaczmarski „Zbroja”,
  • Jacek Kaczmarski „Wygnanie z Raju”,
  • Ewa Demarczyk „Tomaszów”,
  • Ewa Demarczyk „Karuzela z Madonnami”,
  • Ewa Demarczyk „Groszki i Róże”,
  • Grzegorz Turnau „Cichosza”,
  • Grzegorz Turnau „Zostań ze mną”,
  • Grzegorz Turnau „Tutaj jestem”,
  • Grzegorz Turnau „Przeprowadzka”,
  • Raz, Dwa, Trzy „Pod niebem”,
  • Raz, Dwa, Trzy „W wielkim mieście”,
  • Ewa Demarczyk „Rebeka”,
  • Marek Grechuta „Dni, których nie znamy”,
  • Marek Grechuta „Korowód”,
  • Marek Grechuta „Twoja postać”,
  • Marek Grechuta „Nie dokazuj”,
  • Marek Grechuta „Niepewność”,
  • Marek Grechuta „Ocalić od zapomnienia”,
  • Michał Żebrowski „Upojenie”,
  • Katarzyna Nosowska „Uroda”,
  • Katarzyna Nosowska „Jeszcze zima”,
  • Katarzyna Nosowska „Uciekaj moje serce”,
  • Janusz Radek „Kiedy u...kochanie”,
  • Słodki całus od Buby „Równolegle”.

Zobacz także:

Autor:Adrian Adamczyk

Źródło zdjęcia głównego: WIN-Initiative/Neleman/Getty Images

Pozostałe wiadomości