Dziecko w procesie karnym. Jak wygląda przesłuchanie malucha, który doświadczył przemocy?

Dziecko, które płacze
ridvan_celik/Getty Images
Źródło: E+
Aby ukarać osobę, która dopuściła się przestępstwa i kogoś skrzywdziła, konieczne jest przesłuchanie ofiary. Jak wygląda postępowanie, gdy pokrzywdzone zostało dziecko? Na jaką pomoc mogą liczyć maluchy i ich opiekunowie, którzy uczestniczą w procesie karnym? Na ten temat rozmawialiśmy z Pauliną Masłowską, prawniczką z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę.

Dziecko w procesie karnym - jak wygląda postępowanie?

Katarzyna Oleksik, dziendobry.tvn.pl: Jakie dzieci trafiają pod opiekę fundacji i jaką pomoc otrzymują?

Paulina Masłowska, prawniczka z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę: Trafiają do nas dzieci, które zostały pokrzywdzone przemocą lub wykorzystywaniem seksualnym i już znajdują się w procedurach karnych. Oznacza to, że to w ich sprawie zostało złożone zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a dziecko ma status pokrzywdzonego i będzie brało udział w postępowaniu karnym.

Jak wygląda pierwsze spotkanie z takim dzieckiem?

W pierwszej kolejności sprawą zajmuje się tzw. osoba pierwszego kontaktu. Jej zadaniem jest rozmowa z osobą zgłaszającą dziecko do objęcia pomocą i zebranie wywiadu. Następnie przekazywany jest on terapeucie, który spotyka się z rodzicem lub opiekunem i zbiera dodatkowe informacje o dziecku. Później cała dokumentacja trafia do zespołu interdyscyplinarnego. Wśród nich są psycholodzy, psychoterapeuci, psychiatrzy, pedagodzy, prawnicy oraz pracownicy socjalni. To właśnie oni analizują każdy przypadek i ustalają plan pomocy. Dziecko może zostać objęte pomocą terapeutyczną, psychiatryczną, skorzystać z konsultacji pediatrycznej, zostać przygotowane do przesłuchania.

A co z rodzicami? Oni też mogą liczyć na wsparcie?

Tak, ale może je otrzymać tylko ten rodzic, który nie krzywdzi dziecka. W ramach działania fundacji takie osoby mogą skorzystać z pomocy psychologa i psychiatry, ale także uzyskać pomoc prawną.

Jest ona przeznaczona tylko dla tych rodziców, którzy uczestniczą w procesie karnym?

Nie, mamy ofertę wsparcia skierowaną do szerszej grupy odbiorców. Prowadzimy telefoniczny dyżur prawny pod numerem 800 100 100. Dyżurują tam nie tylko prawnicy, ale także psychoterapeuci. Prowadzimy również program Opiekun Dziecka Pokrzywdzonego Przestępstwem i tu pomoc prawną można uzyskać także drogą mailową.

Jakie możliwości ma fundacja?

Jakimi środkami dysponujecie, aby oddzielić dziecko od sprawcy?

Jesteśmy organizacją pozarządową, nie możemy sami ich stosować. Środki zapobiegawcze może zastosować prokurator dopiero wtedy, gdy sprawcy zostaną postawione zarzuty, a wachlarz możliwości jest dość spory, np. zakaz zbliżania, zakaz kontaktu czy nakaz opuszczenia lokalu. Ich rodzaj oraz to, jak szybko są wprowadzane, zależy od rodzaju przestępstwa i stopnia zagrożenia. Taką możliwość ma również sąd opiekuńczy, który może umieścić dziecko w pieczy zastępczej, zakazać kontaktu z rodzicem krzywdzącym. W niektórych przypadkach stosuje się tzw. natychmiastowe odebranie dziecka, które przeprowadza pracownik socjalny.

Trzeba jednak podkreślić, że my, jako Fundacja, nie uczestniczymy w tej procedurze. Jedyne, co możemy zrobić, to złożyć odpowiednie wnioski interwencyjne w prokuraturze lub sądzie opiekuńczym i skłonić instytucje do szybszej reakcji.

Polskie prawo faktycznie pozwala odizolować dziecko od sprawcy? Często pojawiają się głosy, że raczej chroni oprawcę niż osobę pokrzywdzoną.

Mamy dobrą bazę, która pozwala nam o dziecko zadbać. Zdarza się, że osoby, które prowadzą takie postępowanie, nie zawsze chcą wyjść poza schemat i skorzystać z mniej popularnych rozwiązań. My staramy się podsuwać pewne rozwiązania, a także robić wszystko, aby ujednolicić pewne kwestie, np. te dotyczące przyjaznych pokoi przesłuchań. Obecnie w takich pokojach przesłuchuje się dzieci do 15. roku życia, a starsze tylko wtedy, gdy przesłuchanie w zwykłych warunkach mogłoby negatywnie wpłynąć na ich stan psychiczny. W pozostałych przypadkach traktowane są jak osoby dorosłe, a my chcemy to zmienić. Zależy nam, aby granica wieku została przesunięta do 18 lat, wtedy wszystkie dzieci obligatoryjnie składałyby zeznania w przyjaznym trybie.

Dziecko, które uczestniczy w postępowaniu karnym, przed przesłuchaniem powinno poznać swoje prawa. Zależy nam, żeby ta wiedza była przekazywana w przystępny sposób, dostosowany do wieku dziecka. Chcemy także, aby wprowadzono specjalizację dla sędziów, bo nie wszyscy mają kompetencje, aby je prowadzić. Obecny system - sędzia jest wybierany poprzez losowanie - sprawia, że na takie przesłuchania często trafiają osoby zupełnie przypadkowe.

Przesłuchanie dziecka

Jak w ogóle wygląda takie przesłuchanie dziecka?

Przyjazne pokoje przesłuchań obecne są w sądach, w komisariatach policji, a także w placówkach pozarządowych. Jako fundacja rekomendujemy to ostatnie rozwiązanie, czyli organizowanie przesłuchań w miejscach, które nie budzą u dzieci negatywnych skojarzeń i nie wywołują dodatkowego stresu, nie narażają na ryzyko spotkania ze sprawcą. Pomieszczenie składa się z dwóch części – pokoju przesłuchań i pokoju technicznego. W pierwszym przebywa przesłuchiwane dziecko, biegły psycholog oraz sędzia. Obecność tego ostatniego jest niezbędna. Aby dodatkowo nie stresować dziecka, na przesłuchanie przychodzi on bez togi, tylko w cywilnym ubraniu.

W pokoju technicznym przebywa prokurator, protokolant oraz obrońca oskarżonego, sam oskarżony nie może pojawić się na przesłuchaniu. Obecny może być rodzic lub kurator procesowy, jeśli sprawcą jest jeden z rodziców dziecka. Dzięki odpowiedniemu sprzętowi do transmisji dźwięku i obrazu osoby z pokoju technicznego mogą obserwować, co się dzieje. Całe przesłuchanie jest nagrywane. Pozwala to oszczędzić dziecku stresu i sprawia, że nie musi na kolejnych etapach postępowania ponownie opowiadać o tym, co je spotkało.

Warto dodać, że pokój urządzony jest bardzo neutralnie, tak, żeby dobrze czuły się w nim dzieci w każdym wieku, a także osoby dorosłe. Bo one też są w nich przesłuchiwane. Dotyczy to m.in. osób zgwałconych.

Kto zadaje dziecku pytania?

Wszystko zależy od ustaleń między sędzią a biegłym psychologiem. Najczęściej wygląda to tak, że pytania zadaje sędzia, później pyta biegłego, czy chciałby jeszcze o coś zapytać. Potem następuje przerwa. W tym czasie osoby z pokoju technicznego mogą przedstawić swoje pytania. O tym, które z nich zostaną zadane dziecku, decyduje sędzia.

To, jak długo dziecko będzie przesłuchiwane, zależy przede wszystkim od tego, jak dużo dziecko chce i może opowiedzieć.

Na tym udział dziecka w sprawie się kończy?

Powinien się skończyć, ale nie zawsze tak się dzieje. Jeśli pojawią się nowe fakty, ponowne przesłuchanie może być konieczne. Czasem przeprowadza się je na wniosek obrońcy oskarżonego. Warto jednak dodać, że ostateczna decyzja o zasadności ponownego przesłuchania należy do sądu.

Zobacz także:

Zobacz wideo: Jak chronić nasze dzieci przed przemocą?

Dzień Dobry TVN

Autor: Katarzyna Oleksik

Źródło zdjęcia głównego: E+

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN. Poznajcie emocjonujące nowe

Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN. Poznajcie emocjonujące nowe

"Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

"Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

Książę Harry poniósł druzgocącą porażkę w sądzie. Już zapowiedział apelację

Książę Harry poniósł druzgocącą porażkę w sądzie. Już zapowiedział apelację

Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego
Materiał promocyjny

Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego

Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"
Materiał promocyjny

Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"

"Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

"Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"
Materiał promocyjny

Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"

Indyk zamiast przynęty? Nie uwierzysz, co wędkarz złapał na haczyk

Indyk zamiast przynęty? Nie uwierzysz, co wędkarz złapał na haczyk

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?
Materiał promocyjny

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?

Bartosz Bednorz zachęca do aktywności. "Wspieramy nie tylko dzieci z dużych miast"
Materiał promocyjny

Bartosz Bednorz zachęca do aktywności. "Wspieramy nie tylko dzieci z dużych miast"

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu
Materiał promocyjny

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
Materiał promocyjny

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

Przyjaźń wśród zwierząt. "Maddie od razu ciągnęła, żeby iść do Luny"

Przyjaźń wśród zwierząt. "Maddie od razu ciągnęła, żeby iść do Luny"

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
Materiał promocyjny

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
Materiał promocyjny

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
Materiał promocyjny

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas