Profilaktyka zdrowia

Człowiek kontra kleszcze: czy stosować opryski?

Kleszcz to mały, pasożytniczy pajęczak. Żywi się krwią i atakuje zarówno ludzi, jak i zwierzęta. Przenosi wiele groźnych chorób, które mogą zakończyć się nawet śmiercią. Jak w takim razie bronić się przed kleszczami? Czy opryski są dobrym pomysłem?

  • Kleszcz - co to jest?
  • Rodzaje kleszczy atakujących ludzi
  • Jak wygląda kleszcz?
  • Jak wyciągnąć kleszcza?
  • Choroby odkleszczowe
  • Szczepionka przeciw kleszczom
  • Kleszcze w mieście - pryskać czy nie pryskać?


Zobacz też: Endometrioza. Zagadkowa choroba kobiet XXI wieku


Mitem jest, że kleszcze występują jedynie na obrzeżach lasów. Choć jest to ich typowe środowisko bytowania, można spotkać je w zasadzie wszędzie – na łąkach, w parkach, przydomowych ogródkach, a nawet w garażach i piwnicach. Na ukąszenie kleszczy narażeni są więc zarówno mieszkańcy wsi, jak i miast. Przenoszone przez insekty choroby odkleszczowe są niezwykle niebezpieczne, dlatego ważne jest, aby zachować odpowiednią czujność.

Rodzaje kleszczy atakujących ludzi

Pasożytem, który atakuje ludzi, jest zazwyczaj kleszcz pospolity. To jednak niejedyny gatunek pajęczaka, który może być groźny dla człowieka. Często spotykany jest także kleszcz łąkowy. Co prawda ten atakuje głównie zwierzęta, jednak gdy jest bardzo głodny, zadowoli się również ludzką krwią. Niebezpiecznym kleszczem u człowieka jest także obrzeżek gołębi. Zgodnie z nazwą, jego żywicielami są ptaki, jednak coraz częściej padają jego ofiarami także ludzie. Ukąszenie kleszcza tego typu nie tylko grozi poważnymi powikłaniami, ale jest również bardzo bolesne.


Zobacz także:


Jak wygląda kleszcz?

Kleszcz to bardzo mały insekt. Dorosłe osobniki najpopularniejszych odmian dorastają zazwyczaj do 3–4 mm w przypadku samic i 2,5 mm w przypadku samców. Głodne kleszcze mają spłaszczony kształt, natomiast najedzone są wypukłe. Charakterystyczną cechą pasożytów jest ich aparat gębowy, wyposażony w niewielkie ząbki, które umożliwiają przyssanie się do żywiciela.

Zanim kleszcz stanie się dorosłym osobnikiem, przechodzi przez 3 inne stadia rozwoju . Są to: jaja, larwy i tzw. nimfy. Co ważne, larwa kleszcza również może przenosić niektóre choroby. Do tego trudno ją zauważyć – ma zazwyczaj ok. 0,5 mm, a swoim kolorem przypomina barwę skóry człowieka.

Z kolei nimfa kleszcza osiąga zazwyczaj 1,5 mm i ma ciemny kolor. Przypomina drobne, czarne ziarenka piasku, które trudno dostrzec na pierwszy rzut oka. Warto jednak pamiętać, że nimfa kleszcza jest tak samo groźna jak dorosłe osobniki.

Zobacz film: Kleszcze w mieście – pryskać czy nie pryskać? Źródło: Dzień Dobry TVN

Jak wyciągnąć kleszcza?

Jeżeli zauważymy kleszcza w skórze, należy go jak najszybciej wyciągnąć. Jak usunąć kleszcza? Można udać się do lekarza lub spróbować wyjąć pajęczaka samodzielnie. Usuwanie kleszcza jest dość proste, jednak trzeba pamiętać o kilku regułach. Przede wszystkim, nie wolno smarować pasożyta tłuszczem ani alkoholem. Należy po prostu chwycić go pęsetą mocno u nasady i wyjąć szybkim ruchem. Nie zaleca się wykręcania go, ponieważ w ten sposób część pasożyta może zostać pod skórą.

Po wyciągnięciu kleszcza trzeba dobrze zdezynfekować skórę. Konieczna jest też obserwacja miejsca ugryzienia przez minimum 30 dni. Jeżeli po kilku dniach pojawi się rumień po kleszczu , warto skonsultować się z lekarzem. Czasami może być jedynie reakcją alergiczną. Zdarza się jednak, że rumień jest pierwszym objawem groźnej choroby.

Choroby odkleszczowe

Zarówno kleszcz u dziecka, jak i u osoby dorosłej może być źródłem wielu bardzo poważnych problemów zdrowotnych. Do najczęściej spotykanych chorób odkleszczowych należą:

  • kleszczowe zapalenie mózgu (znane też jako odkleszczowe zapalenie opon mózgowych ) – objawy tej choroby bardzo łatwo przeoczyć, ponieważ początkowo podobne są do grypy. Pojawiają się zazwyczaj 1–2 tygodnie po ugryzieniu przez kleszcza , a następnie zanikają . Po kilku kolejnych dniach wracają ze wzmożoną siłą – występuje wysoka gorączka, silne bóle głowy i stawów, a także nudności, biegunka czy wymioty. Możliwe są również drgawki, zaburzenia równowagi, a nawet utrata przytomności. Choroba ta wymaga długiej hospitalizacji i leczenia, a w skrajnych przypadkach może zakończyć się śmiercią. Można jednak się przed nią zabezpieczyć, w tym przypadku istnieje bowiem skuteczna szczepionka przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu (co ważne, jest to jedyna dostępna szczepionka na kleszcze);
  • borelioza – pierwszym objawem choroby jest często rumień od kleszcza (tzw. rumień wędrujący), który występuje 1–3 tygodnie od ugryzienia. Poza tym, mogą pojawić się takie dolegliwości jak wysoka gorączka, osłabienie, rozkojarzenie, dreszcze czy bóle stawów, mięśni i kości. W kolejnym stadium choroby możliwe są też tiki mięśni, kołatanie serca czy porażenie nerwów, a nawet zapalenie mięśnia sercowego;
  • babeszjoza – objawami są wysoka gorączka, nadmierne pocenie się oraz uczucie rozbicia i osłabienia. Dolegliwości pojawiają się minimum 6 tygodni od zarażenia. Symptomów nie należy ignorować, ponieważ w tym przypadku ukąszenie kleszcza może doprowadzić do śmierci;
  • antaplazmoza – choroba przebiega zazwyczaj bezobjawowo. Może jednak dawać symptomy podobne do grypy, jak gorączka, ból głowy czy dreszcze. Czasami pojawiają się też objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak krwawienia czy biegunki, a także zaburzenia oddychania i pracy nerek. Nieleczona antaplazmoza wiąże się z niebezpiecznymi dla zdrowia powikłaniami i może być śmiertelna.

Szczepionka przeciw kleszczom

Pamiętajmy! Szczepionka przeciw boreliozie nie istnieje - cały czas trwają nad nią prace. Szczepionka na kleszcze chroni wyłącznie przed kleszczowym zapaleniem mózgu (KZM) i jego powikłaniami.

Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu nie daje ochrony na całe życie. Co kilka lat (3-5) konieczne jest podanie dawki przypominającej. Orientacyjna cena szczepionki na kleszcze to 70-130 zł za dawkę szczepienia.

Kleszcze w mieście - pryskać czy nie pryskać?

Coraz więcej miast rezygnuje z oprysków na kleszcze. Dlaczego? Ponieważ opryski nie dają stuprocentowej skuteczności i władze miast nie chcą zakłócać ekosystemu. Opryski działają tak, że kleszcz ma "ususzyć się na śmierć". Ale takiemu ususzeniu ulegają również inne pajęczaki i owady - pożyteczne dla ekosystemu i zachowujące jego równowagę.

Opryski na kleszcze w miastach - stosować czy nie?

Zagłosuj, jeśli chcesz zobaczyć wyniki

Z oprysków zrezygnowały m.in. Katowice, a teraz Warszawa.

Łukasz Bożycki, biolog, w studiu Dzień Dobry TVN apelował o to, by inwestować w ochronę osobistą, a zrezygnować z oprysków w miastach - ponieważ opryski zbyt intensywnie wpływają na cały ekosystem. Stosowane środki chemiczne nie działają selektywnie wyłącznie na kleszcze, lecz zabijają też inne owady jak np. pszczoły, motyle, trzmiele.

    Zobacz film: Kleszcze już się obudziły! Źródło: Dzień Dobry TVN

    Co sądzisz o tym artykule?
    15
    26
    Wybrane dla Ciebie
    Komentarze
    3
    11.04.2019
    Andrzej
    Jestem zdziwiony nawoływaniem do stosowania oprysków przeciw kleszczom, to nie znaczy że jestem ich "przyjacielem ". Jestem zarażony boreliozą i teoretycznie powinienem również głosować za opryskami. Tak jednak nie jest. Jestem w wieku 70 + i to wystarczy by wiedzieć że nie tylko kleszcze są nosicielami boreliozy. Boreliozę mogą nam zaszczepić różne owady, możemy się nią zarazić również pijąc nie przegotowane mleko, tzw prosto od krowy, a winę za to ponosi człowiek. To my ludzie stosujemy różne opryski , nawozy sztuczne , pestycydy itp i to my doprowadziliśmy do "zmutowania" owadów. Stosując w dalszym ciągu opryski tylko pogarszamy sprawę, zatruwając środowisko w którym owady żyły, żyją i nadal będą żyć. Moim zdaniem jedynym sposobem choć bardzo trudnym i długotrwałym jest zaniechanie używania chemikaliów. W moim przypadku, jeśli chodzi o boreliozę, nigdy nie byłem ukąszony przez kleszcza, skąd więc się wzięła? W tej chwili po 9 miesiącach leczenia czuję się w miarę dobrze , znośnie funkcjonuję, ale wiem że to kwestia czasu kiedy ponownie się ujawni i zaatakuje. Do tej pory poza zwalczaniem krętków borykałem się z tzw piramidalnym zapaleniem krążków kręgosłupa piersiowego, przepukliną pachwinową i szeregiem innych dolegliwości które wywołała borelioza . Jeśli chodzi o metody leczenia to ja poddałem się leczeniu metodą konwencjonalną i niekonwencjonalną równocześnie, stosując przy tym drastyczną dietę, eliminując z jadłospisu wieprzowinę, produkty zawierające gluten , laktozę i cukry. W leczeniu niekonwencjonalnym bardzo pomogły mi książki "Kuracja życia" dr Huldy Klark i "Żyj w zgodzie ze swoją grupą krwi"dr Barbary Łęczyckiej.
    26.02.2019
    Zniesmaczona
    Wybaczcie ale sama od roku walczę z borelioza i jej przyjaciółkami... Nie mogę uwierzyć w to co słyszę ? Jedno co mam dopowiedzania, to to że Pani doktor przydałoby się szkolenie... Może gdyby sama zachorowała czego jej naprawdę nie życzę to wiedziałaby że to bardzo ciężka choroba i nie łatwa w leczeniu... To ile czasu kleszcz zeruje nie ma znaczenia i nie wszyscy też mają tzw rumień...A propo zachorowań to jest ich bardzo dużo... Może nie wiedzieć o tym gdyż leczenie w szpitalach zakaźnych jest nieskuteczne, jak i zostajemy odsyłani do psychiatrii... Dlatego też ludzie szukają pomocy gdzie indziej. Prawda jest taka, że my chorzy wiemy więcej na temat tej bakterii niż co nie jeden lekarz, a to jest bardzo smutna rzeczywistość ???
    26.02.2019
    bin
    Wprowadzacie ludzi w błąd, boreliozą bardzo łatwo się zarazic,a wyleczyc jej się nie da, mozna jedynie zaleczyc I to nie zawsze.