Nie możesz sobie przypomnieć jakiegoś słowa? Ekspert tłumaczy, kiedy takie sytuacje powinny niepokoić
Dalsza część tekstu znajduje się poniżej.
Dlaczego nagle zapominamy słów?
Zapominanie słów czy powodu, dla którego poszliśmy np. do kuchni w psychologii nazywane jest "przejściową niedostępnością pamięciową". Choć brzmi poważnie, nie jest to powód do niepokoju.
- Nasz mózg działa jak ogromna sieć neuronowa, w której informacje są magazynowane i aktywowane w określonym kontekście. Jeśli elementy tej sieci chwilowo nie zadziałają synchronicznie, dostęp do konkretnej informacji zostaje zablokowany – mimo że ona tam nadal jest. To trochę jak książka na półce w bibliotece – wiemy, że ją mamy, ale nie możemy jej w tej chwili znaleźć - wyjaśnił dr Mateusz Grzesiak, psycholog i wykładowca Akademii WSB.
Trzeba podkreślić, że takie zapominanie jest całkowicie normalne i może się przytrafić każdemu niezależnie od wieku. W przypadku młodych osób trudność z przypomnieniem sobie jakiegoś słowa może być efektem przeładowania poznawczego, multitaskingu, stresu lub braku snu. Podobnie jest u dorosłych. Przemęczenie, przeciążenia obowiązkami lub chwilowa dekoncentracja - mogą aktywować ten mechanizm.
- Nasz mózg, żeby dobrze zapamiętywać i odtwarzać informacje, potrzebuje odpowiednich warunków: odpoczynku, uwagi, skupienia i regularnej aktywności poznawczej. Ich brak wpływa na spadek wydolności pamięci roboczej - tej, która odpowiada za operacje "tu i teraz" - dodał specjalista.
Zapominanie słów - kiedy powinno być powodem do niepokoju?
Jeśli takie zapominanie przytrafia nam się sporadycznie i wynika ze zmęczenia, stresu, czy pośpiechu i nie wpływa to na nasze codzienne funkcjonowanie - to nie ma powodu do obaw.
- Przejściowe "zawieszanie się" pamięci jest naturalną częścią neurobiologii człowieka. Problem zaczyna się wtedy, gdy zapominanie staje się częste, powtarzalne, obejmuje ważne informacje (np. terminy spotkań, imiona bliskich, miejsce zamieszkania) i zaburza rytm życia - wyjaśnił specjalista.
W sytuacji, gdy regularnie zapominamy prostych słów, mamy trudności z rozpoznawaniem osób lub miejsc, tracimy orientację w dobrze znanym otoczeniu, kilkukrotnie pytamy o to samo lub zaczynamy mieć trudności z prowadzeniem logicznej rozmowy, warto skonsultować się w pierwszej kolejności z lekarzem rodzinnym, a następnie ze specjalistą: neurologiem albo psychiatrą.
Takie zapominanie - zwłaszcza u osób starszych - może być jednym z pierwszych objawów choroby Alzheimera.
- Utrata pamięci krótkotrwałej, problemy z organizacją codziennych czynności, wycofanie społeczne, zaburzenia językowe – to objawy, które powinny być obserwowane. Jednak sam fakt zapomnienia, dlaczego weszliśmy do pokoju, nie jest jeszcze powodem do niepokoju. Ocenę warto zostawić specjaliście - podkreślił dr Mateusz Grzesiak.
Co można zrobić, aby przestać zapominać?
Aby uniknąć sytuacji, w których umyka nam jakieś słowo lub nie wiemy, po co weszliśmy do jakiegoś pomieszczenia, warto zatroszczyć się o kilka rzeczy i zmienić swoje nawyki. Przede wszystkim należy zadbać o odpowiednią ilość snu. Jeśli śpimy za mało, zdolność mózgu do konsolidacji wspomnień znacznie się osłabia. Ważnym elementem dbania o pamięć i mózg jest aktywność fizyczna. Ruch poprawia dotlenienie mózgu i zwiększa neurogenezę. Znaczenie ma też to, co jemy. Pracę całego naszego układu nerwowego wspomogą produkty bogate w kwasy omega-3, antyoksydanty i witaminy z grupy B.
Poza tym warto rozwiązywać krzyżówki, grać w gry logiczne lub uczyć się języków. Lepiej także unikać wykonywania kilku rzeczy w tym samym czasie. Nasz mózg pracuje znacznie lepiej, gdy skupia się tylko na jednej czynności. Co więcej, warto nauczyć się radzenia sobie ze stresem, a także częściej spotykać się z innymi ludźmi. Kontakty społeczne aktywują bowiem obszary w mózgu odpowiedzialne za uwagę, język i pamięć.
Zobacz także:
- Czym jest pamięć autobiograficzna? Dowiedz się, jakie ma funkcje i znaczenie
- Przełomowe badanie. Tani suplement może poprawiać funkcjonowanie mózgu
- Gimnastyka mózgu, czyli jak poprawić pamięć i energię? "Tu jest końcówka meridianu żołądka"