Przepisy kulinarne

Rogale Świętomarcińskie. Krótka historia i pyszny przepis

Przepisy kulinarne

Autor:
Teofila
Siewko
Dar1930/Getty ImagesPyszny przepis na rogale świętomarcińskie

Rogale z bogatym nadzieniem, nazywane Rogalami Świętomarcińskimi pochodzą tradycyjnie z Poznania. Przygotowywane są również w innych częściach wielkopolski na cześć Dnia Świętego Marcina, który przypada 11 listopada. Zwyczaj ten sięga aż czasów pogańskich, kiedy składano ofiary bogom, a kościół łaciński przyjął go i połączył ze Świętym Marcinem. 

Kształt rogala wziął się jeszcze z czasów przedchrześcijańskich, kiedy to oddawano bogom cześć poprzez ofiary z wołów. Dlatego rogale miały imitować ich rogi. Kościół łaciński interpretował go z kolei jako nawiązanie do podkowy, która została zgubiona przez konia Świętego Marcina. 

Rogale świętomarcińskie - zwyczaj na 11 listopada

Tradycyjnie rogale te ważą od 200 do 250 gramów i układane są w kształt podkowy. Na wierzchu znajduje się pomada, czyli półpłynny lukier, który obsypuje się siekanymi orzechami. Powinien on się składać z ciasta półfrancuskiego o 81 warstwach. Do środka wkładany jest farsz z białego maku i bakalii. Tradycyjnie wykonywany powinien być w proporcja: 60% masy ciasta, 30% masy makowej, 8% lukru i 2% siekanych orzechów.

Biały mak uznawany jest za tradycyjny dodatek, jednak prawdopodobnie dawniej używane były zmielone migdały, ponieważ biała odmiana przybyła do Poznania około 150 lat temu. Do jego wykonania używa się specjalnego rodzaju margaryny, która topnieje znacznie wolniej niż masło, dzięki czemu ciasta nie trzeba długo mrozić, ani chłodzić między wałkowaniem. 

Pierwsza historyczna wzmianka o rogalach pochodzi z 1860, w Dzienniku Poznańskim po raz pierwszy pojawiła się reklama tego wypieku. Prawdziwe rogale mogą sprzedawać jedynie cukiernie, które uzyskały specjalny certyfikat Kapituły Poznańskiego Tradycyjnego Rogala Świętomarcińskiego, nazwa tego rogala jest wpisana do rejestru chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych w Unii Europejskiej. Z tego względu takie rogale można kupić tylko w konkretnych piekarniach, które uzyskały odpowiednie zezwolenie na ich wypiekanie. 

Rogale świętomarcińskie - przepis krok po kroku

Składniki na ciasto do rogali:

  • mąka pszenna - 1 kg,
  • margaryna - 420 g,
  • cukier - 120 g,
  • mleko - 400 ml,
  • jaja - 2,
  • świeże drożdże - 20 g,
  • szczypta soli.

Składniki na masę makową do rogali:

  • biały mak - 500 g,
  • biszkopty - 300 g,
  • cukier - 450 g,
  • masło - 85 g,
  • rodzynki - 50 g,
  • orzechy (włoskie lub migdały) - 85 g,
  • skórka pomarańczowa - 30 g,
  • jajka - 4 małe.

Składniki na lukier do rogali:

  • cukier puder - 200 g,
  • gorąca woda - 3 łyżki,
  • orzechy włoskie i migdały do posypania - 70 g.

Sposób przygotowania:

  1. 1Dzień wcześniej należy wypłukać mak, a następnie zalać go gorącą wodą i gotować około 30 minut. Po tym czasie mak odlać i przekręcić przez maszynkę lub dokładnie zblendować.
  2. 2Migdały sparzyć, obrać ze skórek, zmielić. Rodzynki i skórkę pomarańczową posiekać.
  3. 3Stopić masło, dodać do niego cukier, orzechy, skórkę pomarańczową i rodzynki. Do masy dodać mak i smażyć przez 5 do 10 minut, należy często mieszać, aby masa nie przywarła. Po tym czasie zdjąć z ognia i ostudzić.
  4. 4Biszkopty rozdrobnić rękoma lub blenderem, tak, aby były drobne. Dodawać je do masy wraz z jajkami dokładnie mieszając, tak, aby masa była kremowa. Należy pilnować, aby nie zrobiła się za rzadka, powinna być stosunkowo gęsta.
  5. 5Następnego dnia przygotowuje się masę na ciasto drożdżowe. Margarynę (300 g) schłodzić przez noc w lodówce.
  6. 6100 ml mleka podgrzać do temperatury około 40 stopni Celsjusza, dodać do niego 2 łyżeczki cukru, 3 łyżeczki mąki i drożdże. Całość rozetrzeć i zostawić na 20 minut w ciepłym miejscu.
  7. 7Jajka ubić na puszystą masę z cukrem. Margarynę (120 g) roztopić.
  8. 8Do dużej miski wsypać mąkę, dodać do niej wyrośnięte drożdże, jaja, resztę mleka i drobinę soli. Mieszając całość, powoli dodawać roztopione masło.
  9. 9Całość ugnieść na elastyczne ciasto i odstawić do wyrośnięcia na około 30 minut.
  10. 10Margarynę wyjąć z lodówki i pokroić na plastry.
  11. 11Ciasto drożdżowe należy ponownie zagnieść, aby uwolnić nadmiar powietrza. Rozwałkować na prostokąt i położyć margarynę na 2/3 ciasta. Całość złożyć na pół i wałkować po stronie wierzchniej. Czynność tą należy powtarzać aż do momentu, kiedy masło będzie wwałkowane. Jeżeli ciasto zaczyna się lepić, to należy przerwać wałkowanie i włożyć je na pół godziny do lodówki lub zamrażarki i ponownie powtarzać.
  12. 12Tak przygotowane ciasto rozwałkowuje się na grubość pół centymetra i wycina z niego trójkąty. Do środka wkłada się około 1-2 łyżek masy i zawija rogala, na koniec układając go w półkolisty kształt.
  13. 13Rogale przełożyć na blachę i zostawić na około 30 minut do wyrośnięcia. Po tym czasie piec około 20 minut w 180 stopniach.
  14. 14Upieczone rogale ostudzić.
  15. 15W międzyczasie przygotować lukier - rozpuścić cukier puder z odrobiną wody, aby powstała płynna, biała masa. Lukrem oblewać upieczone rogale i posypywać odrobiną siekanych orzechów.

Zobacz wideo: Przekąski filmowe na jesienne wieczory

Przekąski filmowe na jesienne wieczory
Przekąski filmowe na jesienne wieczory
Dzień Dobry TVN

Zobacz także:

Autor:Teofila Siewko

Źródło zdjęcia głównego: Dar1930/Getty Images

Pozostałe wiadomości