Przepisy kulinarne

Tych potraw nie może zabraknąć na wigilijnym stole. Poznaj tradycyjne przepisy na 12 świątecznych dań

Śledź na wigilijnym stole

Teresa Kasprzycka/Getty Images

Przepisy kulinarne

Tych potraw nie może zabraknąć na wigilijnym stole. Poznaj tradycyjne przepisy na 12 świątecznych dań

Śledź na wigilijnym stole

Teresa Kasprzycka/Getty Images

Tradycja dwunastu dań na wigilijnym stole, jest jedną z najtrwalszych w naszym kraju. Barszcz czerwony z uszkami, karp czy makowiec - to są klasyki, jednak do wypełnienia stołu wciąż pozostało nam kilka potraw. Co wybrać? Przedstawiamy pełne menu i listę przepisów na 12 wigilijnych dań.

Menu wigilijne - lista 12 potraw

  • Barszcz wigilijny
  • Uszka z grzybami
  • Przepis na pierogi z kapustą i grzybami
  • Pieczona ryba po grecku
  • Sałatka jarzynowa
  • Śledzie w zalewie korzennej
  • Tradycyjny karp w galarecie 
  • Kapusta wigilijna
  • Paszteciki z pieczarkami
  • Kompot wigilijny
  • Świąteczny makowiec z rodzynkami i lukrem
  • Kutia świąteczna z makiem i orzechami

Barszcz wigilijny - przepis Darii Ładochy 

Składniki na barszcz wigilijny

  • 3 pietruszki
  • 4 marchewki
  • 3 kg buraków
  • 2 cebule
  • 50 g suszonych grzybów
  • 1 por
  • ½ selera
  • 1 łyżka miodu
  • 4 ziela angielskie
  • 3 ząbki czosnku
  • szczypta majeranku
  • sok z 1 cytryny
  • 10 ml octu
  • 4 goździki
  • 1 kora cynamonu
  • 1 l zakwasu z buraków
  • łyżka masła
  • sól, pieprz

Przygotowanie barszczu wigilijnego

  1. Grzyby zalej gorącą wodą i gotuj około 40 minut. Następnie pozostaw do ostygnięcia i zachowaj wywar. 
  2. Cebulę drobno posiekaj i zeszklij na maśle. Dodaj warzywa korzeniowe, przyprawy oraz por - drobno posiekane lub starte na tarce o grubych oczkach. 
  3. Warzywa wraz z cebulką umieść w dużym garnku i zalej wodą z dodatkiem przypraw. Doprowadź do wrzenia i gotuj jeszcze 50 minut.
  4. Następnie przecedź barszcz przez sitko, dodaj pokrojone grzyby oraz wywar, zakwas buraczany, czosnek, miód, ocet, sok z cytryny oraz majeranek. 
  5. Doprowadź do wrzenia i koniecznie wyłów czosnek łyżką cedzakową. 

Uszka z grzybami - do barszczu - przepis Agnieszki Kręglickiej

Składniki na farsz do uszek z grzybami:

  • 80 g suszonych prawdziwków
  • 2 cebule
  • sól
  • pieprz
  • oliwa

Ciasto:

  • 0,3 kg mąki
  • 1 jajko
  • 1 łyżka oleju
  • sól
  • gorąca woda

Przygotowanie:

  1. Oczyszczone grzyby zalej wodą i odstaw na pół godziny. 
  2. Gdy zmiękną, przełóż z wodą do garnka i gotuj, aż będą miękkie, odcedź. 
  3. Cebulę i grzyby pokrój w drobną kostkę. Cebulę zeszklij na patelni, na oliwie, dodaj sól i pieprz. Dodaj grzyby i smaż razem, aż masa zacznie się lepić, uzupełnij przyprawy do smaku, ostudź.
  4. Zagnieć w misce mąkę z roztrzepanym jajkiem, gorącą wodą, olejem i szczyptą soli. Dobrze wymieszaj i wyrób, aż będzie spójne. Odstaw, by odpoczęło na pół godziny. 
  5. Stolnicę posyp mąką. Podziel ciasto na trzy części. Dwie trzymaj pod przykryciem, a jedną część rozwałkuj cieniutko. Z ciasta wycinaj kółka foremką o ostrym brzegu lub krój na kwadraty ok. 4 cm x 4 cm. Na każdy kwadrat nakładaj farsz grzybowy, zwijaj małe pierożki. 
  6. Wrzucaj do garnka z gotującą się wodą, mieszaj i gotuj przez 2 minuty od momentu, gdy wypłyną na powierzchnię.
Uszka na desce przygotowane do gotowania

Kamil Piklikiewicz/ East News

Przepis na pierogi z kapustą i grzybami

Składniki na ciasto (na 50 pierogów):

  •  2 szklanki mąki,
  •  1 łyżeczka soli,
  •  ½ łyżki oleju,
  •  około 1 szklanki ciepłej wody.

Składniki na farsz:

  •  pół litrowego słoika suszonych grzybów,
  •  500 g kiszonej kapusty,
  •  ½ pietruszki,
  •  1½ cebuli,
  •  sól i pieprz do smaku,
  •  1½ łyżki oleju.

Przygotowanie:

1. Grzyby opłucz, zalej wodą i odstaw przynajmniej na 6 godzin. Po tym czasie ugotuj je razem z obraną pietruszką w wodzie, w której się moczyły. Gdy grzyby osiągną odpowiednią miękkość, dodaj odrobinę soli i pieprzu do smaku.

2. Kapustę ugotuj w 200 ml wody. Gdy będzie już wystarczająco miękka, odciśnij ją.

3. Ugotowane grzyby i pietruszkę odcedź, a wywar zachowaj (można przygotować na nim zupę grzybową).

4. Grzyby i kapustę zmiel w maszynce do mięsa o dużych oczkach lub posiekaj na desce.

5. Cebulę podsmaż na patelni na rozgrzanym oleju, a gdy będzie odpowiednio zeszklona, wymieszaj ją z resztą składników farszu.

6. Przesianą mąkę wysyp na stolnicę, utwórz z niej niewielki kopczyk z wgłębieniem na środku, po czym dodaj sól, olej i ciepłą wodę.

7. Zagnieć ciasto na pierogi, zagarniając mąkę od zewnątrz kopczyka w kierunku wgłębienia. Wyrabiaj je ok. 15 minut. Po tym czasie powinno być odpowiednio miękkie i elastyczne. Przełóż ciasto do miski i przykryj ściereczką. Wstaw wodę na pierogi.

8. Ciasto podziel na dwie części, każdą rozwałkuj i za pomocą szklanki wytnij kółka. Na każde kółko nałóż farsz, złóż na pół i sklej brzegi.

9. Pierogi wrzucaj do wrzącej wody i gotuj od 3 do 5 minut.

Pierogi wigilijne z kapustą i grzybami

Pierogi wigilijne z kapustą i grzybami

Pieczona ryba po grecku

Składniki potrzebne do przygotowania ryby po grecku dla 7 - 8 osób:

  • 1 kg filetów z dorsza,
  • sok z połowy cytryny,
  • ½ kostki bulionowej,
  • 500 g marchewki,
  • 200 g pietruszki
  • 200 g selera,
  • 3 cebule (średniej wielkości),
  • 2 liście laurowe,
  • 4 ziarna ziela angielskiego,
  • 5 ziaren czarnego pieprzu
  • 2 – 3 łyżki przecieru pomidorowego,
  • ½ szklanki oleju,
  • szczypta soli i pieprzu.

Przygotowanie:

  1. Filety z ryby skropić sokiem z cytryny. Obraną cebulę pokroić w kostkę. Marchewkę, pietruszkę i seler obrać i zetrzeć na tarce o grubych oczkach. 
  2. Na patelnię wlać olej. Wrzucić na nią pieprz w ziarenkach, ziele angielskie oraz liście laurowe, smażyć wszystko przez ok. 30 sekund. Dodać cebulę, smażyć i mieszać tak długo, aż się zeszkli. Przyprawy i usmażoną cebulę przełożyć do garnka, w którym znajduje się woda z połową kostki bulionowej. 
  3. Starte na tarce warzywa smażyć na rozgrzanym tłuszczu przez 2 – 3 minuty (ten etap można wykonywać partiami). Potem przełożyć je do garnka z resztą składników. Dodać przecier pomidorowy. 
  4. Całość gotować na średnim ogniu, co jakiś czas mieszać. Doprawić solą i pieprzem.
  5. Rybę wytrzeć ręcznikiem papierowym, oprószyć ją solą i pieprzem. Podsmażyć na patelni. 
  6. Naczynie żaroodporne wyłożyć warstwą warzyw, na to położyć rybę, kolejną warstwę warzyw itd. Zazwyczaj układamy 5 warstw. 
  7. Potrawę włożyć do piekarnika nagrzanego do 180 stopni C na 40 minut.
Ryba po grecku

Ryba po grecku

Przepis Darii Ładochy na sałatkę jarzynową

Składniki na sałatkę jarzynową:

  • 4 marchewki
  • 2 pietruszki
  • 1 średni ziemniak (opcjonalnie)
  • 1/2 niedużego selera
  • 4 ogórki kiszone lub konserwowe
  • 1 cebula lub nieduży por
  • 2 jajka na twardo
  • 1 jabłko
  • 1 puszka groszku konserwowego
  • 4 czubate łyżki majonezu
  • sól
  • pieprz

Przygotowanie sałatki jarzynowej:

  1. Marchewkę, pietruszkę, selera i ziemniaka obierz, zalej wodą, posól i ugotuj. W zależności od tego, jak lubisz, ugotuj do miękkości lub pozostaw lekko twarde.
  2. Cebulę, jabłko i ogórki obierz ze skórki, a jajka ze skorupek. Wszystkie składniki pokrój w grubą lub drobną kostkę, w zależności od tego, jak lubisz.
  3. Groszek wyjmij z puszki i odsącz na sitku.
  4. Wszystkie składniki przełóż do miski i wymieszaj. Dodaj majonez, wymieszaj i dopraw solą i pieprzem.

Rady:

  • Sałatkę możesz wykonać z warzyw, które posłużyły np. do ugotowania wywaru czy rosołu.
  • Niektórzy zamiast groszku dodają fasolę, są też wersje z kukurydzą i papryką.
  • Kompozycja sałatki zależy od upodobań, można ją doprawić słodką sproszkowaną papryką lub curry.
Sałatka jarzynowa

Gkrphoto/ Getty Images

Śledzie w zalewie korzennej

Składniki:

  • 500 g solonych śledzi
  • 5 goździków
  • Mały kawałek cynamonu
  • 5 ziaren ziela angielskiego
  • 6 ziarenek pieprzu
  • 2 liście laurowe
  • 200 ml oleju
  • Pumpernikiel
  • 1 czerwona cebula
  • 100 ml octu

Przygotowanie:

  1. Śledzie umyć i odmoczyć, następnie osuszyć i pokroić na mniejsze kawałki.
  2. Goździki, cynamon, ziele angielskie i pieprz wyprażyć na patelni.
  3. Następnie razem z olejem podgrzewać przez kilkanaście minut na „wolnym ogniu” żeby olej się zaromatyzował.
  4. Śledzie ułożyć w słoiczku, dodać liście laurowe i zalać przestudzonym olejem.
  5. Zamknąć i odstawić na kilka dni.

Tradycyjny karp w galarecie 

Jak zrobić karpia w galarecie?

Przepis na 6 porcji

Składniki:

  • 1 ½ kg karpia,
  • 1 marchewka,
  • 1 pietruszka,
  • 1 cebula,
  • ¼ selera,
  • 3 listki laurowe,
  • 5 ziarenek ziela angielskiego,
  • 3 łyżki żelatyny,
  • szczypta soli,
  • 5 ziarenek pieprzu,
  • 2 łyżeczki soku z cytryny.

Przygotowanie:

1. Oczyść rybę i usuń głowę, pozostawiając płetwy i ogon.

2. Rybę umyj, osusz, pokrój w poprzek na dzwonki (4 cm kawałki) i lekko posól.

3. W garnku z wodą gotuj (przez 20 min) marchew, pietruszkę, cebulę, selera, liście laurowe, ziele, przyprawiając je szczyptą soli i pieprzu.

4. Dodaj karpia i gotuj kolejne 20 min do miękkości ryby.

5. Po ugotowaniu i ostudzeniu ryby, usuń ości.

6. Wywar odcedź. Tak przygotowany 1 litr wywaru możesz jeszcze doprawić solą i pieprzem.

7. Żelatynę rozpuść w 3 łyżeczkach wody, a następnie dodaj do wywaru, wlej sok z cytryny i wszystkie składniki wymieszaj.

8. Na półmisek wylej ⅓ wywaru i wstaw do lodówki.

9. Po zastygnięciu ułóż na galarecie karpia i wlej kolejną ⅓ część wywaru i ponownie wstaw do lodówki.

10. Na koniec możesz ozdobić karpia rodzynkami, zielonym groszkiem, natką pietruszki lub pokrojoną w plasterki marchewką, a następnie zalać ostatnią porcją wywaru i wstawić do zastygnięcia.

11. Ten sam przepis możemy lekko zmodyfikować, zastępując żelatynę substancją żelującą (agar-agar) – w ten sposób powstanie karp w galarecie bez żelatyny.

Karp w galarecie

TeresaKasprzycka/ Getty Images

Kapusta wigilijna

Składniki:

  • 1 garść suszonych prawdziwków
  • 5 łyżek oleju
  • 1 duża cebula
  • 3 liście laurowe
  • 6 ziaren ziela angielskiego
  • 1/2 łyżeczki pieprzu w ziarnach
  • 1 gwiazdka anyżu
  • 1/2 łyżeczki kminku
  • 4 goździki
  • 4-5 łyżek sosu sojowego
  • 1kg kiszonej kapusty
  • 1 łyżeczka majeranku

Jak zrobić kapustę wigilijną:

  1. Grzyby namoczyć na noc w zimnej wodzie. 
  2. W garnku na oleju podsmażamy posiekaną cebulę. Gdy będzie lekko złota dodajemy liście laurowe, ziele angielskie, pieprz, anyż, kminek i goździki. 
  3. Gdy poczujemy ich zapach dodajemy wyjęte z wody i pokrojone w paski grzyby, lekko przesiekaną i ewentualnie przepłukaną kapustę kiszoną, sos sojowy, zalewamy wodą i dusimy około 2 godziny. 
  4. Doprawiamy solą, pieprzem, cukrem oraz majerankiem.

Paszteciki z pieczarkami 

Składniki:

Ciasto

  • 1/2 kostki drożdży
  • 150 ml ciepłego mleka
  • 2 łyżki cukru
  • 2 żółtka i 1 całe jajko
  • 100 g miękkiego masła
  • ok. 500 g mąki
  • 1 łyżeczka soli

Nadzienie

  • 4 łyżki masła
  • 800 g pieczarek
  • 2 duże cebule
  • 2 ząbki czosnku
  • 1 łyżeczka majeranku
  • sól i pieprz
  1. Drożdże wkruszamy do dużej miski, zalewamy ciepłym mlekiem, dodajemy cukier i pół szklanki mąki. Mieszamy, przykrywamy ściereczką i odstawiamy na 10 minut. 
  2. Gdy drożdże zaczną "bąbelkować", dodajemy resztę mąki, jajka, miękkie masło i sól. Zagniatamy elastyczne, miękkie ciasto i odstawiamy je do wyrośnięcia w ciepłe miejsce na około godzinę. 
  3. W tym czasie przygotowujemy nadzienie. Na rozgrzanym maśle podsmażamy pokrojone drobno pieczarki, cebulę i czosnek. Gdy nabiorą lekko złotego koloru i odparuje z nich cała woda doprawiamy nadzienie majerankiem, solą i pieprzem. 
  4. Wyrośnięte ciasto rozwałkowujemy na kształt prostokąta. Przekrawamy je wzdłuż na połowę, na każdym prostokącie układamy pasek z nadzienia, zlepiamy ciasto, a następnie kroimy je w poprzek na małe paszteciki. 
  5. Układamy je na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, zostawiamy na około pół godziny do ostatniego rośnięcia. Możemy posmarować je z wierzchu roztrzepanym jajkiem, posypać sezamem, kminkiem, majerankiem, solą morską. 
  6. Pieczemy około 20-30 minut w piekarniku rozgrzanym do 180 C.

Kompot wigilijny

Składniki:

  • 30 dag suszonych owoców: (jabłka, gruszki, śliwki wędzone)
  • garść rodzynek
  • 10–15 dag suszonych śliwek bez pestek (najlepsze nasze polskie odmiany)
  • 8–10 goździków
  • kora cynamonu
  • kilka łyżek miodu
  • po szczypcie imbiru i gałki muszkatołowej
  • dobrze umyta pomarańcza i cytryna

Sposób przygotowania:

  1. Owoce przelewamy na sicie wrzątkiem, przekładamy do garnka i zalewamy 1,5 litra przegotowanej zimnej wody, tak aby lustro wody znajdowało się 2–3 cm nad owocami. 
  2. Odstawiamy na minimum 2 godz. Dodajemy goździki i cynamon. Gotujemy ok. 20 min. Jeśli owoce wchłonęły zbyt dużo wody, uzupełniamy ją. Kompot dosładzamy miodem. 
  3. Kompot wigilijny doprawiamy przyprawami korzennymi. Zanim ostygnie, dodajemy pomarańcze i cytryny pokrojone w plastry oraz sok z połowy pomarańczy i połowy cytryny. Schładzamy.
kompot wigilijny, susz, przepisy, Boże Narodzenie, Dzień Dobry TVN, Beata Kartowicz

Karolina Rybińska/Dzień Dobry TVN

Świąteczny makowiec z rodzynkami i lukrem - przepis Sebastiana Olmy 

Składniki na ciasto do makowca:

  • 500 g mąki pszennej
  • 50 g świeżych drożdży
  • 50 g cukru 
  • 200 ml mleka
  • 4 żółtka
  • 50 g masła

Przygotowania ciasta do makowca:

  1. Do szerokiej miski wsyp cukier, pokruszone drożdże i powoli wlewaj ciepłe mleko o temperaturze 37st.
  2. Za pomocą łyżki wymieszaj składniki dodając połowę mąki, przykryj ścierką i odstaw w ciepłe miejsce aby ciasto urosło. 
  3. Następnie dodaj do ciasta resztę mąki, jajka i roztopione masło. 
  4. Wszystkie składniki wymieszaj, aż powstanie jednolita masa, którą należy dokładnie owinąć folią i odstawić na około godzinę do wyrośnięcia.

Składniki nadzienia do makowca:

  • 850 g masy makowej
  • 150 g rodzynek
  • 2 pomarańcze 
  • 6 białej jajek 
  • łyżeczka soli 
  • 50 g brązowego cukru

Przygotowanie nadzienia do makowca:

Białka ubij na sztywną masę dodając pod koniec ubijania sól i cukier. 

Ubite na sztywno białka dodaj do masy makowej, zetrzyj skórkę z pomarańczy, dodaj rodzynki i wymieszaj wszystkie składniki razem.

Składniki na makowca

  • przygotowane ciasto
  • przygotowana masa makowa 
  • 100 g rodzynek 

Przygotowanie makowca:

  1. Wyjmij ciasto z foli, rozwałkuj na grubość około 0,5 cm i szerokość z długością 30x30 cm. 
  2. Nałóż masę makową, równo rozsmaruj zostawiając na końcach po 3 cm wolnej przestrzeni i posyp rodzynkami. 
  3. Zwiń ciasto i owiń w papier do pieczenia zostawiając około 1-2 cm wolnej przestrzeni, aby ciasto podrosło do góry (można ciasto posmarować roztopionym masłem). 
  4. Odstaw na 30 minut -  dzięki czemu jeszcze bardziej wyrośnie przed pieczeniem. 
  5. W tym czasie nagrzej piekarnik do temp. 185 st. C. piecz makowca około 40 minut, wyjmij i zostaw do ostygnięcia.
  6. Gdy ciasto ostygnie polej je lukrem (zagotuj wodę z sokiem pomarańczowym 10ml i dodaj cukier puder 200g) posyp ciasto rodzynkami i orzechami.
makowiec, przepis na makowiec, tradycyjne przepisy, Sebastian Olma, Dzień Dobry TVN

Karolina Rybińska/Dzień Dobry TVN

Kutia świąteczna z makiem i orzechami - przepis Sebastiana Olmy

Składniki na kutię świąteczną:

  • 250 g komosy ryżowej
  • woda do gotowania 
  • 250 g niebieskiego maku
  • 300 ml mleka
  • 50 g masła 
  • 200 ml miodu 
  • 100 g orzechów włoskich 
  • 100 g orzechów laskowych prażonych
  • 100 g migdałów 
  • 100 g rodzynek 
  • 100 g suszonej moreli 
  • 100 g suszonej żurawiny
  • 2 laski wanilii

Przygotowanie świątecznej kutii:

  1. Komosę ryżową przepłucz w zimnej wodzie, następnie zalej raz taką samą ilością zimnej wody, lekko posól i wstaw do gotowania. 
  2. Gdy komosa się zagotuj zmniejsz ogień, na mniejszym ogniu gotuj przez około 12-15 minut, aż nasiona komosy zaczną się otwierać. Przelej komosę przez sitko i odstaw, aby ostygła.
  3. W rondelku zagotuj mleko z odrobiną masła, wody (100ml) i wanilią, gdy mleko się zagotuje wsyp mak. Doprowadź mleko z makiem do ponownego wrzenia cały czas mieszając, aby nie przywarł do rondla. Po zagotowaniu zdejmij z ognia, przykryj folią lub talerzykiem i zostaw na 2-3 h, aby napęczniał.
  4. W metalowej misce sparz wrzącą wodą wszystkie suche owoce, dodaj posiekane orzechy i migdały. Następnie przełóż ugotowaną komosę, zaparzony mak i wlej miód. Wszystkie składniki dokładnie wymieszaj. Gotową kutię przełóż do odpowiedniego naczynia i wstaw na noc do lodówki, aby nabrała kształtu.
  5. Następnego dnia wyjmij i pokrój na plastry lub podaj w całości.
kutia, przepis na kutię świąteczną, tradycyjne przepisy, przepisy z makiem, Boże Narodzenie, Sebastian Olma, Dzień Dobry TVN

Karolina Rybińska/Dzień Dobry TVN

Zobacz też:

5 prezentów, których nie wypada kupić pod choinkę. Dr Irena Kamińska-Radomska o świątecznych wpadkach

Co region to inny zwyczaj. Tradycje bożonarodzeniowe i wierzenia z różnych części Polski

Ile kalorii zjadamy w święta? Polacy nie są w czołówce świata

Zobacz wideo: Polska wigilia najzdrowsza na świecie?


Co sądzisz o tym artykule?
72
8
Wybrane dla Ciebie
Komentarze
0