Cząber – jakie ma właściwości i do czego go stosować?

cząber
Jak stosować cząber?
Źródło: EdwardSamuelCornwall/Getty Images
Cząber to zioło, które niegdyś stosowane było powszechnie w Europie. Dopiero handel zagraniczny spowodował, że na Stary Kontynent przywieziono egzotyczne przyprawy, takie jak czarny pieprz. Od tamtej pory popularność cząbru w kuchni zaczęła maleć, choć jego właściwości zdrowotne są nie do przecenienia.

Cząber ma wyraźny, pikantny smak i można wykorzystywać go m.in. do łagodnych dań, by dodać im ostrości, ale nie zabić smaku. Doskonale komponuje się jako dodatek do dań z roślinami strączkowymi, ponieważ neutralizuje wzdęcia. Wykorzystuje się go także do przyprawiania ziemniaków, ryb, serów, mięs, zup o mało wyrazistym smaku, zawiesistych sosów, tłustych dań, konserwowania ogórków, kapusty czy karczochów. Można stosować go zarówno w kuchni do poprawiania smaku potraw, jak i do przyrządzania leczniczych naparów czy zewnętrznych okładów.

Cząber górski, ogrodowy i inne rodzaje – wprowadzenie

Cząber pochodzi z rejonów basenu Morza Śródziemnego i Morza Czarnego, ale uprawiany jest także w innych rejonach na świecie, np. w Europie Środkowej, Azji Południowej i Zachodniej czy Ameryce Północnej. Istnieje około 30 gatunków cząbru, ale do najbardziej popularnych należą:

  • cząber górski – o pieprzowym smaku;
    • cząber ogrodowy – popularna, niezwykle aromatyczna odmiana cząbru;
      • cząber macierzankolistny – ma jasno purpurowe kwiaty i ostry zapach;
        • cząber dwukwiatowy – o cytrynowym aromacie;
          • cząber Douglasa – o miętowym aromacie.

            Leczniczo wykorzystuje się to zioło już od czasów starożytnego Rzymu. Wówczas leczono nim choroby płuc, pęcherza i żołądka. W średniowieczu i renesansie zaczęto wykorzystywać go do łagodzenia bólów głowy oraz chorób układu pokarmowego, a także do walki z pasożytami jelit czy nawet jako remedium na kłopoty z pamięcią.

            zioła

            Źródło: Dzień Dobry TVN
            Jak zadbać o siebie naturalnie
            Jak zadbać o siebie naturalnie
            Naturalne sposoby na mocne włosy i paznokcie
            Naturalne sposoby na mocne włosy i paznokcie
            Lecznicze zioła prosto z Kaszub
            Lecznicze zioła prosto z Kaszub
            W tej chacie aż pachnie zdrowiem
            W tej chacie aż pachnie zdrowiem

            Cząber – właściwości zdrowotne

            Cząber zawiera wiele składników o działaniu prozdrowotnym. Należą do nich:

            • tymol;
              • karwakrol;
                • monoterpeny monocykliczne (np. p-cymen i γ-terpinen, fenole, np. kwas rozmarynowy i kwas kawowy).

                  Dzięki temu cząber może być wykorzystywany zapobiegawczo oraz pomocniczo w leczeniu schorzeń i dolegliwości. Właściwości zdrowotne cząbru są następujące:

                  • tonizuje układ pokarmowy;
                    • jest silnym środkiem antyseptycznym i wykorzystuje się go jako składnik mieszanek odkażających;
                      • łagodzi wymioty i biegunki;
                        • działa wiatropędnie;
                          • pomaga w łagodzeniu bólu gardła;
                            • łagodzi objawy niestrawności i wzdęć;
                              • wspiera walkę z zapaleniem przewodu pokarmowego;
                                • w niektórych kulturach przypisuje mu się także właściwości zwiększające libido;
                                  • działa przeciwgrzybiczo, antybakteryjnie, przeciwzapalnie i przeciwwirusowo;
                                    • przynosi ulgę po ukąszeniach owadów;
                                      • łagodzi objawy stanów zapalnych skóry;
                                        • działa ściągająco na skórę, dlatego może zmniejszać jej przetłuszczanie się.

                                          Cząber – przyprawa do dań, lecznicze napary i zewnętrzne okłady

                                          Cząber można stosować zewnętrznie – w postaci okładów lub wewnętrznie – jako przyprawę do dań lub w postaci naparów.

                                          Przepis na napar z cząbru:

                                          • łyżkę cząbru (w postaci świeżego lub suszonego zioła) zalej szklanką gorącej, wrzącej wody;
                                            • naczynie przykryj i odstaw na 25–30 minut, ale nie dłużej, ponieważ cenne składniki aktywne będą się ulatniać;
                                              • przecedź napar i wypij.

                                                Taki napój możesz pić 2–3 razy dziennie w porcjach po 200 ml lub częściej – po 100 lub 150 ml 4 razy dziennie. Aby poprawić smak naparu, możesz dodać do niego miód, syrop klonowy, syrop z agawy lub syrop daktylowy. Ten sam napar możesz wykorzystywać także do przemywania skóry zmienionej chorobowo (grzybica) i różnego rodzaju ran. Możesz też płukać nim gardło 3–4 razy dziennie.

                                                Ważne! Do stosowania zewnętrznego i płukania gardła wykorzystuj płyn bez dodatków słodzących.

                                                Cząber – zastosowanie w kuchni

                                                Cząber jest często stosowany w gotowych mieszankach przypraw do różnych dań, takich jak zapiekanki, ziemniaki czy mięsa. Doskonale pasuje do dań jajecznych, takich jak jajecznica, omlet czy gotowane jajka.

                                                Ponadto cząber świetnie komponuje się także z fasolą, grochem czy soczewicą oraz zielonymi warzywami, które zyskują dzięki niemu pełny, głęboki smak. Nadaje się do przyprawiania młodych fasolek. Cząber z powodzeniem można wykorzystywać także do dań, które wymagają długiego gotowania, takich jak zupy czy gulasze, a także do nadzień i farszów z bułką tartą. Cząber nadaje smak zielonym warzywom.

                                                Zobacz także:

                                                Autor: Adrian Adamczyk

                                                Źródło zdjęcia głównego: EdwardSamuelCornwall/Getty Images

                                                podziel się:

                                                Pozostałe wiadomości

                                                Pokazuje na zdjęciach, jak wygląda stres. "Reakcja człowieka na sytuację, która go przerasta"

                                                Pokazuje na zdjęciach, jak wygląda stres. "Reakcja człowieka na sytuację, która go przerasta"

                                                Pozytywki Dzień Dobry TVN za marzec 2024. Weź udział w głosowaniu

                                                Pozytywki Dzień Dobry TVN za marzec 2024. Weź udział w głosowaniu

                                                Martyna z "MasterChef Nastolatki" jest poważnie chora. Trafiła do szpitala

                                                Martyna z "MasterChef Nastolatki" jest poważnie chora. Trafiła do szpitala

                                                Dubaj pod wodą. Na lotnisku i ulicach rozegrały się dantejskie sceny

                                                Dubaj pod wodą. Na lotnisku i ulicach rozegrały się dantejskie sceny

                                                Co to jest socjoseksualność? "Pod spodem jest prawdopodobnie nieszczęśliwa i samotna osoba"

                                                Co to jest socjoseksualność? "Pod spodem jest prawdopodobnie nieszczęśliwa i samotna osoba"

                                                Łukasz Orbitowski zmierzył się z Małgorzatą Rozenek-Majdan. Co musieli zrobić? "Czujesz fizyczny ból"

                                                Łukasz Orbitowski zmierzył się z Małgorzatą Rozenek-Majdan. Co musieli zrobić? "Czujesz fizyczny ból"

                                                Ten test wiedzy pokonał dziewczyny z "Hotelu Paradise". A jak ty sobie poradzisz?

                                                Ten test wiedzy pokonał dziewczyny z "Hotelu Paradise". A jak ty sobie poradzisz?

                                                Chcesz wygładzić zmarszczki i ujędrnić skórę twarzy? Sprawdź, który kolagen zacząć suplementować
                                                Materiał promocyjny

                                                Chcesz wygładzić zmarszczki i ujędrnić skórę twarzy? Sprawdź, który kolagen zacząć suplementować

                                                Zdradza sekrety córki jej ojcu. Psycholog: "To może mieć długofalowe konsekwencje"

                                                Zdradza sekrety córki jej ojcu. Psycholog: "To może mieć długofalowe konsekwencje"

                                                Kultowa gra powraca w nowej odsłonie. Mistrz Scrabble zdradza "najdroższe słowo"
                                                Materiał promocyjny

                                                Kultowa gra powraca w nowej odsłonie. Mistrz Scrabble zdradza "najdroższe słowo"

                                                "Wymarzony Szkolny Obiad". Poznaj przepisy na dania, które pokocha każdy uczeń
                                                Materiał promocyjny

                                                "Wymarzony Szkolny Obiad". Poznaj przepisy na dania, które pokocha każdy uczeń

                                                Mieszka w slumsach i marzy, by odmienić los rodziny. "Wiem, że mogę to zrobić, tańcząc w balecie"

                                                Mieszka w slumsach i marzy, by odmienić los rodziny. "Wiem, że mogę to zrobić, tańcząc w balecie"

                                                Małgorzata Rozenek-Majdan wskoczyła do wanny pełnej lodu: "Nie wypada tego nie zrobić"

                                                Małgorzata Rozenek-Majdan wskoczyła do wanny pełnej lodu: "Nie wypada tego nie zrobić"

                                                Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?
                                                Materiał promocyjny

                                                Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?

                                                Jak zrobić pizzę idealną? Swój sekret zdradził uczestnikom "MasterChef Nastolatki" mistrz pizzy Valerio Valle

                                                Jak zrobić pizzę idealną? Swój sekret zdradził uczestnikom "MasterChef Nastolatki" mistrz pizzy Valerio Valle

                                                Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

                                                Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

                                                13-osobowa rodzina Clarke jest już w Tajlandii. To nie koniec ich dalekich podróży

                                                13-osobowa rodzina Clarke jest już w Tajlandii. To nie koniec ich dalekich podróży

                                                Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy
                                                Materiał promocyjny

                                                Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy

                                                "Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień
                                                Materiał promocyjny

                                                "Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień

                                                Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

                                                Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

                                                Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

                                                Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

                                                Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

                                                Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

                                                Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

                                                Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

                                                Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

                                                Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

                                                Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

                                                Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

                                                Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

                                                Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

                                                Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

                                                Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

                                                "Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

                                                "Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

                                                Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

                                                Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

                                                "Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

                                                "Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

                                                Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                                                Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                                                Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

                                                Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

                                                Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

                                                Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

                                                Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

                                                Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

                                                Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

                                                Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

                                                E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
                                                Materiał promocyjny

                                                E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

                                                Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

                                                Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

                                                Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

                                                Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

                                                Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

                                                Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

                                                In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

                                                In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

                                                Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

                                                Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

                                                Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

                                                Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

                                                Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

                                                Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

                                                #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

                                                #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

                                                Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego

                                                Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego