Nie ma jednej otyłości. "Mają ją nawet osoby z prawidłową masą ciała"

Źródło: Dzień Dobry TVN
Otyłość to choroba śmiertelna
Otyłość to choroba śmiertelna
Operacja bariatryczna
Operacja bariatryczna
Dziś Światowy Dzień Walki z Otyłością
Dziś Światowy Dzień Walki z Otyłością
Ekonomia a otyłość - niezdrowe rzeczy są najtańsze?
Ekonomia a otyłość - niezdrowe rzeczy są najtańsze?
Wbrew obiegowej opinii otyłość nie jest "defektem kosmetycznym", tylko chorobą. Co gorsza, ma charakter przewlekły i pacjent przez cały czas musi się stosować do zaleceń lekarza. Kto choruje na otyłość? Czy można być szczupłym, a jednocześnie zmagać się z tą chorobą? O rodzajach otyłości i metodach leczenia rozmawialiśmy z prof. Lucyną Ostrowską, lekarzem chorób wewnętrznych i dietetykiem klinicznym.

Otyłość - jakie są jej rodzaje?

Katarzyna Oleksik, dziendobry.tvn.pl: Jakie są rodzaje otyłości?

Prof. Lucyna Ostrowska, lekarz chorób wewnętrznych i dietetyk kliniczny: Dawniej mówiliśmy o otyłości pośladkowo-udowej, czyli tzw. obwodowej, gynoidalnej. Uważana była za otyłość typowo kobiecą, chociaż u niewielkiej grupy panów również się pojawia. Teraz już tej otyłości pośladkowo-udowej mamy niewiele. Obecnie znacznie częściej rozpoznajemy otyłość brzuszną.

To jak otyłość dzieli się obecnie?

Obecnie mówimy nawet o otyłości osób z należną (prawidłową) masą ciała. To tzw. zespół MONW. Wyróżniamy także otyłość metaboliczną i otyłość bez zaburzeń metabolicznych. Otyłość metaboliczna charakteryzuje się dużym rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej w obrębie brzucha. Rozpoznaje się ją, mierząc obwód tali. Według kryteriów europejskich o tym rodzaju otyłości mówi się, gdy obwód pasa przekracza lub jest równy 80 centymetrów u kobiet i przekracza lub jest równy 94 centymetry u mężczyzn. Natomiast kryteria amerykańskie mówią, że te obwody graniczne powinny być większe – u kobiet 88 centymetrów, a u mężczyzn 102 centymetry. Jednak coraz częściej mówi się, że samo BMI i obwód pasa to za mało, aby określić ryzyko wystąpienia powikłań metabolicznych. W tej chwili będziemy musieli posługiwać się badaniem składu ciała i skanowaniem na wysokości pępka oraz sprawdzać stosunek tkanki tłuszczowej trzewnej do tkanki tłuszczowej podskórnej.

Przy otyłości metabolicznej mamy już stan zapalny tkanki tłuszczowej i zmienioną sekrecję, tzn. wzrasta wydzielanie cytokin zapalnych, a obniża wydzielanie korzystnej adiponektyny. Pojawia się insulinooporność i zaczynamy obserwować powikłania metaboliczne, które najczęściej idą dwutorowo. Mogą to być zaburzenia gospodarki węglowodanowej albo lipidowej, ale najczęściej występują oba. Dodatkowo mamy do czynienia z nadmiernym uwalnianiem wolnych kwasów tłuszczowych, co prowadzi do tzw. lipotoksyczności. Oznacza to, że związki te docierają do wątroby i prowadzą do jej stłuszczenie, mogą również wpływać na śródbłonki naczyniowe, a to w połączeniu z cytokinami prozapalnymi podnosi ryzyko wystąpienia miażdżycy, choroby niedokrwiennej, zawału serca czy udaru.

Otyłość bez zaburzeń metabolicznych najczęściej lokalizuje się obwodowo. Pacjent ma dużo tkanki tłuszczowej podskórnej, a niewiele tkanki tłuszczowej trzewnej. Niektórzy ten rodzaj otyłości nazywają "otyłością zdrową", chociaż takiej jak się okazuje nie ma.

Można w ogóle o takiej mówić?

Nie. Otyłość niemetaboliczna z czasem ewoluuje w kierunku otyłości metabolicznej. Zresztą samo obciążenie stawów przy tej otyłości sprzyja zmianom zwyrodnieniowym stawów kolanowych, biodrowych czy kręgosłupa w odcinku LS. Dodatkowo podnosi ona ryzyko wystąpienia nowotworów macicy i sutka u kobiet, nowotworu prostaty u mężczyzn, a u obu płci – jelita grubego. Dodatkowo u tych osób obserwujemy zespół bezdechu sennego, który jest równie niebezpieczny oraz żylaki kończyn dolnych czy zaburzenia rytmu serca.

Co decyduje o rodzaju otyłości?

Wiadomo, co decyduje o tym, jaki rodzaj otyłości rozwinie się u danej osoby?

Nie. Pojedyncze doniesienia mówią, że być może uczestniczą w tym polimorfizmy genetyczne. Obserwujemy różne fenotypy otyłości, jeżeli chodzi o nagromadzenie tkanki tłuszczowej. Biorąc pod uwagę tylko otyłość brzuszną, zdarzają się osoby, które przy dużej zawartości tkanki tłuszczowej na wysokości talii (pasa) mają prawidłową zawartość tkanki tłuszczowej trzewnej. Mimo dużego obwodu w talii, nie mają zaburzeń metabolicznych. Przypuszczamy, że jest to tzw. fenotyp FOTI, czyli otyły zewnętrznie, szczupły wewnętrznie.

Obserwujemy również fenotyp TOFI – chudy zewnętrznie, otyły wewnętrznie. Może on występować również u osób szczupłych (MONW) i jest on groźniejszy dla zdrowia, gdyż generuje zaburzenia metaboliczne i powikłania narządowe.

Jak go rozpoznać?

Zespól MONW można wykryć tylko dzięki specjalnym skanom ciała, tomografii komputerowej lub badaniu DXA (z przystawką do badania składu ciała, a nie gęstości kości). Wszystkie one są bardzo drogie i nie wykonuje się ich rutynowo. Do dzisiaj nie ustalono standardów rozpoznawania tego zespołu. Tym samym nie wiemy, ile osób może mieć ten rodzaj otyłości metabolicznej.

Jak leczyć otyłość?

Przygotowując się do naszej rozmowy, znalazłam informacje, że wyróżnia się również otyłość hormonalną, glutenową, stresową czy alkoholową. Faktycznie takie są?

To jest wymysł i takich typów otyłości nie ma. Być może jest to zaczerpnięte z przyczyn otyłości. Zaburzenia hormonalne mogą prowadzić do otyłości. To tzw. otyłość wtórna, czyli wynikająca z innych chorób (np. niedoczynność tarczycy, zespół Cushinga). Jeśli ona jest przyczyną otyłości – to leczy się chorobę podstawową i chorobę otyłościową. Czasem przyczyną nadmiernego przyrostu masy ciała są przyjmowane leki. Takie działanie mają np. niektóre leki antydepresyjne, psychotropowe, glikokortykosteroidy, insulina, niektóre leki antyhistaminowe.

Warto dodać, że przy otyłości pierwotnej też szukamy przyczyny i wtedy, jeśli ją znajdujemy (np. zaburzenia łaknienia, zaburzenia odczuwania głodu, sytości czy apetytu, zaburzenia metaboliczne, psychologiczne, przyczyny środowiskowe, dysbioza w przewodzie pokarmowym), to wprowadzamy odpowiednie leczenie.

O schemacie postępowania (strategii terapeutycznej) decyduje stan kliniczny u danego pacjenta i rodzaj otyłości. Jeśli chory ma już czynniki ryzyka i/lub powikłania, to trzeba prowadzić takie leczenie, które będzie oddziaływało na przyczynę otyłości, a jednocześnie będzie chroniło przed powikłaniami, do których otyłość może prowadzić. W tym pomagają nam leki nowej generacji, leki inkretynowe, zastosowane równocześnie z leczeniem niefarmakologicznym (indywidualnie dobraną dietą i zwiększoną aktywnością fizyczną).

A odchudzanie? Czy to też metoda walki z otyłością?

Kojarzymy otyłość przede wszystkim z masą ciała. Tymczasem otyłość nie jest chorobą masy ciała, tylko tkanki tłuszczowej i to tkanki zgromadzonej w ustroju w nadmiarze. Odchudzanie nie jest metodą leczenia. Bardzo często odchudzanie prowadzi jedynie do ogólnie pojętej redukcji zbędnych kilogramów (w tym masy mięśniowej czy pozbycia się wody z organizmu). A to tylko szkodzi i pogarsza stan pacjenta. Powinniśmy myśleć, jak bezpiecznie zredukować tkankę tłuszczową, a tym zajmują się lekarze. Zresztą odchudzanie zwykle planuje się na krótko (zwykle aby szybciej i więcej schudnąć), a leczenie otyłości trwa latami (i tu redukcja masy ciała nie jest najważniejsza).

Czy otyłość można całkowicie wyleczyć?

Zazwyczaj nie udaje się przywrócić i utrzymać prawidłowej masy ciała u chorego. Najczęściej doprowadzamy pacjenta do stanu z nadwagą, aby poprawić jego wyniki metaboliczne (zwykle wystarczy zmniejszyć wagę wyjściową o 5-15 proc.). Następnie, jeśli chory ma nadwagę i rozwinęły się u niego powikłania, to jest to po prostu osoba, która ma tendencję do przyrostu tkanki tłuszczowej i musi uważać, musi stosować zalecenia lekarzy. Jeśli przerwie leczenie, choroba może powrócić.

Jesteśmy serwisem kobiecym i tworzymy dla Was treści związane ze stylem życia. Pamiętamy jednak o sytuacji w Ukrainie. Chcesz pomóc? Sprawdź, co możesz zrobić. Pomoc. Informacje. Porady.

Zobacz także:

Autor: Katarzyna Oleksik

Źródło zdjęcia głównego: Peter Dazeley/Getty Images

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Jak uczestnicy "Autentycznych" wspominają spotkanie z Matą? "On jest nasz"

Jak uczestnicy "Autentycznych" wspominają spotkanie z Matą? "On jest nasz"

Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

"Obecność tej lektury zatruła jakoś mi szczęście". Jak powinien się zmienić kanon?

"Obecność tej lektury zatruła jakoś mi szczęście". Jak powinien się zmienić kanon?

"Eksponat kolekcjonerki, porównywalny z dziełami sztuki". Za co kochamy tulipany?

"Eksponat kolekcjonerki, porównywalny z dziełami sztuki". Za co kochamy tulipany?

Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone  ma na to nietypowy sposób

Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone ma na to nietypowy sposób

Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"
Materiał promocyjny

Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?
Materiał promocyjny

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu
Materiał promocyjny

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu

Kiełek czeka na adopcję

Kiełek czeka na adopcję

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
Materiał promocyjny

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
Materiał promocyjny

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
Materiał promocyjny

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
Materiał promocyjny

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas