Wybory parlamentarne w Polsce. Co ile się odbywają i na jakich zasadach? Kto może głosować?

Źródło: Dzień Dobry TVN
Soczysty język polskich polityków
Soczysty język polskich polityków
Ponad 2 mln kobiet w Polsce nie chodzi na wybory
Ponad 2 mln kobiet w Polsce nie chodzi na wybory
#dziewczynynawybory spot
#dziewczynynawybory spot
Tajemnice politycznej mowy ciała
Tajemnice politycznej mowy ciała
Wybory parlamentarne to moment, kiedy obywatele wskazują swoich przedstawicieli do parlamentu. Ci mają reprezentować interesy społeczeństwa przez okres zwany kadencją, który w Polsce trwa 4 lata. Najważniejsze zasady dotyczące przeprowadzania wyborów parlamentarnych opisane zostały w Kodeksie wyborczym. Obecnie obowiązuje ustawa z 5 stycznia 2011 roku. 

Wybory parlamentarne odbywają się w ciągu jednej niedzieli. Wybrany dzień głosowania jest dniem wolnym od pracy, dlatego wszyscy obywatele mają możliwość udać się na głosowanie. Podczas wyborów każdy oddaje swój głos na przygotowanych kartach do głosowania. Głosowanie zawsze jest tajne, dlatego miejsce do oddania głosu powinno być tak zorganizowane, aby zagwarantować obywatelom prywatność. Każdy głosujący zobowiązany jest zapoznać się dokładnie z instrukcją, ponieważ niewłaściwy sposób oddania głosu sprawi, że zostanie on unieważniony.

Co ile lat odbywają się wybory parlamentarne w Polsce?

Wybory parlamentarne zarządza prezydent, stosując się do zasad zapisanych w Konstytucji RP. Co ile lat odbywają się wybory parlamentarne w Polsce? Termin wyborów musi zostać ogłoszony nie później niż 90 dni przed upływem 4 lat aktualnej kadencji sejmu, dzień wyborów przypada zaś w okresie 30 dni pozostałych do zakończenia kadencji Sejmu.

Kadencja parlamentu (Sejmu i Senatu) trwa 4 lata. Informację od Prezydenta RP w sprawie terminu wyborów podaje się do wiadomości publicznej oraz ogłasza w Dzienniku Ustaw. Musi to nastąpić najpóźniej w 5. dniu od zarządzenia głosowania. Może się jednak zdarzyć, że Prezydent zarządzi tzw. wcześniejsze wybory. Dzieje się tak, gdy mamy do czynienia ze skróconą kadencją Sejmu.

Aby skrócenie kadencji mogło nastąpić, muszą zostać spełnione konkretne warunki:

  • Sejm może skrócić swoją kadencję, jeśli uchwała zostanie podjęta większością głosów (co najmniej ⅔).
    • Prezydent może zarządzić skrócenie kadencji, gdy Radzie Ministrów nie udzielono wotum zaufania lub gdy udzielono jej wotum nieufności.
      • Prezydent może skrócić kadencję sejmu także wtedy, gdy nie przedstawiono mu do podpisu ustawy budżetowej (w ciągu 4 miesięcy od przedłożenia jej Sejmowi).

        Istotne jest to, że wraz ze skróceniem kadencji Sejmu następuje równocześnie skrócenie kadencji Senatu.

        Zasady wyborów parlamentarnych w Polsce

        Do Sejmu może być wybrany obywatel Polski, który ukończył 21 lat, do senatu obywatel, który ukończył 30 lat. Ta sama osoba nie może jednocześnie kandydować do obu izb. Kandydatów na posłów i senatorów zgłaszają partie polityczne, ale również obywatele, wyborcy. Każdy wyborca ma prawo zgłosić sprzeciw wobec ważności wyborów, którą stwierdza Sąd Najwyższy. Najważniejsze zasady wyborów parlamentarnych zapisane są w Kodeksie wyborczym.

        Sejm liczy 460 posłów, a wybory do tej izby parlamentu opisywane są jako: powszechne, bezpośrednie, równe, proporcjonalne i tajne. Senat, czyli izba wyższa, składa się ze 100 senatorów, a wybory do niego są powszechne, bezpośrednie i tajne. Różnice wynikają z innych systemów wyborczych. W przypadku sejmu obowiązuje proporcjonalny system wyborczy, w przypadku senatu zaś większościowy. W wyborach do sejmu głosuje się na listy okręgowe ze spisem nazwisk kandydatów.

        Wyborca może oddać jeden głos na jednej liście, a więc opowiada się za danym komitetem wyborczym. Głosy przeliczane są na mandaty. W wyborach do senatu każdy obywatel również oddaje jeden głos. Mandat senatora uzyska kandydat z największą liczbą głosów.

        Do głosowania w wyborach parlamentarnych upoważniony jest każdy obywatel polski, który ukończył 18. rok życia, bez względu na płeć, wyznanie czy przynależność rasową i narodową. Warto tu zaznaczyć, że przynależność narodowa nie oznacza innego obywatelstwa, a deklaratywną, opartą na subiektywnym odczuciu, cechą indywidualną człowieka. Wyraża ona związek emocjonalny, kulturowy lub genealogiczny z określonym narodem bądź grupą etniczną. 

        Jak podaje Państwowa Komisja Wyborcza do głosowania może podejść obywatel Polski, który:

        • najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat;
          • nie został pozbawiony praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu;
            • nie został ubezwłasnowolniony prawomocnym orzeczeniem sądu;
              • nie został pozbawiony praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu.

                Najbardziej newralgiczną kwestię dotyczącą wyborów stanowi ilość oddanych głosów. Frekwencja podczas wyborów parlamentarnych nie przekraczała zazwyczaj 50%. Do tej pory z najwyższą frekwencją mieliśmy do czynienia w 1989 roku, kiedy wyniosła ona ponad 60% oraz w 2023 roku, kiedy wyniosła rekordowe 74,38%.

                Wybory parlamentarne - ordynacja wyborcza

                Zasady organizowania wyborów, a także sposób finansowania kampanii wyborczych opisane zostały szczegółowo w tzw. ordynacji wyborczej. Ordynacja przewiduje podział terytorialny na okręgi wyborcze z określoną liczbą mandatów. Okręgi dzielą się na mniejsze obwody głosowania dla określonych grup osób uprawnionych do głosowania.

                Przy organizacji i obsłudze wyborów pracują specjalnie do tego celu powołane organy nadzorujące: Państwowa Komisja Wyborcza, komisje okręgowe, a następnie obwodowe. Każda z nich ma ściśle określone zadania: nadzorowania przebiegu głosowania, rejestrowania list kandydatów, przeprowadzanie głosowania, obliczania wyników wyborów.

                Jesteśmy serwisem kobiecym i tworzymy dla Was treści związane ze stylem życia. Pamiętamy jednak o sytuacji w Ukrainie. Chcesz pomóc? Sprawdź, co możesz zrobić. Pomoc. Informacje. Porady.

                Zobacz także:

                Autor: Adrian Adamczyk

                Źródło: gov.pl/PKW

                Źródło zdjęcia głównego: djedzura/Getty Images

                podziel się:

                Pozostałe wiadomości

                Jak uczestnicy "Autentycznych" wspominają spotkanie z Matą? "On jest nasz"

                Jak uczestnicy "Autentycznych" wspominają spotkanie z Matą? "On jest nasz"

                Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

                Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

                "Obecność tej lektury zatruła jakoś mi szczęście". Jak powinien się zmienić kanon?

                "Obecność tej lektury zatruła jakoś mi szczęście". Jak powinien się zmienić kanon?

                "Eksponat kolekcjonerki, porównywalny z dziełami sztuki". Za co kochamy tulipany?

                "Eksponat kolekcjonerki, porównywalny z dziełami sztuki". Za co kochamy tulipany?

                Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone  ma na to nietypowy sposób

                Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone ma na to nietypowy sposób

                Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

                Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

                Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

                Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

                Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

                Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

                Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

                Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

                Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

                Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

                Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"
                Materiał promocyjny

                Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"

                Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

                Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

                Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?
                Materiał promocyjny

                Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?

                W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu
                Materiał promocyjny

                W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu

                Kiełek czeka na adopcję

                Kiełek czeka na adopcję

                Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
                Materiał promocyjny

                Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

                Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

                Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

                Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

                Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

                Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

                Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

                Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

                Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

                Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

                Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

                Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
                Materiał promocyjny

                Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

                Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

                Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

                Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

                Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

                Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
                Materiał promocyjny

                Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

                Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

                Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

                Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
                Materiał promocyjny

                Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

                Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

                Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

                Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
                Materiał promocyjny

                Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

                Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

                Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

                Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

                Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

                Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

                Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

                Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
                Materiał promocyjny

                Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

                Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

                Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

                Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

                Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

                Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

                "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

                Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

                Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

                Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

                Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

                Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

                Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

                "Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

                "Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

                Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

                Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

                E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
                Materiał promocyjny

                E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

                To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

                To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

                Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

                Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

                Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

                Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

                Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

                Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

                Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

                Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

                Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

                Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

                Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

                Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

                "The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

                "The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

                Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

                Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

                Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

                Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

                "The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

                "The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

                #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

                #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas