Barbórka - co to za święto i skąd się wzięło? Poznaj tradycje na św. Barbary

Źródło: Dzień Dobry TVN
Wszystkiego najlepszego dla wszystkich Barbar
Wszystkiego najlepszego dla wszystkich Barbar
Tak się bawiliśmy w PRL
Tak się bawiliśmy w PRL
Uroki i magia wakacji w starym stylu
Uroki i magia wakacji w starym stylu
Perełki z PRL-u
Perełki z PRL-u
W co bawiliśmy się w PRL?
W co bawiliśmy się w PRL?
Gramy w gumę
Gramy w gumę
Vito Bambino i Sanah na planie teledysku przenieśli się do czasów PRL-u
Vito Bambino i Sanah na planie teledysku przenieśli się do czasów PRL-u
Prodiż – fenomen czasów PRL
Prodiż – fenomen czasów PRL
Jak wyglądały święta w PRL?
Jak wyglądały święta w PRL?
Moda na szkło z PRL-u
Moda na szkło z PRL-u
Jak wyglądały święta w PRL?
Jak wyglądały święta w PRL?
Tajemnice produkcji #1. Plan filmu Jana Holoubka "Doppelgänger. Sobowtór"
Tajemnice produkcji #1. Plan filmu Jana Holoubka "Doppelgänger. Sobowtór"
HGTV: Drugie życie biurka z PRL-u
HGTV: Drugie życie biurka z PRL-u
Jakub Gierszał o kradzieży tożsamości. "Było dużo takich kont, które się pode mnie podszywały"
Jakub Gierszał o kradzieży tożsamości. "Było dużo takich kont, które się pode mnie podszywały"
Film "Doppelgänger. Sobowtór". Jan Holoubek i Tomasz Schuchardt o fabule
Film "Doppelgänger. Sobowtór". Jan Holoubek i Tomasz Schuchardt o fabule
Pocztówki z wczasów w PRL-u
Pocztówki z wczasów w PRL-u
Dżepetto lamp PRL-u
Dżepetto lamp PRL-u
Jak PRL namieszał nam w garach
Jak PRL namieszał nam w garach
Odpicowane mieszkanie – wiejska chata w kostce z PRL-u
Odpicowane mieszkanie – wiejska chata w kostce z PRL-u
Bombki z czasów PRL-u mogą być warte setki złotych
Bombki z czasów PRL-u mogą być warte setki złotych
Miejsce, gdzie ciągle trwa PRL
Miejsce, gdzie ciągle trwa PRL
Barbórka to święto, które obchodzone jest 4 grudnia przez górników, naftowców, gazowników i innych pracowników związanych z wydobyciem złoży podziemnych. Historycznie było świętem religijnym, jednak władze PRL-u postanowiły to zmienić. Dowiedz się więcej o tym dniu i zobacz, jak wyglądają obchody tego święta.

Barbórka - co to za święto, kiedy jest obchodzone i jaka jest jego historia?

Dawniej 4 grudnia obchodzono wspomnienie Świętej Barbary z Nikodemii, która jest patronką dobrej śmierci i trudnej pracy. W tym dniu również Barbary obchodziły swoje imieniny. Święta została patronką górników w XVIII wieku w Polsce, a w drugiej połowie XX wieku dzień obchodów religijnych zmieniono na Dzień Górnika i z tej okazji rozpoczęto organizowanie festynów i zabaw związanych z wszystkimi zawodami, które zajmują się wydobyciem podziemnych złóż. 

Pierwsze obchody święta datowane są na 1354 rok w dokumencie księcia oświęcimskiego, Janusza. Na początku znana była pod nazwą Barbora. Pod jej opiekę uciekają się wszyscy, którzy ryzykują swoje życie podczas pracy, gdyż jest ona patronką dobrej śmierci.

Czy Barbórka to dzień wolny od pracy dla górników?

Barbórka to uroczysty dzień dla górników, w związku z tym jest to dzień wolny od pracy. Pracodawca górniczy ma obowiązek w okresie rozliczeniowym 4 grudnia zaznaczyć jako święto. Osobom, które z różnych powodów muszą zostać na swoim stanowisku pracy - należy się dodatkowe wolne.  W tym roku Barbórka wypada w poniedziałek.

Historia Świętej Barbary i Barbórki

Kult świętej Barbary zaczął się szerzyć, w VIII wieku jej imię umieszczono w kalenarzu Kościoła Greckiego pod datą 4 grudnia. Zgodnie z historią św. Barbara urodziła się pod koniec III wieku na terenach obecnej Turcji, w Nikomedii. Była długo wyczekiwanym dzieckiem, jedynaczką z pogańskiej rodziny, która odznaczała się niezwykłą urodą. Nie tylko była piękna, ale zgodnie z historią była również bardzo inteligentna i nie trzymały się jej choroby. Z tego względu wielu kandydatów ubiegało się o jej rękę, jednak Barbara odprawiała każdego. W tajemnicy przed swym ojcem, który zgodnie z legendą chciał uchronić ją przed zepsuciem i chrześcijaństwem, przyjęła chrzest i złożyła śluby czystości.

Mimo, iż próbowała swoją wiarę ukrywać, nie udało się i jej ojciec poznał prawdę. W gniewie skazał ją na samotność, zsyłając do wierzy, w której ją uwięził. Liczył bowiem, że córka porzuci wiarę, jednak ta była nieugięta, co spowodowało okrutny gniew opiekuna.

Ostatecznie, w związku z tym, że nie chciała się ona poddać woli ojca, a jednocześnie nie chciała wyrzec się wiary była torturowana, a ostatecznie ścięta na polecenie sądu przez swego ojca. Jej śmierć uznana została za męczeńską, a godnie z legendą w noc, kiedy odeszła z tego świata, odwiedził ją sam Bóg by udzielić komunii i wyleczyć rany. 

Początkowo święto Barbórka było świętem religijnym, podczas którego odbywała się uroczysta poranna msza. Odprawiana była ona w kościele bądź w cechowni, odkąd święto zostało powiązane z górnikami. Uroczystość odbywać się powinna pod figurą samej św. Barbary.

W średniowieczu w dniu, kiedy obchodzono to święto, nie wolno było pracować. W tym czasie zrywano tzw. gałązki św. Barbary, czyli wiśni lub forsycji, które miały symbolizować dobrobyt lub niedługi ożenek w rodzinie. Zerwane gałązki należy wstawiano do wazonu, a te powinny były zakwitnąć na święta Bożego Narodzenia, co symbolizowało nadprzyrodzone poczęcie Jezusa i jego przyjście na świat. Tradycja ta wywoziła się z Tyrolu, Bawarii i Westaflii.

W Nadrenii św. Barbara przychodzi razem z Mikołajem i obdarza dzieci prezentami. Aby tak się stało, należy wystawić buty na parapet, tradycja ta nie przyjęła się jednak w Polsce. Barbórka przyjęła obecną formę dopiero w drugiej połowie XX wieku, kiedy rząd dążył do zeświecczenia państwa. W tym celu 4 grudnia organizowane były przeróżne festyny, mające na celu odwrócenie uwagi od religijnych podwalin święta.

Tradycje związane z Barbórką

Współcześnie praktykowaną tradycją jest pobudka przez dętą orkiestrę górników i ich rodzin. Tradycja ta sięga XVII wieku, kiedy orkiestry te maszerowały wokół górniczych osiedli. Współczesnie wciąż taki pochód rozpoczyna dzień.

Kolejną tradycją wciąż praktykowaną jest msza święta, a po niej akademia. Dawniej odbywała się ona w kopalni, gdzie orkiestra i górnicy ubrani w odświętne mundury składali sobie nawzajem życzenia, a dyrekcja składała podziękowania górnikom za ich pracę.

Inną tradycją, która poprzedzała samo święto, a była związana z górnikami były karczmy piwne (dla mężczyzn) i combry babskie (dla kobiet). Były one przeznaczone dla dozoru górniczego, a ich tradycja powstała dopiero w latach 80. XX wieku. Combry babskie są jeszcze późniejszą tradycją, gdyż pochodzą dopiero z lat 90. XX wieku.

Karczmy piwne odbywają się zgonie z pewnymi zasadami - uczestnicy siadają przy 2 długich stołach, podzieleni na młodszych i starszych pracowników (strzechów) i rywalizują między sobą na punkty. Imprezę rozpoczyna się przez odśpiewanie górniczego hymnu, a podczas uczty śpiewa się pieśni górnicze, nagradza się zasłużonych pracowników i wręcza się prezenty, które powinny nawiązywać do zeszłorocznej imprezy. Wszyscy uczestnicy powinni być ubrani w galowe mundury górnicze, kto złamie tę zasadę będzie ukarany zakuciem w dyby bądź piciem pisa w z solą.

Jesteśmy serwisem kobiecym i tworzymy dla Was treści związane ze stylem życia. Pamiętamy jednak o sytuacji w Ukrainie. Chcesz pomóc? Sprawdź, co możesz zrobić. Pomoc. Informacje. Porady.

Zobacz także:

Autor: Teofila Siewko

Źródło zdjęcia głównego: TVN 24/x-news

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Depresja może być najczęściej diagnozowaną chorobą na świecie

Depresja może być najczęściej diagnozowaną chorobą na świecie

Zajadanie emocji - jak sobie z nim radzić?

Zajadanie emocji - jak sobie z nim radzić?

Projekt wakacji kredytowych na nowych zasadach?

Projekt wakacji kredytowych na nowych zasadach?

Grzegorz Głuszak ze łzami w oczach wspomina Komendę. "Wygrał z systemem, ale przegrał z chorobą"

Grzegorz Głuszak ze łzami w oczach wspomina Komendę. "Wygrał z systemem, ale przegrał z chorobą"

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Rafał Collins o ostatnich chwilach Tomka Komendy. "Trudna sytuacja ciągnęła się już od grudnia"

Rafał Collins o ostatnich chwilach Tomka Komendy. "Trudna sytuacja ciągnęła się już od grudnia"

Wyceniono majątek syna Alicji Bachledy-Curuś. 15-latek może pochwalić się pokaźną sumą

Wyceniono majątek syna Alicji Bachledy-Curuś. 15-latek może pochwalić się pokaźną sumą

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Kiełek czeka na adopcję

Kiełek czeka na adopcję

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
Materiał promocyjny

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
Materiał promocyjny

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
Materiał promocyjny

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
Materiał promocyjny

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas