Choroba i leczenie onkologiczne niszczą płodność. Czy nowotwór przekreśla szansę na dziecko?

para u lekarza
Jak odzyskać płodność onkologicznym?
Źródło: BSIP/Getty Images
Rak i jego leczenie to niemałe spustoszenie dla organizmu. Walka o własne życie i zdrowie sprawiają, że chorzy tracą płodność, a tym samym szanse na posiadanie dziecka. Na szczęście są sposoby, aby przywrócić takim pacjentom nadzieję na założenie rodziny. Jak zachowuje się płodność przy chorobie onkologicznej i jak można ją przywrócić? Na ten temat rozmawialiśmy z dr Joanną Kufel-Grabowską, onkologiem klinicznym, oraz dr. n. med. Krzysztofem Łukaszukiem, specjalistą medycyny rozrodu.

Jak choroba onkologiczna wpływa na płodność?

Walka z nowotworem – niezależne od jego rodzaju – pociąga za sobą określone konsekwencje dla organizmu. Chemioterapia, radioterapia, czy przeszczep szpiku sprawiają, że chory (w wieku rozrodczym) traci możliwość posiadania potomstwa. U mężczyzn terapia może doprowadzić do znacznego spadku liczby plemników, obniżenia ich ruchliwości lub ich uszkodzenia. – W przypadku kobiet zniszczona zostaje rezerwa jajnikowa. Choć stopniowo maleje ona wraz z wiekiem, to stosowane w przypadku nowotworów formy leczenia uszkadzają pozostające w rezerwie komórki jajowe – mówił w rozmowie z serwisem dziendobry.tvn.pl dr n. med. Krzysztof Łukaszuk, specjalista medycyny rozrodu.

Na jakie nowotwory najczęściej chorują Polacy?

Źródło: Dzień Dobry TVN
Dorota Gardias o raku piersi. "Komunikat, że jest to nowotwór, sprawił, że zesztywniałam"
Dorota Gardias o raku piersi. "Komunikat, że jest to nowotwór, sprawił, że zesztywniałam"
Ciąża po leczeniu onkologicznym
Rak jądra, nowotwór z którym można wygrać
Rak jądra, nowotwór z którym można wygrać
Życie z rakiem piersi – jak o siebie zadbać?
Życie z rakiem piersi – jak o siebie zadbać?
Panowie marsz do urloga!
Panowie marsz do urloga!

Co gorsza, wielu pacjentów nie ma świadomości szkód, które może wywołać leczenie. Często sami lekarze ich o tym nie informują. Nie mówią też o tym, że płodność można zachować. Na szczęście, jak mówi dr Joanna Kufel-Grabowska, onkolog kliniczny, to powoli się zmienia. – Kobiety przychodzą do gabinetów coraz lepiej wyedukowane i świadome. Coraz więcej chce też zachować płodność i móc w przyszłości starać się o dziecko – dodała.

Zachowanie płodność w chorobie nowotworowej. Jak to się robi?

U panów sprawa jest prosta – wystarczy, aby mężczyzna oddał i przekazał do zabezpieczenia (kriokonserwacji) nasienie. W przypadku kobiet procedura jest dużo bardziej skomplikowana. Jedną z metod pozwalających paniom zachować płodność jest pobranie tkanki jajnika, zamrożenie jej, a po zakończeniu leczenia i odczekaniu wskazanego przez lekarzy czasu, jej przeszczepienie. Dzięki temu jest szansa, że ponownie podejmą one swoją pracę. Najczęściej jednak wykorzystuje się procedurę stosowaną przy zapłodnieniu metodą in vitro. – Pacjentka przechodzi specjalnie dobraną stymulację hormonalną, aby uzyskać możliwie jak najwięcej pęcherzyków jajnikowych. Następnie pobiera się je, izoluje się i zamraża komórki jajowe. Czasami – jeśli kobieta jest w stabilnym związku – można przeprowadzić zapłodnienie pozaustrojowe, a następnie zamrozić zarodki – mówił dr Łukaszuk.

Trzeba mieć jednak świadomość, że pobranie odpowiedniego materiału będzie miało sens tylko wtedy, jeśli zabieg zostanie przeprowadzony przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego. – Pobranie komórek jajowych w trakcie przyjmowania chemioterapii sprawia, że będą one najgorszej możliwej jakości, tj. będą po prostu uszkodzone przez leczenie, któremu podana jest kobieta – dodał specjalista.

Ogromne znaczenie ma także stopień zaawansowania choroby. W niektórych sytuacjach, gdy liczy się czas i kobieta musi zostać poddana leczeniu natychmiast, stymulacja i pobieranie komórek jajowych jest zbyt ryzykowne. W takich przypadkach w grę wchodzi jedynie pobranie i zabezpieczenie fragmentu lub całego jajnika. Niezwykle ważnym czynnikiem jest również wiek pacjentki.

– Liczba komórek jajowych – wraz z wiekiem spada. Tym samym każda chora wymaga innego podejścia. Inaczej rozmawia się z 25-letnią dziewczyną, która zachorowała na raka, a inaczej podchodzi do kobiety, która ma 39 lat i nie ma dzieci. Są również pacjentki, u których właśnie z racji wieku pobranie materiału pozwalającego zachować płodność nie jest możliwe – mówiła dr Joanna Kufel-Grabowska.

Zachowanie płodności u dzieci

Należy podkreślić, że w przypadku dzieci choroba oraz leczenie są równie niszczące i odbierają dzieciom lub młodym ludziom szanse na posiadanie w przyszłości potomstwa. Choć w ich przypadku zachowanie płodności również jest możliwe, to rodzice pochłonięci walką o zdrowie dziecka zazwyczaj o tym nie myślą. Jakie procedury stosuje się w przypadku małych pacjentów? – U dziewczynek od 11-12 roku życia, kiedy zaczynają być one dojrzałe hormonalnie – można pobrać i zamrozić komórki jajowe. W przypadku młodszych dziewczynek – jedyna możliwość, to pobranie tkanki jajnika i jej późniejsze przeszczepienie. Daje to szansę na to, że po zabiegu one dojrzeją – tłumaczył prof. Łukaszuk.

W przypadku chłopców od ok. 12-13 roku życia pobiera się nasienie i zamraża. U młodszych chłopców sprawa jest bardziej skomplikowana. – Możliwe jest pobranie tkanki jądra i jej późniejsze przeszczepienie, ale to eksperymentalna terapia. Są nieliczne doniesienia, że takie zabiegi się udały. Najrozsądniej będzie, jeśli rodzice zdecydują się na takie pobranie, zamrożą materiał i poczekają na rozwój dostępnych rozwiązań – dodał specjalista.

Zachowanie płodności. Ile to kosztuje?

To ile pacjentka będzie musiała zapłacić za szansę na zajście w ciążę po zakończeniu leczenia, w dużej mierze zależy od tego, gdzie mieszka. – Niektóre miasta pokrywają koszt pobrania i zamrożenia komórek jajowych. Taką możliwość dają m.in. Warszawa, Wrocław, Gdańsk, czy Poznań – mówiła dr Joanna Kufel-Grabowska.

Chorzy, którzy mieszkają w regionach, gdzie takiego finansowania nie ma, muszą zapłacić z własnej kieszeni. Ile? Koszt procedury pobrania i zamrożenia komórek jajowych wraz z lekami do stymulacji to ok. 10 tysięcy złotych, zabezpieczenie nasienia kosztuje minimum 400 złotych plus późniejsze przechowywanie materiału w banku nasienia. Pobranie tkanki jajnika to wydatek rzędu 5 tysięcy złotych. Jej przygotowanie i zamrożenie ok. 1 500 złotych. Koszt przechowania materiału to ok. 500 złotych rocznie. Podobne koszty trzeba ponieść w przypadku dzieci. Zdarza się w niektórych miastach, że koszty mrożenia i przechowywania materiału od dzieci przejmują na siebie prywatne ośrodki płodności.

Jesteśmy serwisem kobiecym i tworzymy dla Was treści związane ze stylem życia. Pamiętamy jednak o sytuacji w Ukrainie. Chcesz pomóc? Sprawdź, co możesz zrobić. Pomoc. Informacje. Porady.

Zobacz także:

Autor: Katarzyna Oleksik

Źródło zdjęcia głównego: BSIP/Getty Images

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Koreanka nauczyła się j. polskiego m.in. dzięki oglądaniu Dzień Dobry TVN

Koreanka nauczyła się j. polskiego m.in. dzięki oglądaniu Dzień Dobry TVN

Blanka Lipińska pokazała nam wnętrza swego nowego domu

Blanka Lipińska pokazała nam wnętrza swego nowego domu

Wielu rodziców leworęcznych dzieci popełnia ten błąd. Ekspert: "To może być szkodliwe"

Wielu rodziców leworęcznych dzieci popełnia ten błąd. Ekspert: "To może być szkodliwe"

Joanna Krupa wspomina dzieciństwo w USA. "Dzieci się ze mnie śmiały"

Joanna Krupa wspomina dzieciństwo w USA. "Dzieci się ze mnie śmiały"

"Wymarzony Szkolny Obiad". Poznaj przepisy na dania, które pokocha każdy uczeń
Materiał promocyjny

"Wymarzony Szkolny Obiad". Poznaj przepisy na dania, które pokocha każdy uczeń

Mieszka w slumsach i marzy, by odmienić los rodziny. "Wiem, że mogę to zrobić, tańcząc w balecie"

Mieszka w slumsach i marzy, by odmienić los rodziny. "Wiem, że mogę to zrobić, tańcząc w balecie"

Kultowa gra powraca w nowej odsłonie. Mistrz Scrabble zdradza "najdroższe słowo"
Materiał promocyjny

Kultowa gra powraca w nowej odsłonie. Mistrz Scrabble zdradza "najdroższe słowo"

Małgorzata Rozenek-Majdan wskoczyła do wanny pełnej lodu: "Nie wypada tego nie zrobić"

Małgorzata Rozenek-Majdan wskoczyła do wanny pełnej lodu: "Nie wypada tego nie zrobić"

Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?
Materiał promocyjny

Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?

Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

13-osobowa rodzina Clarke jest już w Tajlandii. To nie koniec ich dalekich podróży

13-osobowa rodzina Clarke jest już w Tajlandii. To nie koniec ich dalekich podróży

Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy
Materiał promocyjny

Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy

"Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień
Materiał promocyjny

"Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień

Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

"Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

"Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

"Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

"Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego

Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego