Czy dieta może wyleczyć z niepłodności? Zapytaliśmy o to lekarza

para u lekarza
Jak wygląda leczenie niepłodności?
Źródło: Chinnapong/Getty Images
Niepłodność to choroba, która w równym stopniu dotyka kobiety, jak i mężczyzn. Choć bardzo często jest związana z jakimś schorzeniem, to styl życia oraz nawyki żywieniowe nie są bez znaczenia. Jakie są przyczyny problemów z płodnością? Jak można ją leczyć? Czy zmiana stylu życia wystarczy, aby zajść w ciąże? Zapytaliśmy o to prof. Roberta Jacha ginekologa, Kierownik Kliniki Endokrynologii Ginekologicznej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Niepłodność - kiedy mamy z nią do czynienia?

Katarzyna Oleksik, dziendobr.tvn.pl: Kiedy można mówić o niepłodności?

Prof. Robert Jach ginekolog Kierownik Kliniki Endokrynologii Ginekologicznej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie: Mówi się o niej wtedy, gdy para przy regularnym odbywaniu stosunków bez zabezpieczenia przez rok nie zaszła w ciążę. Od tej reguły są jednak wyjątki. W przypadku kobiet po 35. roku życia albo tych, które przeszły jakieś poważne choroby układu rodnego lub były operowane, ten czas skraca się do pół roku.

Intymne rozmowy na dziendobry.tvn.pl

Ewa Zawada o presji, marzeniach i zaburzeniach lękowych
Ewa Zawada o presji, marzeniach i zaburzeniach lękowych
Marta Linkiewicz w Intymnych rozmowach
Marta Linkiewicz w Intymnych rozmowach
Daria Ładocha wspomina trudny poród
Daria Ładocha wspomina trudny poród
"Intymne rozmowy" z Darią Ładochą o dopaminie
"Intymne rozmowy" z Darią Ładochą o dopaminie
Agnieszka i Wojtek ze ŚOPW w "Intymych rozmowach"
Agnieszka i Wojtek ze ŚOPW w "Intymych rozmowach"
Ania Dec w "Intymnych rozmowach"
Ania Dec w "Intymnych rozmowach"
Michał Wiśniewski o alkoholizmie, łuszczycy i dzieciach
Michał Wiśniewski o alkoholizmie, łuszczycy i dzieciach
Małgosia Heretyk i Ernest Musiał spodziewają się córki
Małgosia Heretyk i Ernest Musiał spodziewają się córki
Ewa Zawada o seksualizacji i utracie dziewictwa
Ewa Zawada o seksualizacji i utracie dziewictwa
Julia Chatys o kompleksach
Julia Chatys o kompleksach
Julia Chatys o problemach z cerą
Julia Chatys o problemach z cerą
Sołtysikowie walczą o kolejne dziecko
Sołtysikowie walczą o kolejne dziecko
Patrycja i Andrzej Sołtysikowie o in vitro
Patrycja i Andrzej Sołtysikowie o in vitro
Agata Młynarska o chorobach, z którymi się zmaga
Agata Młynarska o chorobach, z którymi się zmaga
Sandra Hajduk o endometriozie
Sandra Hajduk o endometriozie
Marianna Gierszewska o akceptacji ciała
Marianna Gierszewska o akceptacji ciała
Wywiad z Marianną Gierszewską o chorobie, stomii i akceptacji
Wywiad z Marianną Gierszewską o chorobie, stomii i akceptacji
Sandra Kubicka szczerze o wadze i depresji
Sandra Kubicka szczerze o wadze i depresji
Małgorzata Heretyk i Ernest Musiał
Małgorzata Heretyk i Ernest Musiał

Jak dużo jest takich par?

Posługujemy się danymi WHO oraz Głównego Urzędu Statystycznego. Wynika z nich, że problem ten dotyczy ok. 10-18 proc. par. W Polsce z niepłodnością zmaga się około miliona, półtora miliona par, czyli 3 miliony osób.

Co jest najczęstszą przyczyną niepłodności?

Co jest przyczyną niepłodności? Czy można powiedzieć, że problem częściej leży po stronie kobiety, albo po stronie mężczyzny?

Nie. Niepłodność to choroba, która dotyczy pary. Natomiast są sytuacje, gdy kobieta w innym układzie partnerskim mogłaby zajść w ciążę, podobnie w przypadku mężczyzny. Mimo to przyczyny niepłodności dzielimy na te pochodzenia żeńskiego oraz męskiego, czasami obie strony mają jakieś trudności. Zdarzają się też sytuację, gdy nie udaje się ustalić, co utrudnia zajście w ciążę. Wtedy mówi się o tzw. niepłodności idiopatycznej.

W przypadku panów najczęstszą przyczyną jest brak plemników w spermie. Zdarza się, że mężczyzna jest superzdrowy, a tych plemników nie ma, albo są one nieprawidłowe lub nieruchome. Najczęściej odpowiada za to hipogonadyzm (to rodzaj dysfunkcji układu rozrodczego, sprawia ona, że jądra nie produkują plemników). Czasem niepłodność to powikłanie po przechorowaniu w dzieciństwie świnki. Wirus odpowiedzialny za rozwój choroby niekiedy uszkadza kanaliki nasienne. Winne mogą być także urazy, czy podwiązanie nasieniowodów.

A u kobiet?

Są to: brak owulacji spowodowany np. zespołem policystycznych jajników (PCOS), inne zaburzenia jajeczkowania, enodmetrioza. Ta ostatnia choroba sprawia, że w organizmie utrzymuje się przewlekły stan zapalny, do tego pojawiają się zrosty, które mogą uszkadzać jajowody, jelita. Czasem zajście w ciążę uniemożliwia jakaś wada anatomiczna, zespół Ashermana, niektóre polipy, czy mięśniaki macicy, patologie w obrębie endometrium.

Trzeba też podkreślić, że do niepłodności prowadzi również niekiedy choroba onkologiczna oraz jej leczenie. Podawane w tym czasie leki czy zabiegi operacyjne, które pacjentka musi przejść, sprawiają, że kobieta może mieć później problemy z zajściem w ciążę.

Do problemów z płodnością bardzo często prowadzi też styl życia. Nadwaga, otyłość, niezdrowa dieta, alkohol, brak ruchu, to wszystko sprawia, że zajście w ciążę staje się trudniejsze.

Jak wygląda leczenie niepłodności?

Gdzie para – która mimo starań – nie może zajść w ciążę, powinna szukać pomocy?

Najlepiej od razu udać się do specjalistycznych placówek. Kiedy przychodzi do mnie para, w pierwszej kolejności rozmawiamy, przeprowadzam bardzo szczegółowy wywiad. Te pierwsze wizyty są zazwyczaj bardzo trudne i bardzo stresujące. Rozmowa powinna być bardzo wnikliwa, a na to potrzeba czasu. Zdarza się, że takie spotkanie trwa nawet godzinę. Później wykonuje się niezbędne badania.

Jakie?

Jeśli chodzi o kobiety, to badania przechodzą wszystkie pacjentki – pod warunkiem, że nie chorują na raka – zarówno te poniżej 35. roku życia, jak i te starsze. W pierwszej kolejności wykonuje się porządne badanie ginekologiczne zestawione z oceną czynność jajników. Trzeba prześledzić, czy występują cykle owulacyjne, można to zrobić dzięki badaniom hormonalnym (zarówno hormony płciowe, jak i te wydzielane przez tarczycę) oraz USG (monitorowanie cyklu/owulacji). Sprawdza się również tzw. rezerwę jajnikową (AMH, AFC), czyli ile komórek jajowych znajduje się pęcherzyku. Warto dodać, że w życiu płodowym płód żeński ok. 20 tygodnia ma ok. 3-5 mln komórek jajowych, w chwili narodzin dziewczynka ma ich ok. 1 mln, gdy wchodzi w okres dojrzewania, ta liczba spada do ok. 350 tysięcy. Ok. 30 roku życia kobiety mają ok. 12-14 proc. jajeczek, z którymi się urodziły. Następnie przyglądamy się temu, jak zbudowane są narządy rodne kobiety, m.in. czy jajowody są drożne, czy jama macicy jest prawidłowa. Jeśli okaże się np., że jajowody nie są drożne, konieczny może być zabieg laparoskopowy oraz histeroskopowy i usunięcie ewentualnych zrostów, które blokują ich prawidłową pracę.

W przypadku mężczyzn badane jest nasienie, czy ma właściwe parametry.

Czy jeśli znajdzie się przyczynę i przykładowo można ją wyleczyć, to czy kobieta ma szansę zajść w ciążę naturalnie?

Wszystko zależy od tego, jaka jest przyczyna. Jeśli kobieta, przykładowo miała niedrożne jajowody i konieczne było ich usunięcie, to zajście w ciążę w naturalny sposób nie wchodzi w grę. W sytuacji, gdy przyczyną problemu był np. stan zapalny w obrębie jajowodów, lub mięśniak to jest to jak najbardziej możliwe. Po wcześniejszym wyleczeniu i podaniu antybiotyku. Jeśli jest jakaś wada anatomiczna, to należy ją zoperować. Gdy kobieta ma zaburzenia lub w ogóle nie ma owulacji, to dzięki odpowiedniemu leczeniu możemy sprawić, że zaczną się one pojawiać regularnie.

W przypadku mężczyzn – jeśli sperma nie jest najlepszej jakości – należy ją pobrać, wybrać najlepsze plemniki i wykonać inseminację. Taki zabieg wymaga już interwencji lekarza.

Inseminacja i in vitro. Czym się od siebie różnią?

Inseminacja i in vitro to dwie najczęściej stosowane metody wspomagania rozrodu. Czym się od siebie różnią?

Do zapłodnienia w przypadku inseminacji dochodzi w organizmie kobiety. Przygotowując kobietę do tego zabiegu, staramy się wystymulować maksymalnie 2-3 pęcherzyki, żeby nie ryzykować ciąży mnogiej. Ponieważ, nawet jeden pęcherzyk, komórka jajowa, kiedy dojdzie do zapłodnienia, może się podzielić i rozwinie się ciąża mnoga. Staramy się tak stymulować jajniki, przysadkę mózgową, żeby była jedna, maksymalnie dwie owulacje. Następnie odpowiednio przygotowane plemniki podaje się w samym środku cyklu. Plemniki wprowadza się cewnikiem przez pochwę, szyjkę macicy, do jamy macicy. Zabieg nie wymaga znieczulenia.

W przypadku in vitro staramy się maksymalnie wystymulować jajniki, żeby tych pęcherzyków było 15, 20, 30. Kiedy to się uda, kobiecie podaje się narkozę i poprzez punkcję jajników z każdego pęcherzyka pobiera się płyn, który zawiera komórkę jajową. Dobry wynik to 10-14 komórek. Następnie umieszczamy je na tzw. szkle i dokładamy do nich wyselekcjonowane plemniki, aby połączyły się ze sobą. Następnie – w kolejnym lub późniejszym cyklu (zasada freeze all) – są one przetransportowywane do jamy macicy. Tę metodę stosuje się m.in. przy endometriozie, a także w sytuacji, gdy przyczyny niepłodności nie udaje się ustalić.

Czy dieta może wyleczyć z niepłodności?

Wróćmy jeszcze do stylu życia. Jak duże znaczenie ma w tej kwestii dieta? Na niektórych forach internetowych można znaleźć informacje, że kobiety po odstawieniu glutenu czy przejściu na dietę wegetariańską, wegańską niemal "od razu" zachodziły w ciążę. Czy to możliwe?

Niezdrowa dieta, bogata w cukier i częste jedzenie smażonych rzeczy z pewnością nie pomaga, a wręcz szkodzi. Zajściu w ciążę nie sprzyja przyjmowanie suplementów (sięgamy po nie zdecydowanie za często) oraz nadmierny wysiłek fizyczny. Trafiają do mnie kobiety, które ćwiczą 3-4 razy dziennie. Takie praktyki mogą prowadzić do sytuacji podobnej, jak w PCOS, czyli zatrzymania miesiączki/owulacji (tzw. triada sportowców). Trzeba pamiętać, że tkanka tłuszczowa też jest nam potrzebna, choćby do syntezy niektórych hormonów. Muszą o tym pamiętać zwłaszcza te kobiety, które myślą o zajściu w ciążę.

Co do wymienionych diet nie ma badań, które mogłyby to potwierdzić. Natomiast przejście na dietę wegetariańską czy wegańską sprawia, że taka osoba zaczyna po prostu lepiej się odżywiać, jest zdrowsza, a tym samym zajście w ciążę staje łatwiejsze. Trzeba jednak podkreślić, że w przypadku niepłodności dieta może jedynie wspomóc proces leczenia, ale go nie zastąpi i z całą pewnością nie doprowadzi do "cudownego uzdrowienia".

Zobacz także:

Autor: Katarzyna Oleksik

Źródło zdjęcia głównego: Chinnapong/Getty Images

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Klaudia El Dursi odsłania kulisy 8. edycji "Hotelu Paradise". "To buduje intensywne emocje"

Klaudia El Dursi odsłania kulisy 8. edycji "Hotelu Paradise". "To buduje intensywne emocje"

Żona króla Karola III wycofuje się z pełnienia oficjalnych obowiązków

Żona króla Karola III wycofuje się z pełnienia oficjalnych obowiązków

"Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

"Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

Orły 2024. Maja Ostaszewska z synem, Magdalena Cielecka w srebrnych cekinach

Orły 2024. Maja Ostaszewska z synem, Magdalena Cielecka w srebrnych cekinach

Co na Dzień Kobiet w 2024 roku? Najlepsze pomysły na prezenty 
Materiał promocyjny

Co na Dzień Kobiet w 2024 roku? Najlepsze pomysły na prezenty 

Obejrzałam 1. odcinek "Hotelu Paradise 8". Tej jednej rzeczy się nie spodziewałam

Obejrzałam 1. odcinek "Hotelu Paradise 8". Tej jednej rzeczy się nie spodziewałam

Walczy z nieuleczalną chorobą, czekając na przeszczep. Pasja do gotowania zaprowadziła ją do "MasterChefa Nastolatki"

Walczy z nieuleczalną chorobą, czekając na przeszczep. Pasja do gotowania zaprowadziła ją do "MasterChefa Nastolatki"

Jej waga wskazywała 148 kg. Paulina walczy o swoje zdrowie: "Motywatorem są dzieci"

Jej waga wskazywała 148 kg. Paulina walczy o swoje zdrowie: "Motywatorem są dzieci"

Astro szuka kochającego domu. W Dzień Dobry TVN zadbali o niego groomerzy

Astro szuka kochającego domu. W Dzień Dobry TVN zadbali o niego groomerzy

11-letnia Emilia ma chorobę moyamoya. "Nieleczona prowadzi do kalectwa"

11-letnia Emilia ma chorobę moyamoya. "Nieleczona prowadzi do kalectwa"

Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D
Materiał promocyjny

Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D

Noworodek "w ciąży". To bardzo rzadka anomalia medyczna

Noworodek "w ciąży". To bardzo rzadka anomalia medyczna

Natalia Kukulska obchodzi urodziny. Dostała wyjątkowe życzenia. "Leżałam ze śmiechu"

Natalia Kukulska obchodzi urodziny. Dostała wyjątkowe życzenia. "Leżałam ze śmiechu"

Cykl "Dzieci świata" zmienia życia bohaterów. "Widzowie Dzień Dobry TVN postanowili uratować sierociniec"

Cykl "Dzieci świata" zmienia życia bohaterów. "Widzowie Dzień Dobry TVN postanowili uratować sierociniec"

Trzymasz w ręku telefon podczas zabawy z dzieckiem? Skutki mogą być opłakane

Trzymasz w ręku telefon podczas zabawy z dzieckiem? Skutki mogą być opłakane

Niecodzienne potrawy z serem Gouda. Przygotuj pyszne serowe śniadanie i obiad z Piotrem Kucharskim
Materiał promocyjny

Niecodzienne potrawy z serem Gouda. Przygotuj pyszne serowe śniadanie i obiad z Piotrem Kucharskim

Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"
Materiał promocyjny

Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"

Nie masz czasu, aby pysznie i zdrowo gotować? Z tymi mieszankami warzyw szybko przyrządzisz smaczne dania
Materiał promocyjny

Nie masz czasu, aby pysznie i zdrowo gotować? Z tymi mieszankami warzyw szybko przyrządzisz smaczne dania

Łączenie wielu leków i suplementów może być niebezpieczne. "Dochodzi tzw. kaskady zapisywania"

Łączenie wielu leków i suplementów może być niebezpieczne. "Dochodzi tzw. kaskady zapisywania"

Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego
Materiał promocyjny

Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego

Magdalena Stępień rozliczy się ze zbiórki na rzecz synka?

Magdalena Stępień rozliczy się ze zbiórki na rzecz synka?

Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg
Materiał promocyjny

Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg

Kim była Liza, ofiara brutalnego gwałtu? "Nikt nie zareagował. Umierała pięć dni"

Kim była Liza, ofiara brutalnego gwałtu? "Nikt nie zareagował. Umierała pięć dni"

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Agnieszka Chylińska komentuje zmiany w "Mam Talent!"

Agnieszka Chylińska komentuje zmiany w "Mam Talent!"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Wiosenne nowości. Czego mogą spodziewać się widzowie Dzień Dobry TVN? "Mamy akcje specjalne"

Wiosenne nowości. Czego mogą spodziewać się widzowie Dzień Dobry TVN? "Mamy akcje specjalne"

Ile najwięcej ważyła Sylwia Bomba? "Pytanie dla mnie traumatyczne"

Ile najwięcej ważyła Sylwia Bomba? "Pytanie dla mnie traumatyczne"

Anna Mucha w bardzo śmiałej sukni. Internauci kłócą się, czy powinna się w niej pokazywać

Anna Mucha w bardzo śmiałej sukni. Internauci kłócą się, czy powinna się w niej pokazywać

Czworaczki skończyły rok. Z tej okazji odwiedził je ktoś wyjątkowy

Czworaczki skończyły rok. Z tej okazji odwiedził je ktoś wyjątkowy

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Kate Winslet jako bezlitosna dyktatorka wkrótce w  HBO Max. Kiedy premiera serialu "Reżim"?

Kate Winslet jako bezlitosna dyktatorka wkrótce w HBO Max. Kiedy premiera serialu "Reżim"?

"Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

"Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

"Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

"Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas