Czy pobranie szpiku kostnego boli? Wyjaśniamy z okazji Światowy Dzień Chorych na Hemofilię

szpik kostny
SHIDLOVSKI/Getty Images
Źródło: iStockphoto
Pobranie szpiku to w wielu przypadkach jedyna metoda leczenia nowotworów krwi, jedyna szansa na wyzdrowienie dla osób chorujących na białaczkę. Szpiku nie da się wyprodukować, nadzieją jest dobrowolny dawca, który zgodzi się na pobranie szpiku kostnego. Do dziś wiele osób nie decyduje się na taką formę pomocy, ponieważ myśli, że pobranie szpiku boli. Prawda jest natomiast taka, że większość zabiegów opiera się o bezbolesne pobranie krwi obwodowej.

Światowy Dzień Chorych na Hemofilię

17 kwietnia obchodzony jest Światowy Dzień Chorych na Hemofilię, który został ustanowiony przez Światową Federację Hemofilii w 1989 roku. Data związana jest z urodzinami założyciela Federacji, Franka Schnabela. Główną misją święta jest szerzenie wiedzy dotyczącej tej genetycznej choroby krwi, uświadamianie o potrzebach osób zmagających się z nią i sposobów na pomaganie im. W wielu przypadkach ratunek niesie właśnie przeszczep szpiku kostnego, a do tego potrzebni są dawcy. Niżej wyjaśniamy, że zabieg nie jest bolesny, a tutaj można sprawdzić, kto może zostać dawcą i jak wygląda cała procedura.

Czy pobranie szpiku boli?

Pobranie szpiku u 80% dawców polega na pobraniu krwi obwodowej, z której pozyskiwane są komórki macierzyste ratujące życie pacjentów chorych na nowotwory krwi. W takim przypadku pobranie szpiku kostnego nie wiąże się nawet z jednodniową hospitalizacją.

Pobranie szpiku boli właściwie tyle, ile boli wkłucie strzykawki. W większości przypadków na tym właśnie polega cały proces pobrania komórek macierzystych z krwi obwodowej dawcy. Sam proces pobrania trwa 3–4 godziny i nie wymaga narkozy ani hospitalizacji. Ta forma pobrania szpiku stosowana jest u około 80% dawców. Pozostałe 20% to pobranie szpiku z talerza kości biodrowej. Sam zabieg również nie jest bolesny, wykonywany jest jednak pod narkozą i wymaga jednodniowej hospitalizacji pacjenta. Jedna i druga metoda jest bezpieczna, nie boli i w większości przypadków nie wiąże się z żadnymi powikłaniami.

Jak wygląda pobranie szpiku poprzez krew obwodową?

Pobranie szpiku do przeszczepu trwa kilka godzin. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że wcześniej konieczne jest odbycie serii badań, potwierdzających jeszcze raz zgodność z biorcą i określających jakość materiału, który ma zostać pobrany od dawcy.

Na 5 dni przed zabiegiem dawca otrzymuje podskórnie czynnik wzrostu G-CSF, który powoduje uwolnienie komórek macierzystych do krwioobiegu. Dzięki temu z krwi można wyselekcjonować niezbędne komórki.

Na czym polega pobranie szpiku? Na ramionach dawcy zakłada się dojścia dożylne. Jednym ramieniem krew spływa do tzw. separatora komórek i następnie wraca drugim dojściem do organizmu. W samym separatorze komórki macierzyste oddziela się od reszty krwi. W ten sposób uzyskuje się materiał do przeszczepu. Zabieg ten wykonuje się z reguły jednego dnia, czasami konieczne jest jego powtórzenie w dniu następnym. Cały zabieg trwa od 3 do 4 godzin.

Jak wygląda pobranie szpiku kostnego z talerza biodrowego?

Pobranie szpiku z biodra jest zdecydowanie rzadziej wykorzystywaną metodą. W niektórych przypadkach nadal jest ona jednak wskazana. Wybór tej metody zależy zarówno od jakości materiału dawcy, jak i potrzeb biorcy.

Pobranie szpiku do przeszczepu odbywa się pod pełną narkozą. Zabieg wykonuje się za pomocą igły wprowadzonej do tylnej części kości biodrowej (a nie kręgosłupa, jak sądzą niektórzy). W trakcie zabiegu wykonuje się kilka drobnych nakłuć, które wyjątkowo szybko się goją. W ramach zabiegu pobrany zostaje litr mieszanki krwi i szpiku kostnego.

Pobranie szpiku z talerza biodrowego trwa godzinę. Dzień wcześniej pacjent jest przyjmowany do placówki, dzień po zabiegu może zostać wypisany do domu.

Ryzyko związane z pobraniem szpiku z talerza kości biodrowej

Pobranie szpiku kostnego z talerza kości biodrowej nie wiąże się właściwie z żadnym poważniejszym ryzykiem. Szanse wystąpienia komplikacji lekarze oceniają na 1:50 000. Powikłania po pobraniu szpiku kostnego mogą dotyczyć ewentualnych dolegliwości związanych z narkozą (mdłości, senność, ból gardła, chrypka). Przez kilka tygodni pacjent może mieć nieco obniżoną odporność, jest więc bardziej narażony na infekcje.

W przypadku pobrania szpiku z biodra, jak i krwi obwodowej, ryzyko infekcji rany jest minimalne.

Kto decyduje o formie pobrania szpiku?

To, jak wygląda pobranie szpiku w przypadku danego pacjenta, zależne jest zawsze od decyzji lekarza. W większości sytuacji pobierana jest krew obwodowa. W tym przypadku przeszczep zawiera bardziej „waleczne” białe krwinki i limfocyty, które pomagają zwalczyć chorobę resztkową. Preparat pobrany z krwi zawiera więcej komórek macierzystych niż ten pobrany bezpośrednio ze szpiku. Im więcej komórek, tym lepsza regeneracja układu krwiotwórczego po transplantacji.

Zdarza się jednak, że z określonych powodów lepszym rozwiązaniem jest pobranie szpiku z talerza biodrowego. Materiał do przeszczepu pobrany z biodra jest lepszy dla dzieci, które ze względu na niższą wagę potrzebują mniej komórek macierzystych. Ta metoda wskazana jest także w przypadku, gdy należy zminimalizować ryzyko choroby „przeszczep przeciw gospodarzowi”.

Jak odbywa się pobranie szpiku kostnego do badania?

Pobranie szpiku do badania jest konieczne, aby przeprowadzić niezbędną diagnostykę. Wykonuje je się przez biopsję aspiracyjną lub trepanobiopsję. Biopsję aspiracyjną można pobrać z talerza biodrowego lub mostka, trepanobiopsję już tylko w biodra. W przypadku pierwszej metody pobierana jest krew z grudkami szpiku, w drugim – bioptat (fragment kości ze szpikiem). Obydwa zabiegi trwają kilka minut.

Jesteśmy serwisem kobiecym i tworzymy dla Was treści związane ze stylem życia. Pamiętamy jednak o sytuacji w Ukrainie. Chcesz pomóc? Sprawdź, co możesz zrobić. Pomoc. Informacje. Porady.

Zobacz także:

Zobacz wideo: Żyją dzięki dawcom szpiku

Autor: Adrian Adamczyk

Źródło zdjęcia głównego: iStockphoto

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Jak uczestnicy "Autentycznych" wspominają spotkanie z Matą? "On jest nasz"

Jak uczestnicy "Autentycznych" wspominają spotkanie z Matą? "On jest nasz"

Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

"Obecność tej lektury zatruła jakoś mi szczęście". Jak powinien się zmienić kanon?

"Obecność tej lektury zatruła jakoś mi szczęście". Jak powinien się zmienić kanon?

"Eksponat kolekcjonerki, porównywalny z dziełami sztuki". Za co kochamy tulipany?

"Eksponat kolekcjonerki, porównywalny z dziełami sztuki". Za co kochamy tulipany?

Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone  ma na to nietypowy sposób

Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone ma na to nietypowy sposób

Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"
Materiał promocyjny

Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?
Materiał promocyjny

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu
Materiał promocyjny

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu

Kiełek czeka na adopcję

Kiełek czeka na adopcję

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
Materiał promocyjny

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
Materiał promocyjny

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
Materiał promocyjny

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
Materiał promocyjny

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas