geny

    Ekspertka tłumaczy, co jest dla nas lepsze: ciepło czy chłód.

    To, jacy jesteśmy i jak wyglądamy, w dużej mierze zależy od naszych genów. Połowę z nich dostajemy od każdego z rodziców. Czy zatem stanowimy mieszankę cech matki i ojca? Czy mamy coś, co jest tylko nasze? O tym rozmawialiśmy z prof. dr hab. Ewą Bartnik - genetykiem, profesor biologii, popularyzatorką nauki z Instytutu Genetyki i Biotechnologii Uniwersytetu Warszawskiego.

    29-letnia Chantelle Broughton została mamą bliźniąt. Gdy je pierwszy raz ujrzała, była zdziwiona, ponieważ dzieci mają różny kolor skóry. - To był szok. Tak bardzo się różniły - wspominała.

    "Co ma większy wpływ na nasze dzieci: geny czy wychowanie?" - to pytanie zadaje sobie niejeden rodzic. Ciekawe stanowisko w tej sprawie zajmuje ekonomista Bryan Caplan, autor książki "Egoistyczne powody, żeby mieć więcej dzieci". Z uczonym porozmawiał Marcin Sawicki, dziennikarz Dzień Dobry TVN.

    Mimikra w świecie zwierząt i roślin pełni kilka funkcji. Przede wszystkim zwiąże się z innymi formami obrony przed naturalnymi wrogami. Co to jest mimikra, zależy jednak w dużej mierze od tego, o jakim jej typie mowa. Mimikra zwierząt najczęściej ma charakter obronny, w przypadku roślin pojawia się mimikra seksualna. Pojęciem z zupełnie innego porządku jest mimikra molekularna, która dotyczy podobieństwa genów bakterii i wirusów z genami gospodarza. Zjawisko mimikry u ludzi to z kolei termin wiążący się z pewnego typu zachowaniami psychicznymi jednostki.

    Jaki wpływ na nasze zachowanie ma biologia, a jaki czynniki środowiskowe? Na te pytania w studiu Dzień Dobry TVN odpowiedział biolog i psycholog prof. Wojciech Dragan.

    Do kogo jesteśmy podobni?

    Naukowcy z MNM Diagnostics we współpracy ze szpitalem MSWiA w Warszawie przeanalizowali genomy ponad tysiąca Polaków. Na tej podstawie stworzyli bazę wariantów genetycznych. Co ona nam daje? Do której nacji jesteśmy podobni? O szczegółach w Dzień Dobry TVN opowiedzieli dr Paula Dobosz, genetyk oraz Adrian Lejman, koordynator projektów.

    "Przywrócenie zwierzęcia mogłoby wspomóc walkę ze zmianami klimatycznym"

    Ashanti Smith nie żyje. Brytyjka zmagała się z progeria, rzadką chorobą genetyczną, która powoduje u dzieci szybkie starzenie się organizmu. Dziewczyna odeszła mając zaledwie osiemnaście lat. Mama nastolatki zdradziła jej ostanie słowa.

    Geny decydują nie tylko o kolorze włosów czy ewentualnych problemach zdrowotnych. Zapisane w nich informacje mówią bardzo dużo o naszym pochodzeniu. Dzięki odpowiednim testom możemy odkryć np. skąd pochodzili nasi przodkowie i z kim możemy być spokrewnieni. Gdzie i jak wykonuje się takie badania? Na ten temat w Dzień Dobry TVN rozmawialiśmy z Karoliną Szlęzak, genealogiem.

    Czy wszystko zależy od genów? Okazuje się, że nie. Nasz styl życia oraz dieta mogą wpływać i modyfikować zapisane w nich informacje. To, jak duże mogą być te zmiany bada epigenetyka. Czym dokładnie zajmuje się ta dziedzina nauki? Jak można wykorzystać wiedzę o ludzkim genomie, której dostarcza? Na ten temat rozmawialiśmy z Eweliną Kamińską, epigenetyczką, doktorantką na Wydziale Chemii Organicznej Uniwersytetu Ludwiga i Maksymiliana w Monachium.

    Edyta Pazura spełnia się jako żona oraz mama trójki dzieci. Co jakiś czas w sieci dzieli się rodzinnymi zdjęciami i pokazuje fanom niesamowitą siłę genów. Jak się okazuje, maluchy to skóra zdjęta z taty. Wszelkie wątpliwości rozwiało jedna fotografia Cezarego z czasów dzieciństwa. Co na to fani?

    SMA to rzadka choroba genetyczna, która prowadzi do stopniowego zaniku mięśni. Zmaga się z nią dziewięciomiesięczna Ania. Szansą dla dziewczynki na odzyskanie zdrowia i normalne życie może być terapia genowa. Koszt leczenia przekracza jednak możliwości rodziców, dlatego potrzebna jest nasza pomoc.

    12-letnia Weronika, córka Wojciecha Cugowskiego zaśpiewała piosenkę Eltona Johna "Can you feel the love tonight". Dumny ojciec postanowił pochwalić się w mediach społecznościowych talentem swojej pociechy, a Sandra Hajduk zaprezentowała nagranie widzom Dzień Dobry TVN. Czy nastolatka pójdzie w ślady ojca i dziadka?

    Niektóre mamy z niecierpliwością czekają, by poznać płeć dziecka. Inne kierują się zasadą - płeć jest nieistotna, ważne, aby było zdrowe. Na uniwersytecie w Newcastle przeprowadzono badanie, które skierowane jest do rodziców, którzy chcą wiedzieć, jakiej płci będzie ich potomek.

    Przyjęło się, że koronawirusa najciężej przechodzą osoby starsze oraz ci, którzy mają problemy z układem oddechowym. Czy rzeczywiście tak jest? O tym mówił prof. Krzysztof J. Filipiak, kardiolog, internista i farmakolog kliniczny z WUM oraz dziennikarka Ola Stanisławska, której wszyscy domownicy byli zakażeni, a ona miała ujemny wynik testu.

    Marzysz o tym, by schudnąć, ale słabość do słodyczy zawsze bierze górę? Być może zdrowe jedzenie jest wbrew twojej naturze? Hiszpańscy naukowcy odkryli zależność między genami a naszymi ulubionymi potrawami. Dziennikarz Robert Stockinger rozmawiał na ten temat przez skype z Silvią Berciano, współautorką badań.

    Na początku 2017 roku w Kijowie przyszedł na świat chłopiec, który ma troje biologicznych rodziców. Jak do tego doszło? Czy są jakieś niebezpieczeństwa związane z tego typu zabiegiem? O komentarz do tej informacji poprosiliśmy gości Dzień Dobry TVN dziennikarkę Karolinę Domagalską, która bada historie rodzin z in vitro i filozofa prof. Zbigniewa Mikołajko.

    Świat obiegła informacja o tym, że naukowcy stworzyli krzyżówkę człowieka i świni. O komentarz do sprawy poprosiliśmy prof. Magdalenę Fikus, specjalistkę w dziedzinie genetyki: "Państwo sobie wyobrażacie w tym momencie, że gdzieś na świecie pojawia się prosiaczek, który ma długie włosy i piękne nogi. To nie całkiem jest tak". Po co naukowcy przeprowadzają tego typu eksperymenty.

    Fakt, że niektórzy z nas wyglądają młodziej niż w rzeczywistości mają lat, od dawna interesuje genetyków. Do Dzień Dobry TVN zaprosiliśmy dziennikarkę i modelkę Ewę Pacułę, dermatologa dra Marcina Ambroziaka oraz właścicielkę agencji PR i modelkę Bognę Sworowską, by zapytać, co ich zdaniem wpływa na młody wygląd. Dlaczego męska skóra starzeje się wolniej? Jakie części ciała zdradzają nasz wiek?

    Podobno niedaleko pada jabłko od jabłoni, dlatego dziennikarz Dzień Dobry TVN Filip Chajzer zajrzał do swojego ogródka, aby zbadać, co odziedziczył po swoim starym dawcy genów, czyli ojcu Zygmuncie. Postanowił też sprawdzić, jak bardzo do swoich rodziców podobni są: Maria Niklińska, Tytus Hołdys oraz Venessa Mensah.

    Długość życia się wydłuża. Jakie są tego przyczyny? Zdrowy styl życia, postępy w medycynie, pozytywne myślenie, a może geny? O opinię poprosiliśmy gościa Dzień Dobry TVN: specjalistkę od długowieczności prof. dr hab. n. med. Monikę Puzianowską-Kuźnicką z PAN. Dowiedzieliśmy się również, w jakich rejonach świata żyje się najdłużej.

    Podobno Prezydent RP Andrzej Duda jest sową, lub - jak ktoś woli - nocnym markiem. Do Dzień Dobry TVN zaprosiliśmy specjalistę od zaburzeń snu dra Michała Skalskiego, aby zapytać, dlaczego ludzie dzielą się na sowy i skowronki, czy osoby pracujące w nocy są częściej zmęczone, na czym polega chronoterapia, czy rzeczywiście osoby, które wstają wcześnie są bardziej narażone na choroby i ile czasu potrzebuje organizm na zregenerowanie.

    Do tej pory myśleliśmy, że szczupła sylwetka prowadzącego Dzień Dobry TVN Marcina Prokopa to wynik połączenia dobrych genów i zdrowego odżywiania. Okazuje się jednak, że jest "suchy" z zupełnie innego powodu. Zobaczcie, z jakiego. Z tej samej przyczyny są również suche jego żarty ;)

    Od szympansów i goryli różni nas tylko 1-2 proc. genów, więc nie powinien nas dziwić widok małpy zachowującej się podobnie jak człowiek. Dziennikarz Dzień Dobry TVN Marcin Sawicki sprawdził, co ludzkiego mają człowiekowate.

    Wczesne poznanie swoich predyspozycji genetycznych oraz zmiana stylu życia wpływają na zmniejszenie ryzyka zapadnięcia na różnego rodzaju choroby. Do Dzień Dobry TVN zaprosiliśmy analityka genetycznego dra inż. Adama Kuzdralińskiego, aby zapytać, jak jest z kondycją Polaków, co kryją męskie geny i na czym polega ich badanie.

    To dzięki genom dzieci mogą dziedziczyć po rodzicach te same oczy, nos, czy kształt twarzy. Jednak wielu z nas genom przepisuje znacznie więcej niż tylko wygląd, np. cechy charakteru. Czy słusznie? O podobieństwach do rodziców i kształtowaniu zachowań rozmawialiśmy w Dzień Dobry TVN z aktorką Kariną Kunkiewicz - mamą dwójki dzieci i psycholog Małgorzatą Ohme. Czy bałaganiarstwo się dziedziczy po rodzicach?

    Agnieszka Szulim poddała się testom genetycznym pod kątem genu otyłości. Czy go posiada? Dzięki nim dowiedziała się, co może jeść, a co powinna wykluczyć ze swojej diety. O sekretach swojej diety i rzekomo powiększonych policzkach opowiedziała Dziennikarce Dzień Dobry TVN Agnieszce Jastrzębskiej.

    Czy badania genetyczne rzeczywiście mogą być podstawą do ustalenia optymalnej diety? Czego jeszcze możemy się dowiedzieć z tego typu badań, ile one kosztują i jak powinna wyglądać konsultacja wyników takich badań? O badaniach DNA rozmawialiśmy z dr Anetą Górską-Kot. Czy Waszym zdaniem takie badania mają sens?