Razem z Ukrainą

Lekarze bez Granic w Ukrainie: "Nasilenie, skala i tempo wojny wywołały ogromne cierpienie i potrzeby"

Razem z Ukrainą

Źródło:
Materiały prasowe/Lekarze bez Granic

Wojna w Ukrainie uderzyła z wielką brutalnością w ludność cywilną. Ostrożne szacunki ONZ mówią o 11,5 tysiąca zabitych i rannych. We wrześniu 2022 w krajach europejskich odnotowano ponad 7 mln zarejestrowanych uchodźców z Ukrainy. Do 7 mln zbliża się również liczba osób przesiedlonych wewnętrznie. - Nasilenie, skala i tempo wojny w Ukrainie wywołały ogromne cierpienie i potrzeby - przekazała dr Joanne Liu z Lekarzy bez Granic, która wiosną wzięła udział w pierwszej ewakuacji pociągiem medycznym. 

Wojna najbardziej uderza w cywilów

Sytuacja i potrzeby osób, których dotknęły działania wojenne, są bardzo różne. Na obszarach przyfrontowych, w ostrzeliwanych miastach i na terenach objętych działaniami zbrojnymi, najpilniejsza jest bezpośrednia pomoc lekarska dla ofiar przemocy wojskowej. Prócz pomocy medycznej potrzebne jest zapewnienie możliwie bezpiecznego schronienia, czystej wody i jedzenia, artykułów higienicznych, a także przedmiotów pierwszej potrzeby.

Zobacz wideo: Wojna w Ukrainie

Wojna w Ukrainie

Ewakuacja dzieci z Charkowa
Ewakuacja dzieci z Charkowa Dzień Dobry TVN
wideo 2/16

Pomocy medycznej potrzebują również ludzie, których wojna dotknęła w sposób mniej bezpośredni, ale równie dotkliwy. Wybuch wojny wcale nie oznacza, że ludzie przestają chorować na cukrzycę, nadciśnienie czy inne przewlekłe lub nagłe choroby. Chorzy mają za to bardzo utrudniony dostęp do opieki medycznej lub leków.

Oksana Parafeniuk/MSF
Oleksandr Vovkogon bada pacjenta chorego na gruźlicę Oksana Parafeniuk/MSF Źródło: Zhytomyr TB photographs/MSF

Lekarze bez Granic zwracają uwagę na ogromne potrzeby związane ze zdrowiem psychicznym. Pomocy psychologicznej szczególnie potrzebują osoby przesiedlone, zmuszone uciekać przed wojną ze swoich domów. Na skutek dramatycznych przeżyć - zagrożenia życia, ukrywania się w trudnych warunkach, a także ciągłej niepewności o przyszłość - mierzą się ze stresem, napadami paniki, depresją czy zaburzeniami snu.

- Z emocjonalnej perspektywy obecna sytuacja dla wielu ludzi jest skomplikowana - mówiła Lina Villa, kierowniczka ds. działań w obszarze zdrowia psychicznego. - Wiedzą, że ich domy zostały zniszczone, że nie odzyskają swojego dawnego życia - dodała.

Irpień: Ewakuacja Źródło: Jean-Pierre Amigo

Filozofia pomagania

Lekarze bez Granic są w Ukrainie od samego początku wojny. Wszystkie działania humanitarne podejmowane są na podstawie własnego rozpoznania potrzeb, w porozumieniu i współpracy z lokalnymi partnerami - władzami, miejscowymi organizacjami społecznymi, sieciami wolontariuszy oraz ukraińską opieką medyczną.

W przeciwieństwie do wielu konfliktów zbrojnych na świecie wybuch wojny w Ukrainie nie załamał ukraińskiego systemu opieki zdrowia. Personel medyczny w większości został na miejscu, szpitale i przychodnie pozostały otwarte i przyjmują pacjentów. Nie oznacza to jednak, że pomoc nie jest potrzebna. Działania wojenne odcięły wiele szpitali od dostaw leków i materiałów medycznych. Pojawiły się też problemy, na jakie system ochrony zdrowia z czasów pokoju nie jest zwykle przygotowany, takie jak: masowe urazy wojenne, działanie w warunkach wojennych, utrudniony dostęp do placówek opieki zdrowotnej czy wpływ wojny na zdrowie psychiczne ludności. Do sprostania tym wyzwaniom konieczne są specyficzne umiejętności i zasoby, które Lekarze bez Granic starają się zapewnić.

Irpień: Lalka porzucona podczas ewakuacji Źródło: Jean-Pierre Amigo/MSF

Pomoc materialna

Od początku wojny Lekarze bez Granic dostarczyli już ponad 800 ton pomocy humanitarnej. Są to leki, sprzęt i materiały medyczne, ale i artykuły pierwszej potrzeby oraz rzeczy wpływające na stan zdrowia ludzi. W charkowskim metrze były to np. kuchenki mikrofalowe dające szansę na zjedzenie ciepłego posiłku ludziom, którzy przez całe tygodnie nie wychodzili na zewnątrz z obawy przed ostrzałem. 

Pomoc szpitalom

Jednym z pierwszych działań Lekarzy bez Granic było wsparcie dla szpitali, w szczególności tych blisko frontu. Prócz dostarczania sprzętu i leków oraz bezpośredniego zaangażowania w leczenie pacjentów Lekarze bez Granic prowadzą szkolenia dla lokalnego personelu. Uczą wojennej chirurgii urazowej, szybkiej selekcji rannych i działania w sytuacji szybkiego przyjmowania dużej liczby poszkodowanych w krótkim czasie. 

Aby zapewnić ciągłość działania szpitali przyfrontowych, niektóre z nich Lekarze bez Granic wyposażali w agregaty prądotwórcze, panele fotowoltaiczne czy systemy zapewniające wodę. Dzięki temu mogą działać autonomicznie i nieprzerwanie nawet przez tydzień, w przypadku odcięcia dostaw prądu czy wody.

Zobacz wideo: Orzeł Karskiego dla obrońców Ukrainy

Orzeł Karskiego dla obrońców Ukrainy
Orzeł Karskiego dla obrońców Ukrainy Źródło: Dzień Dobry TVN

Ewakuacje medyczne

Lekarze bez Granic – reagując na potrzeby zgłaszane przez szpitale – prowadzą również tzw. ewakuacje medyczne. Transportując pacjentów ze szpitali na terenach przyfrontowych odciążają je w działaniu, umożliwiają zapewnienie wolnych łóżek dla spodziewanych rannych. Pacjentom zaś umożliwiają otrzymanie lepszej, specjalistycznej opieki w bezpieczniejszych miejscach w centrum i w zachodniej części kraju.

Ewakuacje są prowadzone za pomocą specjalnie przygotowanego pociągu medycznego Źródło: Andrii Ovod

Od początku ewakuacje są prowadzone za pomocą specjalnie przygotowanego pociągu medycznego. W tym celu składy kolei ukraińskich zostały odpowiednio przystosowane i wyposażone w aparaturę pozwalającą na transport osób nawet w ciężkim stanie. Nad zdrowiem transportowanych pacjentów czuwa personel medyczny Lekarzy bez Granic. W ten sposób ze wschodu kraju ewakuowano już około 1500 osób. Dodatkowo ponad 400 osób przewiozły karetki ewakuacyjne Lekarzy bez Granic, dowożące pacjentów do pociągu lub innych lokalizacji.

Dotrzeć do pacjentów

Kliniki mobilne są kolejnym ze specjalistycznych działań Lekarzy bez Granic skierowanym do ludności dotkniętej konfliktem. W rejonach działań militarnych i na terenach przyfrontowych ośrodki zdrowia często przestają działać lub ich odwiedzenie jest zbyt niebezpieczne. Szczególnie dotyka to ludzi, którzy z różnych względów nie chcą lub nie mogą uciekać, osób najsłabszych, starszych i chorych. Ludzie ci są dosłownie uwięzieni – w swoich domach, w piwnicach czy schronach.

Kliniki mobilne – zespoły złożone z lekarzy i psychologów – starają się docierać do mniejszych miejscowości i wsi. Odwiedzać pacjentów w miejscu ich pobytu. Prowadzą konsultacje medyczne i psychologiczne, dostarczają leki. Jeśli to konieczne, pomagają dostać się do szpitala.

Kliniki mobilne były obecne również w charkowskim metrze, gdzie zespoły przemieszczały się od stacji do stacji tunelami nieczynnej wówczas kolejki. W najgorszym okresie ostrzału miasta na jednej stacji nocowało ok. 200-300 osób. Niektóre z nich pozostawały pod ziemią przez kilka tygodni. 

Mobilna klinika w charkowskim metrze Źródło: Mohammad Ghannam/MSF

Obrażenia fizyczne i psychiczne

Wraz z trwaniem wojny przybywa osób rannych z fizycznymi obrażeniami na skutek przemocy wojskowej, ostrzałów i bombardowań. Brak pomocy, w szczególności odpowiedniej rehabilitacji, zagraża ich zdrowiu, sprawności i zdolności poruszania się. Od końca lipca 2022 roku Lekarze bez Granic – we współpracy z lokalnymi szpitalami – prowadzą dwa oddziały rehabilitacyjno-fizjoterapeutyczne (w Kijowie i w Winnicy, na 300 i 60 łóżek). Pomagają wrócić do zdrowia i sprawności pacjentom, jednocześnie szkoląc lokalny personel w rehabilitacji obrażeń wojennych.

Prócz obrażeń fizycznych wojna zostawia rany na psychice ludzi. To kolejne zjawisko, na którego skalę systemy opieki zdrowotnej zwykle nie są przygotowane. Z pomocą psychologiczną docierają do potrzebujących wspomniane kliniki mobilne mające w swym składzie psychologów. Pomoc taką Lekarze bez Granic świadczą również osobom przesiedlonym. W schroniskach i punktach recepcyjnych prowadzą indywidualne konsultacje oraz grupowe sesje terapeutyczne. W końcu – w myśl filozofii pomagania – szkolą lokalny personel. Między innymi pracowników ministerialnych infolinii dla osób wewnętrznie przesiedlonych oraz znajdujących się na terenach, nad którymi ukraińska administracja nie ma obecnie kontroli. 

Lekarze bez Granic - jak wesprzeć działania?

Zachęcamy do wspierania działań Lekarzy bez Granic

Działalność Lekarzy bez Granic finansowana jest prawie w całości z darowizn prywatnych. Pozwala to reagować natychmiast i efektywnie pomagać najbardziej potrzebującym, kierując się w działaniu etyką lekarską oraz zasadami niezależności, neutralności i bezstronności.

Zobacz także:

  • 30 lat doświadczenia
  • Od 2014 roku z misją w Ukrainie, z biurem pomocowym w Kijowie
  • Opiera się na 4 zasadach: humanitaryzmu, bezstronności, neutralności i niezależności
  • Regularnie publikuje raporty finansowe ze swoich działań

Źródło: Materiały prasowe/Lekarze bez Granic

Źródło zdjęcia głównego: Andrii Ovod

Pozostałe wiadomości