- Badania wykazały, że nadmierne korzystanie z urządzeń ekranowych przez dzieci poniżej 2. roku życia może prowadzić do trwałych zmian w rozwoju mózgu.
- Naukowcy stwierdzili, że pierwsze dwa lata życia są szczególnie wrażliwym okresem, w którym ekspozycja na ekrany może zaburzać prawidłowe kształtowanie połączeń nerwowych potrzebnych do złożonego myślenia.
- Regularne czytanie dzieciom przez rodziców może łagodzić negatywne skutki wczesnej ekspozycji na ekrany.
Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
Jak ekrany wpływają na rozwój mózgu dzieci
Badania opublikowane w czasopiśmie eBioMedicine pokazują, że nadmierne korzystanie z urządzeń ekranowych przez dzieci poniżej 2. roku życia, takich jak telewizory, komputery czy smartfony, może prowadzić do trwałych zmian w rozwoju mózgu. Skutkiem tego są późniejsze trudności poznawcze i problemy psychiczne w wieku nastoletnim.
Zespół naukowców pod kierunkiem prof. Tan Ai Peng z singapurskiego A*STAR, we współpracy z National University of Singapore i McGill University w Kanadzie, analizował dane zebrane w ciągu ponad dziesięciu lat w ramach projektu GUSTO, obejmującego 168 dzieci. Badacze skupili się na okresie między 1. a 2. rokiem życia, gdy rozwój mózgu przebiega najszybciej i jest najbardziej podatny na czynniki środowiskowe.
Jak rozwija się mózg po częstym kontakcie z nowoczesną technologią?
Dzieci, które w tym czasie spędzały więcej czasu przed ekranami niż średnia, wykazywały szybsze dojrzewanie sieci neuronalnych związanych z przetwarzaniem bodźców wzrokowych i kontrolą poznawczą. Choć mogło to wynikać z silnej stymulacji sensorycznej, takie przyspieszone dojrzewanie nie sprzyjało prawidłowemu kształtowaniu połączeń nerwowych potrzebnych do złożonego myślenia. W efekcie, w wieku 8,5 roku dzieci te wolniej podejmowały decyzje, a w wieku 13 lat częściej doświadczały objawów lękowych.
Co istotne, podobne skutki nie występowały, gdy ekspozycja na ekrany miała miejsce w wieku 3-4 lat, co wskazuje, że pierwsze dwa lata życia są szczególnie wrażliwym okresem dla rozwoju mózgu.
Kiedy wprowadzać ekrany i nowoczesną technolgię dla dzieci?
Autorzy pracy przypominają, że WHO zaleca całkowite unikanie ekranów przez dzieci do 2. roku życia. Tymczasem w badanej grupie roczne dzieci spędzały przed ekranem średnio ponad godzinę dziennie, a dwulatki - około dwóch godzin. Ponieważ dane pochodzą z lat 2010-2014, naukowcy przypuszczają, że dziś ten czas może być jeszcze dłuższy.
Wcześniejsze badania tego samego zespołu, opublikowane w 2024 roku w Psychological Medicine, również wykazały związek między wczesnym korzystaniem z ekranów a zmianami w sieciach neuronalnych odpowiedzialnych za regulację emocji. Co ciekawe, u dzieci, którym rodzice często czytali w wieku trzech lat, negatywny wpływ ekspozycji ekranowej był znacznie słabszy.
Naukowcy podkreślają, że ograniczanie czasu spędzanego przed ekranem w pierwszych dwóch latach życia ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju malucha. Wskazują także, że wspólne aktywności rodziców z dzieckiem, takie jak czytanie, mogą stanowić skuteczną alternatywę i wspierać zdrowy rozwój mózgu.
Zobacz także:
- W popularnej wśród dzieci grze wprowadzona zostanie weryfikacja wieku
- Czy wiesz, kto pisze do twojego dziecka w sieci? "Sprawcy proszą o intymne zdjęcia"
- Z jakimi wyzwaniami mierzą się młodzi ludzie w Internecie? "Dziewczęta częściej niż chłopcy wskazują na hejt"
Autor: Teofila Siewko
Źródło: PAP
Źródło zdjęcia głównego: fizkes/Getty Images