Psychologia

Co to jest mediacja i na czym polega?

Psychologia

Autor:
Adrian
Adamczyk
Para w trakcie mediacji

W ostatnich latach idea mediacji staje się coraz bardziej rozpowszechniona w Polsce. Mediacja może być uznana za jedną z najważniejszych form komunikacji, których celem jest dochodzenie do porozumienia. Osoby, które bezpośrednio uczestniczą w danym konflikcie, mają problem z obiektywnym spojrzeniem na sytuację, dlatego rola mediatora związana jest głównie z wypracowaniem konsensusu pomiędzy stronami sporu.

Głównym celem mediacji jest wypracowanie wspólnego stanowiska, a nie ustalenie, która ze stron ma rację, która jest lepsza lub gorsza.

Mediacja – definicja

Co to jest mediacja? Pojęcie to może zostać zdefiniowane jako podejmowanie przez mediatora prób doprowadzenia do osiągnięcia konsensusu i rozwiązania konfliktu. Mediacja jest oparta na sprawiedliwości naprawczej, dzięki czemu osoba pokrzywdzona może wziąć udział w wypracowywaniu odpowiedniego rozwiązania. Można wyróżnić następujące rodzaje postępowania mediacyjnego:

  • Mediacja w sprawach karnych – jest ona przeprowadzana w ramach postępowania karnego, a jej celem jest dojście do porozumienia pokrzywdzonego i sprawcy. O przeprowadzenie mediacji może wnioskować sąd, prokurator, ofiara, sprawca lub adwokat. Pokrzywdzony i sprawca mogą pojednać się ze sobą i przywrócić poczucie bezpieczeństwa. Mediacja w sprawach nieletnich to bardzo dobry sposób na porozumienie się z nieletnim sprawcą.
  • Mediacja rodzinna, mediacja w sprawach cywilnych – warto stosować ją w sprawach rozwodowych (kwestie takie jak np. orzekanie o winie, sposób kontaktów z dzieckiem, podział majątku), sprawach dotyczących opieki nad dziećmi, konfliktach pomiędzy rodzicami i dziećmi lub między rodzicami adopcyjnymi i biologicznymi. Należy zaznaczyć, że mediacja w sprawach rodzinnych nie jest odpowiednią formą, gdy w rodzinie występuje problem długotrwałej przemocy, spożywania alkoholu czy narkotyków albo gdy któraś ze stron cierpi na chorobę psychiczną;
  • Mediacja małżeńska – w sprawach konfliktowych, rozwodowych;
  • Mediacja gospodarcza – zwykle dotyczy dwóch firm, które chcą dojść do porozumienia.

Zobacz wideo: Mediacja jako alternatywa dla rozwodu

Mediacje jako alternatywa rozwodu
Mediacje jako alternatywa rozwodu Źródło: Dzień Dobry TVN

Mediacja a arbitraż

Nie należy mylić mediacji z arbitrażem i negocjacjami. Arbitraż to proces, w którym osoba neutralna spotyka się ze stronami postępowania i podejmuje decyzję. Sąd pełni podobną rolę, co arbiter. Z kolei negocjacje to proces, w którym strony próbują wpłynąć na siebie poprzez różne argumenty na zasadzie transakcji. Natomiast w przypadku mediacji mediator nie może podejmować decyzji za strony postępowania, ani też wpływać na nie, ponieważ musi być osobą neutralną i obiektywną.

Przebieg mediacji

Zwykle pierwszy kontakt pomiędzy mediatorem i stronami postępowania jest telefoniczny. Ustala się miejsce oraz termin spotkania. Następnie mediator dokładnie opisuje, czym jest mediacja i na czym polega. Kolejne spotkania mogą się odbywać indywidualnie, to znaczy z każdą ze stron osobno. Jedna sesja trwa od godziny do dwóch. Zwykle odbywa się kilka spotkań, np. w sprawach rodzinnych jest to od 1 do 8 sesji. Mediacja jest poufna, a mediator tworzy protokół ze spotkań. W przypadku bezskutecznej mediacji, kolejnym krokiem jest postępowanie sądowe, a jeżeli mediacja kończy się powodzeniem, to strony podpisują ugodę. Należy zaznaczyć, że postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż trzy miesiące. W uzasadnionych przypadkach można wydłużyć czas trwania postępowania.

Mediacja – koszty

W przypadku spraw skierowanych przez sąd, koszt mediacji jest wyznaczona przez rozporządzenie ministra sprawiedliwości. Minimalny koszt to 150 złotych, a maksymalny 2000 złotych. Jeżeli dojdzie do zawarcia ugody pomiędzy stronami, to strona może otrzymać nawet 75% opłaty sądowej. Przy mediacjach umownych obowiązują stawki rynkowe. Zwykle jedna sesja kosztuje od 150 do 300 złotych, jednak zdarzają się sprawy, w których koszt wynosi nawet kilka tysięcy za sesję.

Mediacja – wady i zalety

Mediacja to proces, który posiada wiele zalet:

  • Pozwala na utrzymanie dobrych relacji pomiędzy stronami;
  • Umożliwia zachowanie dobrego wizerunku, uniknięcie skandali;
  • Jest stosunkowo tanią formą rozwiązywania sporów;
  • Sprzyja obniżeniu poziomu negatywnych emocji oraz agresji;
  • Pozwala na oszczędzenie czasu;
  • Zmniejsza stres w trakcie rozprawy sądowej.

Mediacja posiada także kilka wad. Przede wszystkim, zdaniem niektórych, mediator może być mniej sprawiedliwy niż sąd (ze względu na swoje zaangażowanie emocjonalna w daną sprawę). Ponadto, w wielu przypadkach mediacja pełni tylko rolę pomocniczą i nie chroni wystarczająco słabszych, tj. osób o niższym statusie finansowo-materialnym, mniej wykształconych lub bez znajomości prawa.

Należy zaznaczyć, że mediacja uznawana jest za jedną ze skuteczniejszych form wypracowywania rozwiązań.

Zobacz także:

Autor:Adrian Adamczyk

Źródło zdjęcia głównego: laflor/Getty Images

Pozostałe wiadomości