Cykl miesiączkowy. Jak rozpoznać poszczególne fazy?

Kobieta, która zaznacza w kalendarzu dni z miesiączką
Co trzeba wiedzieć o cyklu menstruacyjnym?
Źródło: Isabel Pavia/Getty Images
Cykl miesiączkowy kobiet dzieli się na cztery fazy – krwawienia miesięcznego, proliferacyjną, owulację i poowulacyjną, zwaną także lutealną. Każda faza cyklu miesiączkowego możliwa jest do zaobserwowania przez kobietę przy minimum wysiłku i obserwacji własnego ciała.

Kobiecy cykl miesiączkowy trwa od 21 do 35 dni i u większości kobiet bywa regularny, z wahaniem jedno- lub dwudniowym. Za początek pierwszej fazy cyklu uznaje się pierwszy dzień miesiączki, za koniec cyklu natomiast pierwszy dzień kolejnego krwawienia miesięcznego.

Cykl miesiączkowy. Co trzeba o nim wiedzieć?

DD_20211021_Doktor_REP
Źródło: Dzień Dobry TVN
Skąd się biorą bolesne miesiączki?
Skąd się biorą bolesne miesiączki?
Najlepsza dieta przy bolesnej miesiączce
Najlepsza dieta przy bolesnej miesiączce
Dlaczego miesiączka się spóźnia?
Dlaczego miesiączka się spóźnia?
Ból miesiączkowy okiem fizjoterapeutki uroginekologicznej - poprawka
Ból miesiączkowy okiem fizjoterapeutki uroginekologicznej - poprawka
Urlop menstruacyjny nowym benefitem w pracy?
Urlop menstruacyjny nowym benefitem w pracy?

Fazy cyklu miesiączkowego

Cały cykl menstruacyjny dzieli się na dwie główne fazy – proliferacyjną i lutealną oraz dwie dodatkowe – krwawienia miesięcznego i owulacyjną.

  • Pierwsza faza cyklu miesiączkowego – faza proliferacyjna charakteryzuje się niższą temperaturą ciała kobiety oraz wydzielaniem dużej ilości estrogenów. W tej fazie komórka jajowa dojrzewa, aby być później uwolniona z jajnika w trakcie owulacji. U kobiet, które mają nieregularne cykle miesięczne, ta pierwsza faza cyklu miesiączkowego zazwyczaj podlega największym wahaniom.
    • Druga faza cyklu miesiączkowego – faza lutealna, w której temperatura ciała jest nieznacznie podwyższona. U kobiet z nieregularnym cyklem faza ta podlega dużo mniejszym wahaniom i zazwyczaj trwa od 11 do 16 dni. W fazie poowulacyjnej na organizm wpływa głównie progesteron.

      Zazwyczaj w ostatniej fazie cyklu, kilka dni przed następną miesiączką, temperatura ciała jest najwyższa. Później następuje faza krwawienia, trwająca 3–5 dni (dłużej u kobiet z tyłozgięciem macicy). Następny etap cyklu to tzw. cisza hormonalna. Poziom zarówno estrogenów, jak i progesteronu jest wtedy najniższy. Jest to okres niepłodności przedowulacyjnej. Zaraz po zakończeniu miesiączki szyjka macicy nie produkuje śluzu, a w pochwie panuje nieprzyjazne dla plemników, kwaśne środowisko. Temperatura ciała obniża się.

      Etap ten kończy się wraz ze wzrostem produkcji estrogenów. W jajnikach zaczyna dojrzewać pęcherzyk Graafa, a w nim – nowa komórka jajowa.

      Pierwsza faza cyklu miesiączkowego – objawy

      Do najpopularniejszych objawów 1. fazy cyklu miesiączkowego należą:

      • pojawienie się śluzu, który jest najpierw nieprzejrzysty, a potem bardziej rozciągliwy i zyskujący na przejrzystości;
        • obniżona temperatura ciała;
          • szyjka macicy staje się bardziej miękka i rozwarta;
            • faza ta następuje po "ciszy hormonalnej", po krwawieniu miesięcznym.

              W tym okresie śluz znajdujący się wewnątrz pochwy jest "przyjazny" dla plemników, przez co mogą one przeżyć dłużej (nawet kilka dni). Jego odczyn jest zasadowy. Jeśli pojawia się śluz o innych właściwościach (ciągły śluz nieprzejrzysty lub np. całkowity brak śluzu), może być to symptomem problemów z płodnością i w takim wypadku należy skonsultować się z lekarzem.

              Druga faza cyklu miesiączkowego – objawy

              Do najpopularniejszych objawów 2. fazy cyklu miesiączkowego należą:

              • śluz staje się nieprzejrzysty i coraz mniej rozciągliwy, w końcu zanika;
                • temperatura ciała ulega podwyższeniu;
                  • szyjka macicy zamyka się, staje się twarda;
                    • faza ta następuje po owulacji.

                      Fazę zaraz po ustąpieniu krwawienia nazywa się fazą "niepłodności względnej", a fazę zaraz po owulacji – fazą "niepłodności bezwzględnej". Wynika to z tego, że o ile w fazie "przygotowania do owulacji" z uwagi na w miarę przyjazny odczyn śluzu oraz zmienną długość tej fazy w niektórych, rzadkich przypadkach możliwe jest zapłodnienie (krótka faza, plemnikom udaje się przeżyć do czasu owulacji), tak w fazie poowulacyjnej zajście w ciążę jest całkowicie niemożliwe – komórka jajowa nie pojawi się aż do kolejnej fazy owulacji, już po krwawieniu miesięcznym. Faza niepłodności bezwzględnej jest więc jedyną fazą, podczas której istnieje 100% pewności, że kobieta nie zajdzie w ciążę.

                      Fazy dodatkowe – fazy krwawienia miesięcznego i owulacji

                      Zdecydowanie najprostsza do zaobserwowania jest za to faza krwawienia miesięcznego. Zdarza się jednak, zwłaszcza u kobiet we wczesnym okresie menopauzy czy długotrwale chorujących, że krwawienie nie następuje, pomimo prawidłowego cyklu płodności–niepłodności. Wynika to z wąskiego endometrium, czyli wyściółki macicy, normalnie złuszczającej się w trakcie miesiączki. Również kobiety przyjmujące antykoncepcję hormonalną czasem obserwują zanik krwawienia miesięcznego na rzecz mało obfitego "krwawienia odstawiennego", pojawiającego się pod koniec cyklu, w trakcie odstawienia tabletek.

                      Trochę trudniejsza do konkretnego wskazania jest owulacja. Chociaż w każdym cyklu dochodzi jedynie do jednej owulacji, organizm czasami potrzebuje kilku prób, aby jajeczko uwolniło się z pęcherzyka Graafa i podjęło wędrówkę jajowodem. Gdy to nastąpi, mamy do czynienia z fazą owulacyjną. Jest to moment największej płodności.

                      W czasie owulacji jajeczko jest transportowane jajowodem w stronę macicy. Zapłodnienie odbywa się właśnie w jajowodzie – jeśli dojdzie do niego w macicy, powstała zygota nie zdąży się zagnieździć i ciąża będzie niemożliwa.

                      Później następuje poowulacyjna faza cyklu. Pęknięty pęcherzyk Graafa, z którego powstała komórka jajowa, tworzy ciałko żółte funkcjonujące jako gruczoł dokrewny. Produkuje on progesteron, hormon powstrzymujący organizm przed kolejną owulacją.

                      Jesteśmy serwisem kobiecym i tworzymy dla Was treści związane ze stylem życia. Pamiętamy jednak o sytuacji w Ukrainie. Chcesz pomóc? Sprawdź, co możesz zrobić. Pomoc. Informacje. Porady.

                      Zobacz także:

                      Autor: Adrian Adamczyk

                      Źródło zdjęcia głównego: Isabel Pavia/Getty Images

                      podziel się:

                      Pozostałe wiadomości

                      Jaką torbę materiałową wybrać na lato?
                      Materiał promocyjny

                      Jaką torbę materiałową wybrać na lato?