Porady

Co symbolizuje opłatek? Krótka historia i przepis na opłatek domowy

Porady

Aktualizacja:
Autor:
Teofila
Siewko
Osoba wypiekająca opłatek

Opłatkiem dzielimy się w noc wigilijną. Jest to symbol pojednania i przebaczenia, jednak co jeszcze wyraża opłatek? Czy we wszystkich krajach ludzie dzielą się nim przed Wigilią? Sprawdź, jakie są tradycje z nim związane i jak zrobić go samodzielnie w domu. 

W związku z pandemią koronawirusa już w ubiegłym roku wiele osób zastanawiało się, jak przygotować samodzielnie opłatek. Księża pozwolili wtedy na pobłogosławienie go przez głowę rodziny. Jak zatem przygotować go samodzielnie?

Krótka historia opłatka

W początkach chrześcijaństwa łamanie się opłatkiem było symbolem komunii duchowej członków we wspólnocie, prawdopodobnie wzięło się to ze zwyczaju błogosławienia chleba, czyli eulogii, która odbywała się podczas pierwszych mszy. W późniejszym czasie rytuał ten został zakazany, aby zachować różnicę między chlebem, który został konsekrowany, a tym, który został pobłogosławiony. Po tym czasie opłatki wypiekane były przy klasztorach lub kościołach.

Zobacz wideo: Ile kosztuje "Bóg zapłać"?

Ile kosztuje "Bóg zapłać"?
Ile kosztuje "Bóg zapłać"? Źródło: Dzień Dobry TVN

Chociaż dzielenie się opłatkiem jest zwyczajem praktykowanym od wielu lat, to stał się on jedną z liturgicznych przyczyn rozłamu kościoła na zachodni - łaciński i wschodni - grecki, dzisiaj znany jako Prawosławie.

W katolicyzmie opłatek jest cienkim płatkiem chlebowym, który powinien być wypiekany z białej mąki i wody, nie dodaje się do niego zakwasu, soli, ani drożdży. W prawiosławiu tę rolę pełni prosfora, czyli pieczywo, które wypieka się z mąki, wody, soli oraz koniecznie z zakwasu. Jest ona używana podczas mszy świętej, a po nabożeństwie rozdawana jest wierzącym, którzy mogą zabrać ją do domu. Podczas obchodów Wigilii Bożego Narodzenia świętujący dzielą się nią i popijają łykiem święconej wody. 

Symbolika opłatka

Poza Polską, zwyczaj dzielenia się opłatkiem spotykany jest we wschodniej części Europy - na Białorusi, Ukrainie, Litwie, ale też na Słowacji, w Czechach oraz we Włoszech. Dzielenie się nim ma wyrażać chęć bycia razem. Z łaciny oblatum, czyli opłatek, oznacza dar ofiarny, a symbolizować miał chleb. Dawanie i przyjmowanie opłatka, jako chleba, oznacza również, że trzeba być dobrym i podzielnym niczym właśnie chleb. 

Opłatek - przepis krok po kroku

Składniki:

  • mąka pszenna - 100 g,
  • woda - 80 g,
  • olej - 10 g.

Sposób wykonania:

  1. 1Mąkę z wodą wymieszać na gładką masę.
  2. 2Na patelni do naleśników rozetrzeć tłuszcz pędzelkiem i nagrzać.
  3. 3Na gorącą patelnię wlewać cienką warstwę ciasta, piec z dwóch stron.
  4. 4Odstawić do wystygnięcia. Opłatek powinien po jakimś czasie stwardnieć.

Opłatki przechowywać w chłodnym, ale suchym miejscu. Im dłużej leżakują, tym bardziej kruche i twarde się staną. Można je zanieść do kościoła i poświęcić.

Zobacz także:

Autor:Teofila Siewko

Źródło zdjęcia głównego: Zdenka_Simekova/Getty Images

Pozostałe wiadomości