Najstarsze zabytki w Polsce - miejsca i obiekty warte uwagi

Źródło: Dzień Dobry TVN
Ocalić od zapomnienia
Ocalić od zapomnienia
Adam Mickiewicz - palacz, kochaś, wieszcz od science-fiction
Adam Mickiewicz - palacz, kochaś, wieszcz od science-fiction
Niezwykła historia zwycięstwa Polaków w Operation Sail. Uczestnicy regat z 1972 r. są poszukiwani
Niezwykła historia zwycięstwa Polaków w Operation Sail. Uczestnicy regat z 1972 r. są poszukiwani
Niezwykła historia polskiej arystokratki Izabeli D'Ornano
Niezwykła historia polskiej arystokratki Izabeli D'Ornano
Królowa Elżbieta II odeszła w wieku 96 lat
Królowa Elżbieta II odeszła w wieku 96 lat
Niezwykłe życie Władysława Bartoszewskiego
Niezwykłe życie Władysława Bartoszewskiego
Królowa Elżbieta II od 70 lat na tronie
Królowa Elżbieta II od 70 lat na tronie
Historia Polaków na Igrzyskach Olimpijskich
Historia Polaków na Igrzyskach Olimpijskich
Historia powstania TOPR
Historia powstania TOPR
 Historia Turnieju Czterech Skoczni
Historia Turnieju Czterech Skoczni
Niezwykła historia zakopiańskiej willi
Niezwykła historia zakopiańskiej willi
Historia polskiej mafii
Historia polskiej mafii
Gdańsk - tutaj historia łączy się z nowoczesnością
Gdańsk - tutaj historia łączy się z nowoczesnością
Dzieje i historia zespołu „Mazowsze”
Dzieje i historia zespołu „Mazowsze”
Burzliwa historia Polski spowodowała, że z jej powierzchni zniknął ogrom architektonicznego i kulturowego dziedzictwa. Wiele obiektów zostało zrujnowanych lub na skutek powojennego kreślenia nowej mapy Europy, znalazło się poza granicami naszego kraju. Jednak dzięki wysiłkom ludzi wielu pokoleń, nadal mamy co zwiedzać. Udowadnia to m.in. poniższe zestawienie najstarszych polskich zabytków.

Kopalnie krzemienia z epoki neolitu w woj. świętokrzyskim

W epoce brązu i neolitu w północno-wschodniej części województwa świętokrzyskiego działały zaawansowane technicznie kopalnie krzemienia pasiastego. Z wydobywanego surowca wytwarzano m.in. narzędzia, np. ostrza siekier. Szacuje się, że istniało tam nawet 4 tysiące kopalń, a głębokość niektórych z nich sięgała 9 metrów. W 2019 roku krzemionkowski region prehistorycznego górnictwa krzemienia pasiastego został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego UNESCO.

Rzeźby z epoki brązu w Sobótce na Dolnym Śląsku

Na Dolnym Śląsku, w Sobótce, znajdują się kamienne rzeźby datowane na epokę brązu, czyli na około 2,5-3 tysiące lat temu. Najbardziej znana z nich przedstawia niedźwiedzia, ale można tam znaleźć także postać z rybą, grzybem czy figurę dzbana zwaną "Mnichem". Twórcami tych dzieł byli najprawdopodobniej ludzie z kultury łużyckiej lub celtyckiej, uznający masyw Ślęży za miejsce święte. Rzeźby, choć nie znajdują się w swoich pierwotnych lokalizacjach, mają duże znaczenie historyczne i kultowe.

Palatia, czyli średniowieczne siedziby władców

Wyspa Ostrów Lednicki, która była centrum administracyjnym plemienia Polan i państwa piastowskiego, jest miejscem, gdzie prawdopodobnie odbył się chrzest Polski. Znajdują się tu relikty grodu i prawdopodobnie pałacu sprzed 966 roku. W Gieczu odkryto podobne pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska i palatium z rotundą. Na Ostrowie Tumskim w Poznaniu istniał dwukondygnacyjny pałac królewski Mieszka I i Dobrawy, a w 2021 roku na jego miejscu powstała szklana instalacja odtwarzająca plan tej siedziby.

Zamek Piastowski w Legnicy

Zamek Piastowski w Legnicy to budowla o bogatej historii sięgającej VIII wieku. Pierwszy drewniany gród powstał w tym miejscu trzynaście wieków temu, a pierwszy murowany zamek wybudowano na przełomie XII i XIII wieku i był to jeden z pierwszych tego typu obiektów w Polsce. Przez wieki zamek był wielokrotnie rozbudowywany i przebudowywany, a także niszczony przez pożary. Mimo licznych przemian ta imponująca budowla zachowała spójny charakter i ducha odległej przeszłości.

Kolegiata w Tumie

Czasy romańskie na ziemiach polskich trwały od XI do połowy XIII wieku. Jednym z nielicznych zachowanych obiektów z tego okresu jest archikolegiata w Tumie pod Łęczycą - wzniesiona z kamienia trójnawowa bazylika z absydami i wieżami. Budowę kolegiaty rozpoczęto w latach 40. XII wieku i mimo zniszczeń zawsze odnawiano ją w pierwotnej formie, z zachowaniem obronnego charakteru. W świątyni zachowały się liczne detale, w tym m.in. płaskorzeźbiony portal oraz malowidło przedstawiające Chrystusa Pantokratora.

Rotunda św. Mikołaja w Cieszynie

W Cieszynie znajduje się jeden z najstarszych obiektów sakralnych w Polsce - rotunda św. Mikołaja, która przez blisko tysiąc lat zachowała swoje pierwotne kształty i konstrukcję. Budowla, utrzymana w stylu romańskim, "pamięta" XII wiek i pierwotnie pełniła funkcję kaplicy zamkowej oraz kościoła grodowego. Rotunda zbudowana jest z kamienia, na planie koła o średnicy nieco ponad 6 metrów, z niższą apsydą dostawioną od wschodu. W XIV wieku zapewne poszerzono pierwotnie węższe okna kaplicy.

Kościół św. Jana Jerozolimskiego za Murami w Poznaniu

W XII wieku, na miejsce dawnej przydrożnej karczmy i szpitala dla ubogich (na drodze z Poznania do Gniezna), wielkopolski książę Mieszko III Stary sprowadził zakon joannitów. Zakonnicy przejęli istniejące zabudowania i zbudowali kościół, prawdopodobnie najstarszy w Polsce wzniesiony z cegły. Świątynia była wielokrotnie rozbudowywana i zawiera elementy romańskie, gotyckie oraz barokowe.

Rotunda Najświętszej Marii Panny na Wawelu

W 1911 roku podczas prac konserwatorskich na Wzgórzu Wawelskim odkryto kamienne mury z przełomu X i XI wieku, które Adolf Szyszko-Bohusz uznał za przedromańską świątynię. Obiekt ten, odsłonięty i częściowo zrekonstruowany, jest główną atrakcją rezerwatu archeologicznego "Wawel zaginiony", utworzonego w 1975 roku. Świątynia, znana jako Rotunda Najświętszej Marii Panny, została zbudowana z płytek z piaskowca i jej mury sięgają od 3 do 7 metrów wysokości. Prawdopodobnie była kaplicą zamkową, ale utraciła swój sakralny charakter w XVI wieku, kiedy została przebudowana na mieszkanie i przechowalnię.

Wyżej wymienione to tylko niektóre z najstarszych polskich zabytków. Ich odwiedzenie może być zaczątkiem do częstszej eksploracji Polski i jej zakątków kulturowych, historycznych, przyrodniczych itd.

Dzień Konserwatora Zabytków

Fakt, że wielowiekowe zabytki nadal istnieją i mamy możliwość je zobaczyć, to w dużej mierze zasługa osób, które troszczą się o ich przetrwanie - konserwowanie. Konserwatorzy zabytków za swoje działania na rzecz zachowania dziedzictwa kulturowego, historycznego zasługują na specjalne wyróżnienie, docenienie ich pracy. Właśnie tym celu w kalendarzu pojawił się Dzień Konserwatora Zabytków, który jest obchodzony 11 sierpnia.

Jesteśmy serwisem kobiecym i tworzymy dla Was treści związane ze stylem życia. Pamiętamy jednak o sytuacji w Ukrainie. Chcesz pomóc? Sprawdź, co możesz zrobić. Pomoc. Informacje. Porady.

Zobacz także:

Autor: Diana Ryściuk

Źródło: spotkaniazzabytkami.pl

Źródło zdjęcia głównego: iStockphoto

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu
Materiał promocyjny

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Rafał Collins o ostatnich chwilach Tomka Komendy. "Trudna sytuacja ciągnęła się już od grudnia"

Rafał Collins o ostatnich chwilach Tomka Komendy. "Trudna sytuacja ciągnęła się już od grudnia"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Kiełek czeka na adopcję

Kiełek czeka na adopcję

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
Materiał promocyjny

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
Materiał promocyjny

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
Materiał promocyjny

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
Materiał promocyjny

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas