Psychologia

Intuicja – czym jest szósty zmysł?

Psychologia

Autor:
Adrian
Adamczyk
Zamyślona, uśmiechnięta kobieta
Hero Images/Getty Images

Intuicja nazywana szóstym zmysłem od zawsze była przedmiotem dyskusji. Jest to pewne odczucie – przekonanie, że coś należy zrobić lub czegoś robić nie można. Nie jest ono poparte analizą sytuacji – po prostu pojawia się mocne przeświadczenie o słuszności sądu. Skąd się ono bierze? Jak to możliwe, że nagle zauważamy coś, czego wcześniej nie widzieliśmy lub mamy wiedzę, której źródła nie znamy?

Intuicja nie jest pojęciem naukowym, tylko potocznym. Chyba każdy ma wrażenie, że jest coś takiego jak intuicja, która podpowiada, jakie działania należy podjąć, pomimo iż nie ma na to logicznego wytłumaczenia. Czasem intuicja pomaga w podejmowaniu szybkich i korzystnych decyzji.

Czym jest intuicja?

Jako że nie jest to zjawisko zbadane i nazwane naukowo, o intuicji mówi się na wiele różnych sposobów. Intuicją nazywa się sądy, przekonania, nagłe przebłyski myślowe lub zdolność przeczuwania. Niektórzy odznaczają się większą intuicją, inni mniejszą, są tacy, którzy uważają, że w ogóle jej nie posiadają, bo ich przeczucia zawsze okazują się błędne. Słowo "intuicja" wywodzi się z łacińskiego słowa intueri oznaczającego - przyglądać się, obserwować. W średniowiecznej łacinie jednak występowało słowo intuitio, które tłumaczy się jako przeczucia i podszepty. Najprawdopodobniej to właśnie od niego wzięło się znacznie dzisiejszej "intuicji".

Zespół Otella, czyli urojenie bycia zdradzanym
Zespół Otella, czyli urojenie bycia zdradzanymWarszawa. Psycholog Maria Rotkiel wyjaśniła w studiu "Dzień Dobry TVN", na czym polega zaburzenie psychiczne zwane zespołem Otella.
Dzień Dobry TVN

Intuicja – rodzaje

Intuicja zadziwia i coraz częściej staje się przedmiotem badań. Interesuje się nią głównie współczesna psychologia kognitywistyczna, która wyróżnia rozumowanie intuicyjne, często nazywane również rozumowaniem skojarzeniowym oraz doświadczeniowym.

Poziomy intuicji:

  • fizyczny – najprostszy poziom, nazywany również fizjologicznym. Polega na odbieraniu informacji, która do nas dociera. Odczuwamy np. ból, gorąco, zimno itd.;
  • emocjonalny – wyższy poziom odczuwania. Rozpoznajemy odczucia przyjemne lub wręcz przeciwnie, jednak nie jesteśmy w stanie znaleźć przyczyny takich uczuć;
  • intelektualny – najwyższy poziom określany również jako myślenie intuicyjne, często bardzo przydatne w rozwiązywaniu problemów.

Typy funkcjonalne:

  • intuicja odkrywcza – charakteryzuje się myśleniem logicznym, które jednak przerywane jest intuicją;
  • intuicja twórcza – pozwala na sprecyzowanie problemu i zrozumienie go jeszcze przed jego rozwiązaniem;
  • intuicja wartościująca – jest podświadomym odczuciem, które ma wpływ na podejmowanie wyborów;
  • intuicja przewidywawcza – odczucia podświadome, które mogą być wskazówką przyszłych wydarzeń;
  • intuicja operacyjna – podświadome uczucie w danej chwili, migawka, dzięki której podejmujemy decyzje.

Jak rozpoznać sygnały od naszej intuicji?

Intuicja bardzo często wysyła nam różne sygnały. Niektórzy odbierają je i wykorzystują, inni ignorują. Najczęstsze sygnały to:

  • złe przeczucia – nie mamy żadnych logicznych przesłanek, że wydarzy się coś złego, ale jednak rezygnujemy z jakiegoś wydarzenia, pójścia w konkretne miejsce itd.;
  • wizje – często są to wizje przyszłości;
  • sygnały o kłamstwie – nie mamy powodu sądzić, że ktoś kłamie, jednak mamy co do tego głębokie przekonanie;
  • sygnały o uczuciach innych ludzi – nie potrafimy tego wyjaśnić, ale czujemy, że bliska nam osoba nie czuje się dobrze, ma problemy, nawet jeśli o tym otwarcie nie mówi i nie wysyła jasnych komunikatów, a nawet je ukrywa.

Intuicja – jak ją rozwijać?

Czy intuicję w ogóle można rozwijać? Jeżeli potraktujemy intuicję jako zdolność przeczuwania opartą na umiejętnym słuchaniu siebie, można założyć, że da się ją rozwijać. Z pewnością pomagają ćwiczenia relaksacyjne i próby utrzymania wewnętrznej równowagi. Jednak osoby cieszące się dobrą intuicją często miewają przeczucia niespodziewanie, w najmniej oczekiwanych momentach – czy da się to wyćwiczyć? Niektórzy na pewno rodzą się z większymi predyspozycjami, np. są bardziej wrażliwi na odbieranie emocji i wykazują większą spostrzegawczość. Chcesz rozwinąć intuicję? Spróbuj ufać swoim przeczuciom, zaczynając od spraw drobnych. Bądź też bardziej uważny i empatyczny.

Intuicja – powiedzenia, przysłowia i myśli

Intuicja jako uczucie i przekonanie nie poparte logicznym rozumowaniem znana jest niemal każdemu, bez względu na to, w jakiej kulturze się wychował i w jakim zakątku świata mieszka. Henri Poincare, francuski matematyk, fizyk i astronom twierdził, że dzięki logice możemy coś udowodnić, ale dzięki intuicji dokonujemy odkryć , a Holbrook Jackson pisał, że intuicja to rozum, który się nie spieszy . Często mówi się również o kobiecej intuicji. Co to jest kobieca intuicja? Chociaż nie ma naukowego potwierdzenia, czym właściwie jest intuicja, to jednak kobiety wykazują większą wrażliwość, są bardziej empatyczne, dzięki czemu zdolność przeczuwania jest im znacznie bliższa. Kobieca intuicja możliwa jest również dzięki temu, że kobiety są bardziej zorientowane na emocje i na wewnętrzne odczucia. Mężczyźni także mają przeczucia, ale mówią o nich znacznie rzadziej.

Trzeba jednak pamiętać, że istnieje siła i słabość intuicji. Nie zawsze wiara w swoje odczucia kończy się dobrze. Zawsze natomiast warto przeanalizować wszystkie przesłanki, zarówno te logiczne, jak i to, co podpowiada nam szósty zmysł.

Zobacz także:

Autor:Adrian Adamczyk

Źródło zdjęcia głównego: Hero Images/Getty Images

Pozostałe wiadomości