Kleszcze już atakują! Czy mogą przenosić koronawirusa?

Wygraj z kleszczami
W czasie pandemii koronawirusa nie można lekceważyć innych wirusów, które także mogą być groźne dla naszego zdrowia. Jednym z nich jest, przenoszony przez kleszcze, wirus kleszczowego zapalenia mózgu [KZM]. Przed chorobą można się ochronić jedynie poprzez szczepienia.

Tej wiosny będzie więcej kleszczy

Łagodna, krótka zima i szybko następująca po niej wiosna sprawiają, że kleszcze obudziły się wcześniej i już zaczynają żerować.

Kiedyś okres aktywności kleszczy rozpoczynał się w kwietniu, maju, a kończył we wrześniu, październiku. Obecnie pierwsze zachorowania są już w lutym, a ostatnie w listopadzie, a nawet grudniu

- mówi prof. dr hab. Joanna Zajkowska, specjalistka chorób zakaźnych z Kliniki Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Ocieplenie klimatu przyczynia się do ekspansji kleszczy na tereny, które do tej pory nie były uważane za endemiczne obszary występowania tej choroby.

Gdzie występują kleszcze?

Kleszcze są zarówno w lasach liściastych i iglastych, jak również w miastach: w parkach, ogródkach działkowych, na skwerach. Wszędzie, gdzie jest wilgotno, rośnie trawa, krzaki, paprocie, jagodziny, będą też kleszcze, gdyż tam mogą zapolować na swoją ofiarę

- mówi dr inż. Anna Wierzbicka, zoolog i leśnik z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, która była gościem w naszym studiu.

Jak dochodzi do zakażenia?

Kleszcz, wkłuwając się w skórę, jednocześnie wpuszcza do rany swoją ślinę, w której znajdują się nie tylko substancje znieczulające i przeciwzakrzepowe (dzięki którym nie czujemy wkłucia), ale także wirus kleszczowego zapalenia mózgu. Dlatego nawet szybkie usunięcie kleszcza nie chroni przed zakażeniem. Wielu pacjentów u których rozpoznano KZM w ogóle nie pamięta momentu ukłucia przez kleszcza. KZM może być wywołane również spożywaniem surowego mleka lub produktów mlecznych na bazie niepasteryzowanego mleka, pochodzącego od zakażonych zwierząt.

Kleszcze występują nie tylko w lasach

Kleszcze są przenoszone przez ptaki i drobne gryzonie, dlatego nie sposób stwierdzić, że w danym rejonie nie ma tych pajęczaków zakażonych KZM. Ponieważ te stawonogi bytują też w miastach, nie wystarczy nie chodzić do lasu, by się ich ustrzec. Często są przenoszone przez zwierzęta domowe, dlatego również ich posiadanie, przede wszystkim psów, jest czynnikiem ryzyka zarażenia. Badania przeprowadzone we Wrocławiu wykazały, że 65 proc. kleszczy żerujących na zwierzętach domowych jest nosicielami co najmniej jednego patogenu wywołującego chorobę u ludzi. Nawet co szósty kleszcz w Polsce może być nosicielem wirusa kleszczowego zapalenia mózgu. Nie można wyznaczyć granicy, gdzie bytują osobniki zakażone, a gdzie niezakażone KZM. Najwięcej zachorowań występuje w Polsce północno-wschodniej i wschodniej: na Suwalszczyźnie, Mazurach, w okolicach Lublina, wschodnim Mazowszu, jednak pajęczaki zakażone wirusem występują na terenie całej Polski.

Kleszczowe zapalenie mózgu i borelioza - czym się różnią te choroby?

W Polsce potencjalnie kleszcze przenoszą 5 chorób, spośród których liczą się dwie: borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu (KZM). Boreliozę potrafimy leczyć, ale nie potrafimy jej zapobiegać. W przypadku kleszczowego zapalenia mózgu jest odwrotnie: możemy mu zapobiec, jednak nie potrafimy leczyć. Jest to choroba bardzo niebezpieczna, gdyż w większości przypadków dotyka opon mózgowo-rdzeniowych lub mózgu

- tłumaczy dr hab. n. med. Ernest Kuchar, kierujący Kliniką Pediatrii z Odziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Dr inż. Anna Wierzbicka wymienia podstawowe różnice między boreliozą a kleszczowym zapaleniem mózgu:

  • czynnik wywołujący chorobę. W przypadku boreliozy jest to borelia (bakteria), w kleszczowym zapaleniu mózgu - wirus,
    • przebieg choroby,
      • leczenie. Boreliozę potrafimy leczyć, ale nie potrafimy jej zapobiegać; w przypadku kleszczowego zapalenia mózgu jest odwrotnie.

        Objawy kleszczowego zapalenia mózgu - dwie fazy

        Od gorączki i bólów mięśni po objawy neurologiczne. Nie ma leków, które hamowałyby namnażanie się wirusa i rozprzestrzenianie się go w organizmie. Jeśli wirus KZM wniknie do organizmu, jedyna nadzieja w naszym układzie odpornościowym. Jeżeli nie zwalczy on KZM, zwykle po 7-14 dniach (czasem ten okres może wydłużyć się do 28 dni), pojawiają się pierwsze objawy zakażenia. Przypominają grypę: najczęściej jest to gorączka, bóle głowy, mięśni, bóle stawów (tzw. letnia grypa).

        Jeżeli organizm na tym etapie nie poradzi sobie z infekcją, po kilku dniach od zakończenia fazy grypopodobnej wirus przenika do układu nerwowego. Rozpoczyna się druga, neurologiczna postać choroby.

        Najczęściej przebiega w postaci zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych z wysoką gorączką, bardzo silnym bólem głowy, czasem z nudnościami i wymiotami. Może również dojść do zapalenia mózgu, z zajęciem głębokich jego struktur. Często zdarzają się powikłania; do łagodnych można zaliczyć porażenia lub drżenie kończyn, niektórych nerwów. Najbardziej niebezpieczne jest uszkodzenie ośrodka oddechowego i utrata zdolności do samodzielnego oddychania. Choroba może skończyć się zgonem

        – ostrzega prof. Zajkowska.

        W przypadku wystąpienia neurologicznej postaci choroby, konieczna jest hospitalizacja. Nie ma leku, który można zastosować, by zahamować postęp choroby. Stosuje się wyłącznie leczenie objawowe.

        Obniżamy gorączkę, zmniejszamy ciśnienie śródczaszkowe, reagujemy na drgawki, jeśli występują

        – wyjaśnia prof. Zajkowska.

        Jak strzec się przed zakażeniem KZM?

        Jedynym skutecznym sposobem profilaktyki KZM jest zaszczepienie. Szczepić można już dzieci - od ukończenia 1. roku życia; nie ma górnej granicy wieku. W kalendarzu szczepień jest to szczepienie zalecane. WHO rekomenduje szczepienia populacyjne przeciw KZM w regionach, w których rocznie zgłaszanych jest 5 lub więcej przypadków KZM na 100 tys. mieszkańców .

        Szczepienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu są bardzo skuteczne – chronią niemal w 100 proc. przed zachorowaniem na tę groźną chorobę. Zaszczepienie zimą lub wczesną wiosną zapewnia ochronę już od początku aktywności kleszczy.

        Recepta na szczepionkę wystawi lekarz rodzinny. Można też zaszczepić się bezpośrednio na miejscu w Sanepidzie.

        Szczepionki przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu

        W Polsce są obecnie dostępne szczepionki przeciw KZM dwóch producentów, każda w dawce dla dzieci oraz dla dorosłych. To szczepionki inaktywowane (zabite). Schemat szczepienia obejmuje podanie trzech dawek szczepionki. W trakcie trwającego sezonu aktywności kleszczy spodziewana ochrona jest wystarczająca po pierwszych dwóch dawkach. W celu utrzymania odporności przeciw KZM należy co trzy, a następnie co pięć lat podawać dawki przypominające szczepionki. Jeśli konieczne jest szybkie uodpornienie, można zastosować schemat przyspieszony, w którym dwie pierwsze dawki można przyjąć w odstępie 14 dni.

        Trzeba samemu o to zadbać, szczepionki nie są obowiązkowe. Myślę, że w dzisiejszych czasach zaczynamy znowu doceniać, jak ważne są szczepionki. Warto się zaszczepić

        - podkreśla dr inż. Anna Wierzbicka, która sama jest zaszczepiona.

        Co ważne, nie ma przeciwwskazań, żeby podczas pandemii się nie szczepić.

        Czy kleszcze mogą przenosić koronawirusa?

        Na dzień dzisiejszy uważamy, że nie. Oczywiście nikt nie badał kleszczy pod względem tego, czy przenoszą koronawirusa, ponieważ jest to zupełnie nowa choroba, ale możemy pomyśleć o tym, podobne do niego koronawirusy np. SARS czy inne. Nie, nie przenoszą

        - wyjaśniła dr inż. Anna Wierzbicka, dodając, że koronawirus przenosi się drogą kropelkową.

        30 marca - Ogólnopolski Dzień Świadomości Kleszczowego Zapalenia Mózgu

        Mimo przeprowadzanych kampanii uświadamiających zagrożenie związane KZM i jego powikłaniami, nadal większość osób bagatelizuje problem, uważając, że ich on nie dotyczy. Po to, by zwiększyć świadomość niebezpieczeństwa kleszczowego zapalenia mózgu, 30 marca ogłoszono Ogólnopolskim Dniem Świadomości Kleszczowego Zapalenia Mózgu (KZM).

        Więcej o kleszczowym zapaleniu mózgu znajdziesz pod tym adresem.

        Autor: Adrianna Kowalczyk

        podziel się:

        Pozostałe wiadomości

        Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

        Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

        "Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

        "Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

        "Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

        "Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

        Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego
        Materiał promocyjny

        Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego

        Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

        Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

        Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

        Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

        Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"
        Materiał promocyjny

        Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"

        "Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

        "Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

        Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"
        Materiał promocyjny

        Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"

        Indyk zamiast przynęty? Nie uwierzysz, co wędkarz złapał na haczyk

        Indyk zamiast przynęty? Nie uwierzysz, co wędkarz złapał na haczyk

        Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?
        Materiał promocyjny

        Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?

        Bartosz Bednorz zachęca do aktywności. "Wspieramy nie tylko dzieci z dużych miast"
        Materiał promocyjny

        Bartosz Bednorz zachęca do aktywności. "Wspieramy nie tylko dzieci z dużych miast"

        W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu
        Materiał promocyjny

        W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu

        Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
        Materiał promocyjny

        Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

        Przyjaźń wśród zwierząt. "Maddie od razu ciągnęła, żeby iść do Luny"

        Przyjaźń wśród zwierząt. "Maddie od razu ciągnęła, żeby iść do Luny"

        Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

        Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

        Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

        Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

        Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

        Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

        Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

        Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

        Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

        Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

        Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
        Materiał promocyjny

        Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

        Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

        Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

        Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

        Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

        Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
        Materiał promocyjny

        Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

        Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

        Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

        Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
        Materiał promocyjny

        Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

        Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

        Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

        Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
        Materiał promocyjny

        Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

        Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

        Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

        Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

        Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

        Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

        Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

        Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
        Materiał promocyjny

        Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

        Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

        Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

        Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

        Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

        "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

        "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

        Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

        Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

        Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

        Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

        Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

        Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

        Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

        Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

        E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
        Materiał promocyjny

        E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

        Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

        Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

        To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

        To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

        Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

        Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

        To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

        To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

        Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

        Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

        Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

        Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

        "The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

        "The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

        Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

        Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

        Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

        Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

        "The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

        "The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

        #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

        #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas