Co to jest dyslalia? Przyczyny powstania, rodzaje i terapia dyslalii

Źródło: Dzień Dobry TVN
Rozgrzewamy aparat mowy - łamańce językowe
Rozgrzewamy aparat mowy - łamańce językowe
Iluzja psychologiczna
Iluzja psychologiczna
Jak wyleczyć złamane serce?
Jak wyleczyć złamane serce?
Czy wybaczać sobie małe grzeszki?
Czy wybaczać sobie małe grzeszki?
Nauka 4 dni w tygodniu – rewolucja w kreatywności?
Nauka 4 dni w tygodniu – rewolucja w kreatywności?
Rodzicu, bądź obecny w życiu dziecka
Rodzicu, bądź obecny w życiu dziecka
Jak wspierać osoby w kryzysie psychicznym?
Jak wspierać osoby w kryzysie psychicznym?
Jak radzić sobie z lękiem i stresem?
Jak radzić sobie z lękiem i stresem?
Nastoletnia depresja - niewidzialny wróg
Nastoletnia depresja - niewidzialny wróg
Mistrzyni olimpijska o walce z depresją
Mistrzyni olimpijska o walce z depresją
Zaburzenia psychiczne u dzieci
Zaburzenia psychiczne u dzieci
Psychoefekty - codziennie wpływają na nasze życie
Psychoefekty - codziennie wpływają na nasze życie
Internet na ratunek psychologii
Internet na ratunek psychologii
Jak znaleźć psychoterapeutę dla siebie?
Jak znaleźć psychoterapeutę dla siebie?
Jak pomóc dziecku radzić sobie z emocjami?
Jak pomóc dziecku radzić sobie z emocjami?
Depresja poporodowa - czym różni się od "baby bluesa"?
Depresja poporodowa - czym różni się od "baby bluesa"?
Anna Jędrzejowska wspiera budowę Centrum Psychiatrii Dzieci i Młodzieży
Anna Jędrzejowska wspiera budowę Centrum Psychiatrii Dzieci i Młodzieży
Agnieszka Więdłocha o psychiatrii dziecięcej w Polsce. "Szprycuje się je lekami ogłupiającymi"
Agnieszka Więdłocha o psychiatrii dziecięcej w Polsce. "Szprycuje się je lekami ogłupiającymi"
Epidemia zaburzeń odżywiania w dobie pandemii
Epidemia zaburzeń odżywiania w dobie pandemii
Julia Wróblewska w obszernym wywiadzie o zaburzeniach osobowości. "Moje problemy zaczęły się po rozwodzie rodziców"
Julia Wróblewska w obszernym wywiadzie o zaburzeniach osobowości. "Moje problemy zaczęły się po rozwodzie rodziców"
Zespół Otella, czyli urojenie bycia zdradzanym
Zespół Otella, czyli urojenie bycia zdradzanym
Błędna diagnoza. Jak leczyć zaburzenia borderline
Błędna diagnoza. Jak leczyć zaburzenia borderline
Dyslalia to zespół zaburzeń mowy polegający na nieprawidłowej wymowie składowych wyrazów. Stwierdza się ją głównie u dzieci w wieku 4-8 lat, które – jeśli nie zostaną poddane odpowiedniej terapii – zmagają się z nią również na dalszych etapach życia.

Międzynarodowy Dzień Świadomości Rozwojowych Zaburzeń Językowych

Międzynarodowy Dzień Świadomości Rozwojowych Zaburzeń Językowych obchodzony jest 21 października. Z angielskiego jest to International Developmental Language Disorder Awareness Day. Dzień ten ma na celu zwiększenie świadomości nt. DLD (Developmental language disorder), czyli rozwojowych zaburzeń językowych. 

Co to jest dyslalia?

Dyslalia to nazwa grupy zaburzeń mowy, które charakteryzują się nieprawidłową realizacją fonemów. Fonem to podstawowa jednostka struktury fonologicznej mowy, czyli dźwięk mowy będący najmniejszą składową wyrazów. Dyslalia bywa też nazywana zaburzeniami lub wadami artykulacyjnymi.

Jakie są przyczyny dyslalii?

Przyczyny dyslalii mogą być różne. Wśród możliwych źródeł wad artykulacyjnych wymienia się:

  • opóźniony rozwój emocjonalny lub psychomotoryczny (dyslalia rozwojowa),
    • warunki niesprzyjające uczeniu się mowy, takie jak brak stymulacji rozwoju mowy, nieprawidłowe wzorce wymowy, styl wychowania, nieprawidłowa atmosfera,
      • zmiany anatomiczne aparatu artykulacyjnego (elementy składowe aparatu mowy, czyli artykulatory ruchome – wargi, podniebienie miękkie z języczkiem, język, żuchwa oraz artykulatory nieruchome – zęby, podniebienie twarde, dziąsła, decydują o barwie odbieranej głoski), takie jak m.in.: przerost śluzówki nosa, nieprawidłowa budowa języka, anomalie zębowe, zniekształcenie zgryzu, nieprawidłowa budowa podniebienia, przerost trzeciego migdałka, skrzywienie przegrody nosowej,
        • nieprawidłowe funkcjonowanie OUN,
          • nieprawidłowa budowa i funkcjonowanie narządu słuchu (dyslalia audiogenna), np.: zaburzenie słuchu fonematycznego, wybiórcze upośledzenie słuchu, obniżenie słyszalności, zaburzenie analizy i syntezy słuchowej,
            • nieprawidłowe funkcjonowanie narządów mowy, czyli m.in.: zakłócenia w pracy mięśni przywodzących i napinających wiązadła głosowe, niska sprawność warg, języka, brak pionizacji języka, nieprawidłowa praca zwierającego pierścienia gardłowego,
              • podłoże psychiczne.

                Jakie są rodzaje dyslalii?

                Specjaliści, biorąc pod uwagę ilość zniekształcanych głosek, wyróżnili następujące rodzaje dyslalii:

                • dyslalia jednoraka – wada dotyczy tylko jednego fonemu,
                  • dyslalia wieloraka – wada dotyczy więcej niż jednego fonemu,
                    • dyslalia całkowita – wada dotyczy ponad 70% fonemów, mowa jest bełkotliwa, przy czym zachowany zostaje rytm i melodyczność.

                      Dyslalia wieloraka, podobnie jak jednoraka, może mieć prosty lub złożony charakter (zniekształcenie odpowiednio jednej albo kilku cech dystynktywnych fonemu).

                      Ze względu na przyczyny powstania dyslalia podzielona została na:

                      • dyslalię obwodową: dyslalia funkcjonalna – tzw. czynnościowa, ekspresywna, środowiskowa, nieprawidłowe funkcjonowanie narządów mowy, bez ich anatomicznej wady, dyslalia organiczna – tzw. mechaniczna lub dentalna, wada anatomiczna peryferyjnego narządu artykulacyjnego,
                        • dyslalię ośrodkową: dyslalia motoryczna – zaburzenia przekazu sygnałów z kory mózgowej do nerwów obwodowych, dyslalia sensoryczna – tzw. audiogenna, zaburzenia przekazu sygnałów z nerwów do kory mózgowej.

                          Podział dyslalii, uwzględniając kryteria objawowe, jest następujący:

                          • dyslalia głoskowa – trudności w poprawnym wymawianiu niektórych głosek, które bywają też opuszczane lub zastępowane innymi,
                            • dyslalia sylabowa – odejmowanie lub dodawanie od wyrazu pojedynczych sylab, np. babusia – busia,
                              • dyslalia wyrazowa – nieprawidłowe wypowiadanie wybranych wyrazów przy poprawnym wymawianiu budujących je głosek,
                                • dyslalia zdaniowa – nieumiejętne budowanie zdań z wyrazów, wypowiedzi słownych, za co odpowiadają tzw. wykolejenia składniowe, przestawki, rozpodobnienia.

                                  Ze względu na prezentowane objawy dyslalia podzielona została na:

                                  • lambdacyzm – nieprawidłowe wypowiadanie głoski l,
                                    • betacyzm – nieprawidłowe wypowiadanie głoski b,
                                      • gammacyzm – nieprawidłowe wypowiadanie głosek g i h,
                                        • kappacyzm – nieprawidłowe wypowiadanie głoski k,
                                          • rotacyzm – nieprawidłowe wypowiadanie głoski r,
                                            • sygmatyzm – seplenienie dotyczące głosek s, c, z, ż, ś, ź, ć, sz, cz, dz, dż, dź, w którym wyodrębniono postać międzyzębową, boczną, wargowo-zębową, przyzębową i świszczącą,
                                              • mowa bezdźwięczna – tzw. ubezdźwięcznianie, brak wymowy głosek dźwięcznych,
                                                • inne odchylenia od normalnej artykulacji.

                                                  Dyslalia: terapia i ćwiczenia

                                                  Terapią dyslalii niespowodowanej czynnikami anatomicznymi lub neurologicznymi zajmuje się logopeda. Czas jej trwania zależy od wielu czynników, zwłaszcza od stopnia złożoności wady, doboru metod postępowania, współpracy rodziców i dziecka z logopedą, regularności zajęć, indywidualnych i rozwojowych właściwości dziecka, a także momentu rozpoczęcia terapii.

                                                  W tym przypadku postępowanie terapeutyczne składa się z trzech etapów:

                                                  • przygotowawczego – nawiązanie kontaktu z dzieckiem i zachęcenie do aktywnego udziału w leczeniu,
                                                    • kształtowania nawyków i umiejętności poprawnego artykułowania,
                                                      • kształtowania umiejętności i nawyków poprawnej wymowy bez względu na okoliczności.

                                                        Bibliografia:

                                                        J. Szpyra-Kozłowska, Wprowadzenie do współczesnej fonologii, Wyd. UMCS, Lublin 2002. L. Kaczmarek, Nasze dziecko uczy się mowy, Wyd. Lubelskie, Lublin 1982. D. Pluta‑Wojciechowska, Dyslalia obwodowa. Diagnoza i terapia logopedyczna wybranych form zaburzeń, Ergo‑Sum, Bytom 2017. S. Grabias, Z. M. Kurkowski, Logopedia. Teoria zaburzeń mowy, Wyd. UMCS, Lublin 2012. D. Pluta‑Wojciechowska, Dyslalia obwodowa jako przedmiot kształcenia logopedycznego. Rekonesans zagadnień, [w:] „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin – Polonia” 2016, nr 1, s. 195-209. J. T. Kania, Szkice logopedyczne, Wyd. Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1982. J. Surowaniec, Podręczny słownik logopedyczny, Wyd. Naukowe WSP, Kraków 1993.

                                                        Zobacz także:

                                                        Zobacz wideo: Błędna diagnoza. Jak leczyć zaburzenia borderline

                                                        Błędna diagnoza. Jak leczyć zaburzenia borderline
                                                        Źródło: Dzień Dobry TVN

                                                        Adrian Adamczyk

                                                        Źródło zdjęcia głównego: fizkes/Getty Images

                                                        podziel się:

                                                        Pozostałe wiadomości

                                                        Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

                                                        Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

                                                        Gnębienie i brak tolerancji - rzeczywistość polskich szkół? "Trzeba działać"

                                                        Gnębienie i brak tolerancji - rzeczywistość polskich szkół? "Trzeba działać"

                                                        W tym szpitalu przeprowadza się pionierskie operacje serca. "To jest rewolucja"

                                                        W tym szpitalu przeprowadza się pionierskie operacje serca. "To jest rewolucja"

                                                        Kultowa gra powraca w nowej odsłonie. Mistrz Scrabble zdradza "najdroższe słowo"
                                                        Materiał promocyjny

                                                        Kultowa gra powraca w nowej odsłonie. Mistrz Scrabble zdradza "najdroższe słowo"

                                                        Komentarze lektora w "Hotelu Paradise" to złoto. Zestawienie zabawnych fragmentów i ciętych ripost

                                                        Komentarze lektora w "Hotelu Paradise" to złoto. Zestawienie zabawnych fragmentów i ciętych ripost

                                                        Dlaczego obgadujesz innych? Te słowa psychologa dadzą ci do myślenia

                                                        Dlaczego obgadujesz innych? Te słowa psychologa dadzą ci do myślenia

                                                        Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?
                                                        Materiał promocyjny

                                                        Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?

                                                        Dorota Szelągowska odważnie o rozstępach na brzuchu: "Obiektywnie okropne, ale są moje"

                                                        Dorota Szelągowska odważnie o rozstępach na brzuchu: "Obiektywnie okropne, ale są moje"

                                                        Jak postawić na nogi monsterę? Ekspert zdradza sprawdzone sposoby

                                                        Jak postawić na nogi monsterę? Ekspert zdradza sprawdzone sposoby

                                                        Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy
                                                        Materiał promocyjny

                                                        Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy

                                                        "Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień
                                                        Materiał promocyjny

                                                        "Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień

                                                        Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

                                                        Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

                                                        Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

                                                        Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

                                                        Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

                                                        Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

                                                        Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

                                                        Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

                                                        Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

                                                        Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

                                                        Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

                                                        Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

                                                        Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

                                                        Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

                                                        Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

                                                        Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

                                                        "Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

                                                        "Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

                                                        Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

                                                        Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

                                                        "Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

                                                        "Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

                                                        Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                                                        Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                                                        Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

                                                        Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

                                                        Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

                                                        Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

                                                        Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

                                                        Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

                                                        Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

                                                        Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

                                                        E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
                                                        Materiał promocyjny

                                                        E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

                                                        Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

                                                        Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

                                                        Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

                                                        Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

                                                        Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

                                                        Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

                                                        In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

                                                        In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

                                                        Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

                                                        Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

                                                        Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

                                                        Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

                                                        Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

                                                        Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

                                                        #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

                                                        #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

                                                        Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego

                                                        Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego