Komunikacja międzykulturowa i jej rodzaje, czyli dialog zamiast nieporozumień

Dwie osoby rozmawiające nad laptopem
Komunikacja międzykulturowa
Źródło: lechatnoir/Getty Images
Mówi się, że świat stał się globalną wioską. Rzeczywiście – komunikowanie międzykulturowe, które kilkaset lat temu było zagadnieniem interesującym jedynie nielicznych wybrańców – głównie żeglarzy i kupców, dziś stało się sprawą niemal wszystkich ludzi na ziemi.

Komunikacja międzykulturowa ma wiele płaszczyzn. Z przedstawicielami innych państw, a więc i kultur, komunikujemy się przecież w różnych celach – może być to zarówno wymiana handlowa, stosunki dyplomatyczne, jak i kontakty między naukowcami z jednej dziedziny, którzy muszą rozmawiać ze sobą i wymieniać doświadczenia. Czym innym jest więc komunikacja międzykulturowa w biznesie, a czym innym próby porozumienia się zwaśnionych stron, będących w trakcie konfliktu zbrojnego – który czasem wynika właśnie z kulturowych lub religijnych różnic.

Jak komunikują się różne kultury?

Po raz pierwszy określenia komunikacja międzykulturowa użył Edward Hall, amerykański etnolog, autor tak zwanego modelu kontekstowego w komunikacji – czyli pomysłu opartego na tym, że inaczej komunikują się przedstawiciele zachodniego świata (w ogólnym ujęciu: Europa, Ameryka Północna, Australia), inaczej zaś wschodniego (daleki Wschód, Azja ogólnie, kraje arabskie) czy Ameryki Łacińskiej i Afryki. W przypadku tych pierwszych rola kontekstu w komunikacji jest niska, zaś "ja" dominuje nad "my" - najważniejszą rolę pełni więc mówiący jako indywidualna jednostka. Ponadto w ich komunikacji liczą się przede wszystkim fakty i informacje przekazywane przez mówiącego.

Natomiast jeśli chodzi o komunikację wysokokontekstową (występującą we „wschodnim” kręgu kulturowym), dominuje w niej "my" nad "ja", zaś w odbiorze i przekazie liczy się kontekst, na który składają się: pozycja mówiącego, wzajemne stosunki rozmówców, a nawet język ciała. Mniejsze znaczenie mają tu fakty, a informacje podawane są w sposób niejasny - ich odbiór zależy więc właśnie od kontekstu, nie zaś konkretnej treści.

Komunikacja międzykulturowa i jej rodzaje

Podział dwóch głównych sposobów komunikacji zaproponowany przez Halla jest kluczem do zrozumienia trudności, napięć i złożoności problemu komunikacji międzykulturowej – wynikających właśnie z wyżej wspomnianych różnic. Mają one odzwierciedlenie w wielu obszarach, w których komunikacja międzykulturowa przebiega. Są to np.:

  • biznes, a więc przede wszystkim handel międzynarodowy,
    • dyplomacja i relacje polityczne między przedstawicielami krajów z innych kręgów kulturowych,
      • nauka,
        • kultura i sztuka,
          • turystyka.

            Rodzaje komunikacji międzykulturowej są zależne od tego, w jakim obszarze się ona odbywa. W przypadku komunikacji na płaszczyźnie naukowej, sprawa jest o tyle prostsza, że oparta jest właśnie o fakty. Jej „niskokontekstowość” wynika więc z natury tego obszaru – co nie znaczy, że nie ma tu trudności dotyczących stylu pracy czy odmiennego podejścia np. do wyboru narzędzi badawczych.

            Znacznie trudniejsza jest natomiast komunikacja międzykulturowa między politykami czy dyplomatami – tu różnice kulturowe odgrywają ogromną rolę i często same w sobie stanowią przedmiot dyskursu między stronami. Dlatego tak ważne jest doskonałe przygotowanie dyplomatów do sprawowanych przez nich funkcji, bazujące na wieloletnim doświadczeniu i pogłębionej wiedzy o kręgu kulturowym, z którego przedstawicielami przyszło im pracować. Tym bardziej rosną wymagania co do kompetencji dyplomatów i polityków, jeśli tłem komunikacji jest złożony konflikt i od efektywności porozumienia zależy nawet ludzkie życie.

            Wdzięcznym obszarem komunikacji międzykulturowej jest natomiast kultura i sztuka, gdzie różnice stanowią raczej inspiracje niż problem. Często są one bowiem kluczowym elementem przyciągającym odbiorców z innego kręgu kulturowego. W obszarze sztuki to, co inne, nieznane, egzotyczne jest przecież często uznawane za atrakcyjne i warte poznania. Dlatego tak pozytywny często wydźwięk ma narracja artystów czy kulturoznawców przedstawiających piękno obcej kultury – ponieważ komunikacja między nimi a artystami z innych krajów nastawiona jest na poznanie ich wytworów takimi, jakimi są, nie zaś kwestionowanie czy dyskutowanie ich kulturowych, religijnych czy światopoglądowych wyborów.

            Komunikacja międzykulturowa w biznesie

            W czasach, gdy międzynarodowe relacje biznesowe to już codzienność, a nawet warunek funkcjonowania wielu średnich i większych przedsiębiorstw, rola komunikacji międzykulturowej w biznesie staje się coraz ważniejsza – bowiem często to od jej jakości zależy powodzenie danego przedsięwzięcia biznesowego. Dlatego też komunikacja międzykulturowa w biznesie staje się przedmiotem studiów podyplomowych, czy innych kursów rozwijających biznesowe kompetencje.

            Firmy, zwłaszcza te duże, mogące pozwolić sobie na stałe kształcenie i rozwój swoich pracowników, chętnie inwestują więc w szkolenia z zakresu komunikacji międzykulturowej, ponieważ to przekłada się na konkretne wyniki finansowe uzyskane dzięki udanym transakcjom. Szczególne znaczenie ma obecnie komunikacja z krajami dalekiego Wschodu, których rozwój w obszarze produkcji dóbr konsumenckich w ostatnich dekadach był niesamowicie dynamiczny.

            Zobacz wideo: Jaka babcia, taka wnuczka

            Jaka babcia, taka wnuczka
            Źródło: Dzień Dobry TVN

            Zobacz także:

            Autor: Adrian Adamczyk

            Źródło zdjęcia głównego: lechatnoir/Getty Images

            podziel się:

            Pozostałe wiadomości

            Urodziny Doroty Wellman, rekordowe temperatury, Marianna Schreiber mówi o rozstaniu z mężem. Oto newsy z tego tygodnia

            Urodziny Doroty Wellman, rekordowe temperatury, Marianna Schreiber mówi o rozstaniu z mężem. Oto newsy z tego tygodnia

            Walczy z nieuleczalną chorobą, czekając na przeszczep. Pasja do gotowania zaprowadziła ją do "MasterChefa Nastolatki"

            Walczy z nieuleczalną chorobą, czekając na przeszczep. Pasja do gotowania zaprowadziła ją do "MasterChefa Nastolatki"

            W pożarze domu stracili cały swój dobytek, liczyli na pomoc gminy. "Trzy tygodnie znieczulicy"

            W pożarze domu stracili cały swój dobytek, liczyli na pomoc gminy. "Trzy tygodnie znieczulicy"

            Natalia Kukulska obchodzi urodziny. Dostała wyjątkowe życzenia. "Leżałam ze śmiechu"

            Natalia Kukulska obchodzi urodziny. Dostała wyjątkowe życzenia. "Leżałam ze śmiechu"

            Janina Ochojska pokonała raka, Kasia Kowalska obchodzi 30-lecie, Marcin Prokop z niezwykłą wizytą. Te newsy mogłeś przegapić

            Janina Ochojska pokonała raka, Kasia Kowalska obchodzi 30-lecie, Marcin Prokop z niezwykłą wizytą. Te newsy mogłeś przegapić

            Niezwykłe zachowanie dziecka podczas chrztu. "Świetnie, że ktoś to uwiecznił na pamiątkę"

            Niezwykłe zachowanie dziecka podczas chrztu. "Świetnie, że ktoś to uwiecznił na pamiątkę"

            Nie żyje znany polski śpiewak operowy. Zmarł niespodziewanie

            Nie żyje znany polski śpiewak operowy. Zmarł niespodziewanie

            "Moc przeznaczenia" w Metropolitan Opera. Co wyróżnia spektakl?

            "Moc przeznaczenia" w Metropolitan Opera. Co wyróżnia spektakl?

            Rusza Tydzień Zdrowia Kobiet. Ministerstwo zachęca do badań profilaktycznych

            Rusza Tydzień Zdrowia Kobiet. Ministerstwo zachęca do badań profilaktycznych

            Polskie cheerleaderki podbijają świat. "Każdego roku zdobywamy miejsce na podium"

            Polskie cheerleaderki podbijają świat. "Każdego roku zdobywamy miejsce na podium"