Szczepienie na ospę – kiedy jest obowiązkowe? Czy warto je wykonać?

Dziecko przed szczepieniem
hobo_018/Getty Images
Szczepienie na ospę to właściwie jedyny sposób, aby uniknąć zachorowania na ospę wietrzną lub półpasiec. Wirus wywołujący te choroby jest tak zakaźny, że praktycznie każdy kontakt z nim osoby nieszczepionej, która jeszcze nie przeszła choroby, skutkuje zakażeniem. Co ważniejsze, osoba, która już przeszła ospę, może w efekcie zarażenia zachorować na bardzo bolesny półpasiec. Zarówno w przypadku dzieci, jak i dorosłych warto rozważyć szczepienie na ospę.

Szczepienie na ospę nie jest w Polsce obowiązkowe, w związku z czym dostępne na rynku szczepionki nie są refundowane. Szczepionka na ospę wielokrotnie zmniejsza ryzyko wystąpienia półpaśca oraz praktycznie eliminuje ryzyko wystąpienia ospy. U ponad 95% dzieci nie ma ryzyka pojawienia się ospy wietrznej, natomiast prawdopodobieństwo uniknięcia jej wersji ciężkiej lub umiarkowanej wynosi aż 98–100%.

Ospa wietrzna – szczepionka monowalentna i skojarzona

Najpopularniejsza w Polsce szczepionka na ospę nazywa się Varilrix (proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań). Zawiera żywe wirusy ospy, odpowiednio zmodyfikowane i osłabione. Dzięki temu nie wywołują one choroby, ale wzmacniają układ immunologiczny. Na rynku dostępna jest także szczepionka Varivax.

Oprócz szczepionek monowalentnych na rynku dostępna jest również szczepionka skojarzona przeciwko odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej (Priorix-Tetra).

Dlaczego warto wykonać szczepienie na ospę?

Szczepionka na ospę pozwala uniknąć choroby, która może mieć u niektórych dzieci niespodziewany przebieg. Szczególnie niebezpieczna jest ona dla dorosłych, którzy w okresie dziecięcym ospy wietrznej nie przeszli. Przechodzenie jej w wieku dojrzałym jest o wiele bardziej bolesne, a dla kobiet w ciąży wyjątkowo niebezpieczne.

Trzeba też pamiętać, że wirus nigdy nie zostaje usunięty z organizmu, tylko pozostaje w zwojach nerwowych pnia mózgu i rdzenia kręgowego, a w okresie słabszej odporności może się aktywować w formie półpaśca, czyli zmian na skórze wzdłuż przebiegu nerwów z towarzyszącym silnym nerwobólem.

Zarówno ospa wietrzna, jak i półpasiec grożą wymienionymi poniżej powikłaniami:

  • ropnym zakażeniem skóry,
    • zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych,
      • zapaleniem móżdżku,
        • zapaleniem płuc,
          • zapaleniem wątroby,
            • zapaleniem nerek,
              • zapaleniem stawów,
                • zapaleniem mięśnia sercowego,
                  • zapaleniem trzustki,
                    • zapaleniem najądrzy.

                      Wysypka po szczepieniu na ospę

                      Powikłania po szczepieniu na ospę pojawiają się rzadko i mają raczej łagodny przebieg. Najczęściej są to łagodne odczyny w miejscu podania szczepionki (zaczerwienienie, obrzęk, bolesność) lub lekka gorączka poszczepienna. Jedne i drugie objawy mijają dość szybko. U 3–5% szczepionych może wystąpić wysypka. Najczęściej jest to kilka czerwonawych grudek, które pojawiają się od 5 do 26 dni po podaniu szczepionki i samoistnie po krótkim czasie znikają.

                      Ryzyko zarażenia się wirusem ospy od szczepionego dziecka jest właściwie minimalne. Może wystąpić jedynie w przypadku pojawienia się wysypki, ale nawet wtedy rzadko się zdarza.

                      Kalendarz szczepienia na ospę

                      Szczepionkę na ospę podaje się w dwóch dawkach w odstępie minimum 6 tygodni. Jeśli już podano dziecku jedną dawkę szczepionki, koniecznie należy podać drugą, nawet po czasie dłuższym niż 6 tygodni.

                      Szczepionkę można podawać od 9. miesiąca życia, natomiast optymalny okres to czas między 12. a 18. miesiącem życia. Szczepionkę można podać dziecku razem z dawką szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce. Zarówno szczepionkę monowalentną, jak i poliwalentną aplikuje się podskórnie lub domięśniowo.

                      Dodatkowo szczepienie na ospę może być obowiązkowe. Jak podaje ministerstwo, dotyczy to dzieci do 12. roku życia, które mają upośledzony system odpornościowy i mają wysokie ryzyko przejścia tej choroby w sposób ciężki, a ponadto przed leczeniem chemioterapią, immunosupresyjnym. Także dla dzieci, które chorują na białaczkę limfoblastyczną, będące w remisji tej choroby oraz zakażone wirusem HIV, szczepienie przeciwko ospie jest obowiązkowe.

                      Szczepienie na ospę po kontakcie z chorym

                      Szczepienie na ospę może zmniejszyć ryzyko wystąpienia choroby bezpośrednio po kontakcie z osobą zakażoną. Nawet jeśli dziecko nie było szczepione ani nie chorowało wcześniej na ospę, to podając mu szczepionkę w ciągu 72 godzin od kontaktu z wirusem (żłobek, przedszkole, rodzeństwo), można zmniejszyć ryzyko zachorowania nawet o 90%. Jeśli nawet dziecko zachoruje na ospę, będzie ona przebiegała łagodniej. Ospa u dzieci szczepionych ma dużo łagodniejszy i krótszy przebieg niż u tych, które szczepieniu nie zostały poddane.

                      Dla kogo szczepienie na ospę jest obowiązkowe?

                      W programie szczepień ochronnych szczepienie na ospę jest uznawane za obowiązkowe dla:

                      • dzieci do 12. roku życia z upośledzeniem odporności i wysokim ryzykiem ciężkiego przebiegu choroby; z ostrą białaczką limfoblastyczną w okresie remisji; zakażonych HIV; przed leczeniem immunosupresyjnym lub chemioterapią,
                        • dzieci do 12. roku życia z bliskiego otoczenia wyżej wymienionych dzieci, które nie chorowały na ospę wietrzną,
                          • dzieci do 12. roku życia narażonych na zakażenie ze względów środowiskowych; przebywających w domach opieki długoterminowej, domach dziecka, żłobkach i innych instytucjach opiekuńczych (nakaz szczepień nie obejmuje przedszkoli).

                            Ospa po szczepieniu przeciw ospie?

                            Szczepienie na ospę nie daje stuprocentowej ochrony przed wirusem, ale buduje bardzo wysoką odporność. Uznaje się, że dwie dawki chronią całkowicie w ok. 95% dzieci. Obniżona odporność na wirus występuje do 2–3 tygodni od podania pierwszej dawki, a także w przypadku, gdy dziecku została podana tylko jedna dawka. Odporność, jaką daje szczepionka przeciw ospie, trwa minimum 10 lat.

                            Zobacz wideo: Premier: Jak będzie to możliwe, dopuścimy szczepienie dzieci poniżej 12. roku życia

                            TVN 24/x-news

                            Zobacz także:

                            Autor: Adrian Adamczyk

                            podziel się:

                            Pozostałe wiadomości

                            "Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

                            "Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

                            Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN. Poznajcie emocjonujące nowe

                            Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN. Poznajcie emocjonujące nowe

                            Książę Harry poniósł druzgocącą porażkę w sądzie. Już zapowiedział apelację

                            Książę Harry poniósł druzgocącą porażkę w sądzie. Już zapowiedział apelację

                            Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego
                            Materiał promocyjny

                            Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego

                            Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

                            Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

                            Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

                            Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

                            Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"
                            Materiał promocyjny

                            Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"

                            "Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

                            "Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

                            Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"
                            Materiał promocyjny

                            Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"

                            Indyk zamiast przynęty? Nie uwierzysz, co wędkarz złapał na haczyk

                            Indyk zamiast przynęty? Nie uwierzysz, co wędkarz złapał na haczyk

                            Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?
                            Materiał promocyjny

                            Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?

                            Bartosz Bednorz zachęca do aktywności. "Wspieramy nie tylko dzieci z dużych miast"
                            Materiał promocyjny

                            Bartosz Bednorz zachęca do aktywności. "Wspieramy nie tylko dzieci z dużych miast"

                            W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu
                            Materiał promocyjny

                            W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu

                            Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
                            Materiał promocyjny

                            Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

                            Przyjaźń wśród zwierząt. "Maddie od razu ciągnęła, żeby iść do Luny"

                            Przyjaźń wśród zwierząt. "Maddie od razu ciągnęła, żeby iść do Luny"

                            Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

                            Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

                            Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

                            Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

                            Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

                            Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

                            Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

                            Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

                            Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

                            Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

                            Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
                            Materiał promocyjny

                            Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

                            Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

                            Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

                            Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

                            Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

                            Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
                            Materiał promocyjny

                            Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

                            Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

                            Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

                            Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
                            Materiał promocyjny

                            Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

                            Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

                            Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

                            Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
                            Materiał promocyjny

                            Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

                            Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

                            Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

                            Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

                            Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

                            Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

                            Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

                            Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
                            Materiał promocyjny

                            Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

                            Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

                            Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

                            Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                            Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                            "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

                            "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

                            Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

                            Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

                            Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

                            Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

                            Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

                            Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

                            Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

                            Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

                            E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
                            Materiał promocyjny

                            E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

                            Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

                            Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

                            To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

                            To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

                            Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

                            Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

                            To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

                            To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

                            Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

                            Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

                            Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

                            Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

                            "The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

                            "The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

                            Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

                            Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

                            Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

                            Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

                            "The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

                            "The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

                            #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

                            #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas