Wiadomość

Zjawisko generalizowania i przypisywania pewnych cech niektórym grupom ludzi to stygmatyzacja społeczna. To podstawowy mechanizm tworzenia się stereotypów, który zawsze ma negatywny wydźwięk. Skutkiem stygmatyzacji jest wykluczenie społeczne.

Stygmatyzacja społeczna ma swoje źródło w uprzedzeniach, które często wynikają z niewiedzy lub ignorancji. Przedmiotem stygmatu społecznego jest najczęściej pochodzenie, rasa lub choroba. Przeważnie nie ma on pokrycia w rzeczywistości, jednak trudno jest usunąć raz nadaną komuś etykietę.

Czym jest stygmatyzacja społeczna?

Stygmatyzacja społeczna jest zjawiskiem polegającym na przypisaniu konkretnej osobie lub grupie ludzi pewnych cech, zwykle negatywnych. Często nie mają one realnego pokrycia i wynikają z inności, plotek lub złych doświadczeń i skojarzeń ze strony społeczeństwa. Stygmat społeczny to przejaw błędu atrybucji, czyli budowania obrazu jednostki na podstawie tylko jednego atrybutu lub zachowania.

Tworzenie stereotypów bardzo często jest procesem podświadomym. W psychologii określa się go jako efekt Golema. Polega on na automatycznym przypisaniu komuś negatywnej właściwości lub całej grupy cech osobowości na podstawie pierwszego wrażenia. Zdarza się, że osoba, która jest przedmiotem stygmatyzacji społecznej, zaczyna sama postrzegać siebie przez pryzmat przypisanych jej cech i postępować zgodnie z nadaną jej etykietą.

Przykłady stygmatyzacji

Przykłady stygmatyzacji we współczesnym świecie to:

· nazywanie alkoholikiem kogoś, kogo raz przyłapano na piciu alkoholu,

· uznanie osoby, która pochodzi ze wsi, za biedną i gorszą,

· uznawanie osoby, która nie ukończyła studiów, za głupszą,

· uważanie, że osoba homoseksualna jest chora,

· stygmatyzacja na tle rasowym: nadanie etykiety złodzieja osobie czarnoskórej,

· stygmatyzacja osób chorych psychicznie : przeświadczenie, że są one niebezpieczne lub można się od nich zarazić chorobą,

· stygmatyzacja osób niepełnosprawnych : uważanie, że wszystkie osoby niepełnosprawne są upośledzone intelektualnie.

Przykładów stygmatyzacji społecznej jest znacznie więcej. Najczęściej przedmiotem stereotypów jest kolor skóry, pochodzenie, orientacja seksualna, płeć, wygląd i narodowość.

Skutki stereotypów i stygmatyzacji

Najczęstszym skutkiem stygmatyzacji społecznej jest wykluczenie danej osoby z grupy, środowiska lub społeczeństwa. Niekiedy zdarza się także, że staje się ona wraz z rodziną przedmiotem plotek, kłamstw, prześladowań, gróźb, nienawiści, ataków, agresji słownej lub fizycznej. Dochodzi do niszczenia ich mienia, utrudniania zatrudnienia lub prowadzenia własnego interesu, a nawet naruszenia nietykalności cielesnej. Dzieje się tak, ponieważ inność zazwyczaj budzi niepokój.

Nadany drugiej osobie stygmat społeczny przyczynia się do tego, że dana jednostka zaczyna postrzegać siebie przez pryzmat przypisanych jej cech i postępować zgodnie z nimi, co tylko utwierdza społeczeństwo w swojej racji. Przykładem może być sytuacja, kiedy osoba uznawana za agresywną faktycznie zaczyna przejawiać w swoim zachowaniu gwałtowność i agresję.

Uprzedzenia społeczne wpływają także na psychikę i funkcje poznawcze osoby, którą dotknęły. Zaczyna ona odczuwać obsesyjny niepokój, lęk, pojawia się obniżony nastrój, a nawet depresja, która w skrajnych przypadkach może doprowadzić do samobójstwa. Może pojawić się także wstyd i wyparcie się swojej grupy.

Stygmatyzacja osób niepełnosprawnych

Stygmatyzacja niepełnosprawnych mimo zwiększającej się świadomości społeczeństwa nadal zdarza się bardzo często. Wciąż aktualne są niektóre stereotypy, według których wszystkie osoby niepełnosprawne są ograniczone intelektualnie, nie nadają się do pracy, prowadzenia samochodu czy posiadania dzieci. Są postrzegani przez pryzmat swojej choroby, a nie umiejętności, talentów i możliwości. Niepełnosprawni spotykają się z wyraźnym dystansem ze strony otoczenia, niepotrzebną litością lub zakłopotaniem. Stygmatyzacja niepełnosprawnych skutkuje obniżeniem poczucia ich własnej wartości, nieakceptacją swojej niepełnosprawności lub wstydem i zamknięciem się na świat.

Jak walczyć ze stygmatyzacją społeczną?

Stygmatyzacja społeczna często wynika z niewiedzy lub zamknięcia się społeczeństwa na inność . Skutecznym działaniem jest edukowanie, oswajanie społeczeństwa i popularyzowanie zjawisk, które są przedmiotem uprzedzeń. Wyjście do ludzi i odpowiadanie uśmiechem na agresję także może przynieść pozytywne efekty.


Zobacz film: Donos obywatelski - wypada czy nie?

Zobacz film: Donos obywatelski - wypada czy nie? Źródło: Dzień Dobry TVN



Co sądzisz o tym artykule?
87
6
Wybrane dla Ciebie
Komentarze
0