"Ala ma kota...", czyli książka, która od pokoleń uczy czytać. Jak rozwijała się historia elementarza?

Elementarz Mariana Falskiego - książka, która od pokoleń uczy Polaków czytać
“Ala ma kota”, czyli historia najstarszego elementarza
Źródło: Dzień Dobry Wakacje
Elementarz Mariana Falskiego to książka, dzięki której wielu Polaków nauczyło się czytać i pisać. Kim w świecie rzeczywistym była Ala, czyli główna bohaterka tej edukacyjnej powieści? O historii wiekopomnej publikacji porozmawialiśmy w materiale Dzień Dobry TVN.

Fenomen elementarza Mariana Falskiego

Elementarz Mariana Falskiego to najczęściej czytana w Polsce książka. Od pokoleń bowiem sięgają po nią maluchy, które rozpoczynają swoją przygodę z edukacją. Została wydana w większej liczbie egzemplarzy niż łącznie "Pan Tadeusz", "Trylogia" czy "Lalka". Po raz pierwszy trafiła do szkół w 1910 roku. Za wzbogacające jej treść piękne ilustracje odpowiadali kolejno: przed wojną - Jan Rembowski, po wojnie - Jerzy Karolak, w wersji elementarza z 1975 r. - Janusz Grabiański.

- Falski nie był nauczycielem. Był działaczem oświatowym, pedagogiem. Pewnego dnia poszedł zastąpić swoją koleżankę guwernantkę i wtedy dostrzegł pierwszoklasistów, którzy mają naprawdę ogromne problemy z połączeniem liter, z przekręcaniem wyrazów, więc stwierdził, że chce pomóc tym dzieciom nauczyć się jak najwięcej. Stąd zrodził się pomysł na stworzenie książki pierwszej, a później elementarza - tłumaczy Sonia Bednarz z Muzeum Elementarza w Kuźnicy Grabowskiej.

- Fenomen elementarza Falskiego polega na tym, że proces nauki czytania i pisania autor uczynił bardzo przystępny. Czytający zwraca uwagę na pierwszą i ostatnią sylabę, a resztę na zasadzie domysłu traktuje - wyjaśnia pisarz Sławomir Koper.

Prof. Anna Landau-Czajka z Zakładu Historii Społecznej XIX i XX wieku PAN zaznacza również, że książka ta miała bardzo ciekawą, spójną fabułę. - Coraz więcej się dowiaduję o tych samych ludziach. Wszystko dzieje się w tym samym otoczeniu, w tej samej rodzinie - komentuje ekspertka.

Kim była Ala z elementarza Falskiego?

Główną bohaterką książki Mariana Falskiego jest niejaka Ala - dziewczynka, której codzienność została w przedstawiona w elementarzu. - Okazuje się, że Ala to nie jest postać całkowicie fikcyjna. Alina Margolis została później żoną Marka Edelmana, czyli jest postacią ważną dla polskiej kultury - zaznacza w materiale Dzień Dobry TVN krytyk literacki Michał Rusinek.

Pan Marian Falski był wielkim przyjacielem moich rodziców, zwłaszcza mojej mamy. Kiedy skończyłam może 6, może 7 lat, przyniósł mi prezent. W szarej kopercie była książka. Wyjęłam tę książkę i to był elementarz. Później zobaczyłam, że na tym elementarzu było napisane: "Ali z elementarza - autor"
- wyznała niegdyś pani Alina.

Jaka ciekawostka kryje się za popularnym z książki Falskiego zdaniem: "Ala ma kota"? Tego dowiesz się z naszego materiału wideo.

Nie oglądałeś Dzień Dobry Wakacje na antenie? Zobacz program na platformie VOD.pl. Wszystkie odcinki oraz Dzień Dobry TVN Extra znajdziesz też na Player.pl.

Jesteśmy serwisem kobiecym i tworzymy dla Was treści związane ze stylem życia. Pamiętamy jednak o sytuacji w Ukrainie. Chcesz pomóc? Sprawdź, co możesz zrobić. Pomoc. Informacje. Porady.

Zobacz także: