Gdy sztuka przynosi ukojenie. Na czym polega arteterapia i jakie są jej efekty?

malowanie farbami
Malowanie farbami
Źródło: Fot. Steve Debenport / Getty Images
Rzeźbienie, taniec lub śpiew nie wyleczą z fizycznej choroby, ale mogą znacznie poprawić stan psychiczny. Przy okazji kształtują zdolności psychomotoryczne, relaksują, pozwalają wyrazić emocje w niecodzienny sposób. Dla kogo przeznaczona jest arteterapia i na czym dokładnie polega?

Arteterapia jest rodzajem terapii psychologicznej, która wykorzystuje sztukę. Pozytywny wpływ dziedzin artystycznych na psychikę człowieka znany był już w XIX wieku. Chętnie wykorzystywano je, aby przynieść ulgę cierpiącym na różne zaburzenia psychiczne i emocjonalne. Sam termin „art therapy” wszedł do użycia w latach 40. ubiegłego wieku. W Polsce terapię sztuką stosowano już 20 lat wcześniej. Jej pionierem na naszym rodzimym gruncie był pedagog Stefan Szuman.

Więcej:

Dla kogo arteterapia jest odpowiednia?

Sztuki plastyczne, muzyka, aktorstwo i taniec pozwalają na wyrażanie emocji w sposób niekonwencjonalny. Są więc dobre dla osób mających problem z porozumiewaniem się, nadmiernie nieśmiałych i niepewnych siebie. Dzięki nim można wyrazić i oswoić lęki oraz trudne, traumatyczne przeżycia z przeszłości. Arteterapia jest odpowiednia dla chorych na zaburzenia lękowe, depresje, uzależnienia i nerwice. Rysowanie, granie na instrumencie, taniec czy nawet odgrywanie ról pozwalają człowiekowi cierpiącemu lepiej zrozumieć siebie, swoje uczucia i poznać własne potrzeby. W przedszkolach arteterapia jest stosowana dość często, szczególnie wtedy, kiedy w grupie znajduje się dziecko z zespołem Aspergera lub autyzmem. Zajęcia muzyczne, malowanie, rysowanie i rzeźbienie pomagają dziecku autystycznemu nie tylko poznać swoje wnętrze, ale również lepiej komunikować się z otoczeniem. W przypadku autyzmu arteterapia działa wyciszająco i relaksująco, przez co jego objawy mogą stawać się delikatniejsze i mniej utrudniać życie codzienne. Co jeszcze daje arteterapia? Jej odprężające działanie wspiera osoby cierpiące na różne choroby somatyczne, np. raka czy problemy z sercem. Z takiej formy terapii mogą korzystać wszyscy – dzieci, młodzież, osoby dorosłe i starsze. Arteterapię poleca się również niepełnosprawnym – dzięki niej ćwiczą mięśnie, umiejętności psychomotoryczne i nabywają pewności siebie.

Arteterapia i jej działanie na psychikę

Sztuka jest narzędziem ekspresji, a więc wyrażania siebie. Wywołuje efekt oczyszczenia oraz wyzwolenia, ponieważ im większe zaangażowanie jest wkładane w dane dzieło, tym szybciej puszczają różnego rodzaju blokady emocjonalne. Gromadzące się latami negatywne emocje wywołują w końcu w człowieku swoisty stan chorobowy przybierający formę depresji, przewlekłego zmęczenia czy lęków. Takie gromadzące się emocje można porównać do bakterii, które wywołują stan zapalny i ropień. Bolesny, nabrzmiały wrzód wypełniony ropą utrudnia życie i powoduje złe samopoczucie. Dopiero jego przebicie przynosi ulgę, kiedy cała nagromadzona ropa ma szansę opuścić ciało. Podobnie jest z ludzką psychiką – arteterapia jest stopniowym przebijaniem emocjonalnego wrzodu. Nagromadzone negatywne emocje znajdują swoje ujście, lęki mijają, a napięcie się zmniejsza. W momencie ulgi pacjent jest w stanie samodzielnie dostrzec podłoże swoich problemów oraz staje się bardziej otwarty na pracę z terapeutą. Arteterapia wybudza go z nieświadomości, pozwala mu odkryć różne wydarzenia z przeszłości, które mają wpływ na jego obecne problemy. Ćwiczenia wykonywane w trakcie arteterapii, czy to w formie rysunkowej, muzycznej czy jakiejkolwiek innej, pomagają budować pozytywny obraz siebie i poczucie własnej wartości. Napawają optymizmem i zmieniają postrzeganie rzeczywistości.

Zobacz także: Karoshi, czyli śmierć z przepracowania

Arteterapia – ćwiczenia dla dorosłych i dzieci

Istnieje wiele różnych form arteterapii. Są one dobierane indywidualnie, w zależności od potrzeb i upodobań pacjenta. Do jej podstawowych form należą szeroko rozumiane sztuki plastyczne. W arteterapii to najczęściej psychorysunek i malarstwo. Proste rysunki lub malunki dają terapeucie mnóstwo wskazówek na temat życia wewnętrznego i motywacji pacjenta. Można wyciągnąć z nich ważne dla procesu terapeutycznego wnioski. Poza malowaniem i rysowaniem pacjenci mogą robić wyklejanki, wycinanki, tkać, lepić w glinie lub rzeźbić.

Ciekawą formą ćwiczeń arteterapeutycznych dla dzieci jest bajkoterapia. Polega ona na czytaniu pacjentowi bajek odpowiednio dobranych do jego sytuacji. W ich bohaterach może upatrywać własnych emocji i przeżyć. Dodatkowo słuchanie bajki działa w sposób kojący i odprężający. Podobnie dla dorosłych stosuje się filmoterapię – terapeuta proponuje do oglądania konkretne filmy, które mogą odnosić się do sytuacji pacjenta. Seans zakończony jest dyskusją na temat filmu.

Kolejną formą arteterapii jest muzykoterapia. To bardzo dobra metoda dla osób zamkniętych w sobie i nieśmiałych. Praca z głosem, śpiewanie i ćwiczenia wokalne umacniają pewność siebie i otwierają pacjentów. Natomiast granie na instrumentach wzmacnia poczucie sprawstwa i panowania nad sytuacją.

Zobacz film: Badania psychiatryczne dla polityków? Źródło: Dzień Dobry TVN

Autor: Redakcja Dzień Dobry TVN

Źródło zdjęcia głównego: Fot. Steve Debenport / Getty Images

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Muzyk Kultu wydał oświadczenie w sprawie zatrzymania

Muzyk Kultu wydał oświadczenie w sprawie zatrzymania

Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

"Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

"Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D
Materiał promocyjny

Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D

"Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

"Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego
Materiał promocyjny

Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego

Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"
Materiał promocyjny

Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"

"Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

"Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg
Materiał promocyjny

Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas