Wstrząs anafilaktyczny – co to jest? Przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Orzeszki ziemne i środki odczulające
Tim Grist Photography/Getty Images
Źródło: Moment RF
Wstrząs anafilaktyczny to silna reakcja organizmu na czynnik uczulający, którym może być lek. U dzieci wstrząs anafilaktyczny często spowodowany jest przez pokarm, np. jaja. Brak wiedzy na temat postępowania w sytuacji anafilaksji może prowadzić do śmierci poszkodowanego.

Pierwsza pomoc w razie wstrząsu anafilaktycznego wymaga użycia adrenaliny. Niezbędne jest też wezwanie służb medycznych. Pacjent po wstrząsie anafilaktycznym często wymaga leczenia stacjonarnego w szpitalu.

Wstrząs anafilaktyczny – co to jest?

Wstrząs anafilaktyczny , czy też inaczej anafilaksja, to stan bezpośredniego zagrożenia życia. Najczęściej występuje u kobiet, dzieci i młodzieży, jednak każdy, kto zmaga się z jakimś uczuleniem powinien wiedzieć, co to jest wstrząs anafilaktyczny . Opisywany jest on jako reakcja organizmu w odpowiedzi na jakąś substancję uczulającą, która w chwili pierwszego kontaktu prowadzi do wytworzenia przeciwciał klasy IgE. Za pomocą specjalnych receptorów przytwierdzają się one do powierzchni komórek układu odpornościowego, które krążą we krwi. Gdy dochodzi do następnego kontaktu z czynnikiem uczulającym, to wychwytywany jest on przez IgE. Po połączeniu przeciwciał zakotwiczonych na bazofilach i komórkach tucznych z alergenami dochodzi do aktywacji komórki, która wyrzuca na zewnątrz różne substancje chemiczne (przede wszystkim histaminę i tryptazę), prowadzące do reakcji alergicznej.

Po jakim czasie od kontaktu z alergenem pojawia się wstrząs anafilaktyczny ? Reakcja na czynnik uczulający odczuwalna jest już po kilku sekundach od kontaktu z nim. Jednym z pierwszych objawów wstrząsu jest nagły spadek ciśnienia. Następnie dochodzi do przyspieszenia akcji serca, skóra staje się blada, spocona, chory traci przytomność. W niektórych przypadkach dochodzi do drgawek, a na skórze pojawia się pokrzywka. Objawem wstrząsu może być łzawienie spojówek, kaszel, nudności, wymioty, biegunka, znacznie podwyższona temperatura, zawroty głowy. Do groźniejszych reakcji na alergen zalicza się obrzęk dróg oddechowych, warg, języka utrudniający oddychanie. Taki przebieg wstrząsu anafilaktycznego wymaga natychmiastowego wezwania pogotowia, gdyż następstwem obrzęku tkanek może być uduszenie się pacjenta. W Polsce każdego roku z powodu wstrząsu anafilaktycznego umiera kilkadziesiąt osób. Wiele z nich mogłoby przeżyć, gdyby posiadali podstawową wiedzę na temat przebiegu wstrząsu anafilaktycznego i postępowania w razie anafilaksji.

Najczęstsze przyczyny wstrząsu anafilaktycznego

Wstrząs anafilaktyczny u dzieci powodują pokarmy, takie jak jajka, pszenica, mleko krowie, ryby, soja, orzechy laskowe i ziemne. U dorosłych powodów wstrząsu należ szukać m.in. w cytrynach, owocach morza. Tego rodzaju reakcja następuje też na skutek użądlenia osy, pszczoły czy szerszenia. Przyczyną wstrząsu anafilaktycznego mogą być leki, np. ibuprofen, naproksen, aspiryna, czy wykorzystywane w radiologii środki kontrastowe zawierające jod. Jaki inny popularny lek może wywołać silny wstrząs anafilaktyczny? Odpowiedzią na to pytanie jest penicylina. Wstrząs anafilaktyczny może nastąpić również po innych antybiotykach, m.in. po aminoglikozydach. Do czynników, które mogą wzmocnić przebieg anafilaksji, zalicza się alkohol, wysoką temperaturę, silny stres i wysiłek fizyczny.

Wstrząs anafilaktyczny – pierwsza pomoc

Osoby, które na własnej skórze przekonały się, czym jest wstrząs anafilaktyczny, powinny wiedzieć, jak przebiega leczenie po tak silnej reakcji na alergen oraz poznać wszelkie wytyczne , które mogą uratować życie w razie niespodziewanego kontaktu z czynnikiem uczulającym. Postępowanie w razie wstrząsu anafilaktycznego nie jest skomplikowane, najważniejsze jest jednak, aby działać szybko. Po wystąpieniu pierwszych objawów należy skontaktować się ze służbami medycznymi. Zanim jednak zjawi się pogotowie ratunkowe, trzeba sprawdzić, czy poszkodowany oddycha. Jeśli pacjent jest przytomny, zaleca się ułożyć go na plecach z uniesionymi nogami (poprawia to ukrwienie najważniejszych narządów). Gdyby doszło do niewydolności oddechowej, polecana jest pozycja siedząca. Ważne jest też, aby usunąć źródło reakcji (np. żądło pszczoły). Następnie należy sprawdzić, czy chory ma przy sobie adrenalinę – w sytuacji wstrząsu anafilaktycznego może ona uratować życie. Jej działanie jest natychmiastowe. Strzykawkę wypełnioną lekarstwem należy wbić (przez ubranie) w zewnętrzną część uda. Pierwsza pomoc w sytuacji wstrząsu anafilaktycznego obejmuje również dożylne podanie płynów, które podnoszą ciśnienie krwi oraz kortyzonu zmniejszającego duszności. W niektórych przypadkach niezbędne jest wykonanie konikotomii. Pacjenci, u których wstrząs anafilaktyczny miał ciężki przebieg, umieszczani są w szpitalu na kilkudniową obserwację.

Zobacz też:

Niebezpieczne substancje w domu. Jak chronić przed nimi dzieci?

Przygotowuj dziecku aromatyczną kąpiel. Ekspert: „Zapachy to jeden z podstawowych kanałów wspomagania rozwoju”

Gadżety dla alergików – sprawdzone urządzenia, dzięki którym nie straszne będą roztocza i pyłki

Zobacz wideo: Wstrząs anafilaktyczny - czy grozi każdemu alergikowi?

Autor: Adrian Adamczyk

Źródło zdjęcia głównego: Moment RF

podziel się:

Pozostałe wiadomości

13-osobowa rodzina Clarke jest już w Tajlandii. To nie koniec ich dalekich podróży

13-osobowa rodzina Clarke jest już w Tajlandii. To nie koniec ich dalekich podróży

Joanna Krupa wspomina dzieciństwo w USA. "Dzieci się ze mnie śmiały"

Joanna Krupa wspomina dzieciństwo w USA. "Dzieci się ze mnie śmiały"

"Wymarzony Szkolny Obiad". Poznaj przepisy na dania, które pokocha każdy uczeń
Materiał promocyjny

"Wymarzony Szkolny Obiad". Poznaj przepisy na dania, które pokocha każdy uczeń

Mieszka w slumsach i marzy, by odmienić los rodziny. "Wiem, że mogę to zrobić, tańcząc w balecie"

Mieszka w slumsach i marzy, by odmienić los rodziny. "Wiem, że mogę to zrobić, tańcząc w balecie"

Kultowa gra powraca w nowej odsłonie. Mistrz Scrabble zdradza "najdroższe słowo"
Materiał promocyjny

Kultowa gra powraca w nowej odsłonie. Mistrz Scrabble zdradza "najdroższe słowo"

Małgorzata Rozenek-Majdan wskoczyła do wanny pełnej lodu: "Nie wypada tego nie zrobić"

Małgorzata Rozenek-Majdan wskoczyła do wanny pełnej lodu: "Nie wypada tego nie zrobić"

Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?
Materiał promocyjny

Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?

Dorota Szelągowska odważnie o rozstępach na brzuchu: "Obiektywnie okropne, ale są moje"

Dorota Szelągowska odważnie o rozstępach na brzuchu: "Obiektywnie okropne, ale są moje"

Jak postawić na nogi monsterę? Ekspert zdradza sprawdzone sposoby

Jak postawić na nogi monsterę? Ekspert zdradza sprawdzone sposoby

Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy
Materiał promocyjny

Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy

"Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień
Materiał promocyjny

"Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień

Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

"Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

"Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

"Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

"Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego

Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego