Żydzi

    Żydzi

    Pesach to święto żydowskie powiązane z wydarzeniami, które opisane są w świętych pismach jako wyjście Izraelitów z Egiptu. Chodzi tutaj o dziesiątą plagę, podczas której Bóg miał oszczędzić dzieci Izraelitów, którzy wejścia do swoich domów oznaczyli krwią baranka.

    Szawuot, czyli Święto Tygodni, wymieniane jest jako jedno z najważniejszych świąt żydowskich. Świętowanie rozpoczyna się 6 siwan, czyli na przełomie maja i czerwca. Z uwagi na to, że wypada ono 50 dni po święcie Pesach, nazywane jest również Pięćdziesiątnicą.

    Purim uważane jest za jedno z najbardziej radosnych świąt obchodzonych przez Żydów. Nie można się temu dziwić, gdyż upamiętnia dzielny czyn królowej Estery. Udało jej się ocalić perskich Żydów od niechybnej śmierci, która czekała ich w wyniku uknutej przez królewskiego urzędnika spisku.

    W kalendarzu żydowskim znajduje się wiele świąt, które mają upamiętniać ważne wydarzenia z historii narodu wybranego. Jednym z nich jest Chanuka, obchodzona w miesiącu kislew, czyli w okresie jesienno-zimowym. Jest to święto ruchome i każdego roku przypada w innym dniach.

    O społeczności żydowskiej w Polsce, o odkrywaniu swoich żydowskich korzeni i konwersji na judaizm oraz o miłości opowiedzieli nam Jonathan Ornstein, dyrektor Centrum Społeczności Żydowskiej w Krakowie i jego żona Katarzyna Leonardi. Jak wygląda przejście na judaizm? Ilu Żydów mieszka dziś w Krakowie i jak wiele osób odkrywa swoje żydowskie korzenie?

    Z okazji, zbliżającej się 75. rocznicy powstania w warszawskim getcie, w studiu Dzień Dobry TVN, o Warszawie przedwojennej i dzisiejszej, o wojnie i o powstaniu w getcie, opowiedział nam Szewach Weiss: "To była zemsta, to była odwaga, to była inna śmierć. Oni próbowali sobie wybrać inną śmierć...".

    Obchodzimy właśnie 50. rocznicę wydarzeń, które miały miejsce w marcu 1968 roku. W wyniku przeprowadzonej przez władze PRL kampanii antyżydowskiej, Polskę opuściło ok 15 - 20 tys. osób pochodzenia żydowskiego. O tym, jak potoczyły się losy ówczesnych przymusowych emigrantów, rozmawialiśmy w Dzień Dobry TVN z Sabiną Baral, która przyjechała do Warszawy na premierę przedstawienia „Zapiski z wygnania” na podstawie jej książki o tym samym tytule. Z kamerą Dzień Dobry TVN wybraliśmy się też na spotkanie z "marcowymi emigrantami" - Władysławem Zającem i Anną Frajlich.

    Jan Żabiński wyciągał z getta Żydów, a następnie wraz ze swoją żoną Antoniną ukrywał ich na terenie warszawskiego zoo. Już niedługo do kin wchodzi hollywoodzki film Azyl, przedstawiający historię polskiego małżeństwa. W postać Antoniny wcieliła się Jessica Chastain. W Dzień Dobry TVN gościliśmy córkę Jana i Antoniny Teresę Żabińską-Zawadzki. Co czuła oglądając amerykańską produkcję? O czym rozmawiała z Jessicą Chastain przed realizacją filmu? Co się działo z rodziną Pani Teresy po zakończeniu wojny? Czy nasz gość miał kontakt z ocalałymi?

    W czasie gdy Katolicy zasiadali do wieczerzy wigilijnej, Żydzi zaczynali obchodzić Chanukę. O tajemnice żydowskiego święta i jego tradycje zapytaliśmy w Dzień Dobry TVN rabina Szaloma Stamblera. Dlaczego w czasie Chanuki Żydzi jedzą pączki, a dzieci bawią się bączkami? Mieliśmy też okazję zobaczyć występ tańczącego skrzypka Daniela Ahaviela.

    Podczas drugiej wojny światowej ryzykowali życiem swoim i swojej rodziny, by pomóc ocalić Żydów. O kim mowa? O Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Niedawno odbyło się ich wyjątkowe spotkanie. Zjawił się na nim dziennikarz Dzień Dobry TVN Marcin Sawicki, by przypomnieć nam o polskich bohaterach, których została niestety garstka.

    Jedną z religii spotykanych w Polsce jest judaizm. Dziennikarka Dzień Dobry TVN Katarzyna Olubińska postanowiła zapoznać się z jego głównymi założeniami. W tym celu odwiedziła krakowski Kazimierz, gdzie przed ostatnią wojną mieściło się dwieście domów modlitwy, a obecnie siedem. Spotkała się ta m.in. z jedyną w Polsce kobietą-rabinem Tanyą Segal. Jaka jest rola kobiety w judaizmie?

    "To był 6 XII 1942. Przyjechali Niemcy, otoczyli mieszkanie,... do stodoły zapędzili, oblali stodołę benzyną, zamknęli i podpalili... Dokonali egzekucji poprzez spalenie". Marcin Sawicki, z kamerą Dzień Dobry TVN, wybrał się na spotkanie z rodziną Skoczylasów, których przodkowie zostali zamordowani przez Niemców za to, że ukrywali Żydów. Gościem w naszym studiu był Jonny Daniels, izraelski działacz społeczny, założyciel i prezes fundacji "From the Depths", poszukujący miejsc, w których Polacy ukrywali Żydów w czasie II Wojny Światowej.

    W Dzień Dobry TVN z przedstawicielami dwóch pokoleń: profesorem Szewachem Weissem oraz historykiem Szymonem Pawlakiem wspominaliśmy postać Jana Karskiego. Czy Karski był znany w Izraelu? Czy Polaków interesuje postać polskiego kuriera i emisariusza? Jak Winston Churchill zareagował na informacje o Holokauście, które przekazał mu Karski?

    Na terenie warszawskiego ZOO, kierowanego w czasie wojny przez Jana i Antoninę Żabińskich, schronienie znalazło ponad 300 Żydów z warszawskiego getta! Marcin Sawicki spotkał się z ocalonym przez rodzinę Żabińskich Moshe Tiroshem, który po latach odwiedził dom, w którym ukrywano go przed Niemcami.

    Uczestniczył w uroczystym otwarciu Muzeum Historii Żydów Polskich. Prezes fundacji "From The Depths" Jonny Daniels był gościem w Dzień Dobry TVN. Opowiedział o wspólnej polsko - żydowskiej historii.

    Nakręcił ponad 30 filmów. Do Warszawy przyjechał, by zobaczyć Muzeum Historii Żydów Polskich. Dziennikarz Dzień Dobry TVN Marcin Sawicki zapytał Romana Polańskiego, czy ogląda polskie filmy, jak odbiera porównanie Jana Komasy do siebie, ile razy widział jego film "Miasto 44" oraz, czy "Ida" zdobędzie Oscara.

    W studiu Dzień Dobry TVN gośćmi byli: Katka Reszke-Grunberg oraz Sławomir Grunberg, mąż Katki. Jakie są chasydzkie zwyczaje tradycyjnych zaślubin? Ile osób bawiło się na ich ślubie? O swoim wielkim żydowskim weselu opowiedzieli w studiu Dzień Dobry TVN, a Michał Piróg oczywiście był jednym z gości!

    Zapraszamy na kolejny odcinek cyklu "Kobiety w religiach świata". Bohaterką odcinka, który 27 marca (czwartek) zobaczycie w Dzień Dobry TVN, jest żydówka. Katarzyna Olubińska spotkała się z Anną Węglarczyk.

    Ania Wendzikowska rozmawiała z Hanny Lerner, która zarobiła miliony na tapicerowaniu mebli. Mogłoby się wydawać, że jest to historia jakich wiele - ot po prostu dziewczyna miała hobby i postanowiła na nim zarobić. Jednak nie w tym przypadku. Zobaczcie, co jest niesamowitego w historii sukcesu Hanny Lerner.