Czym jest rzucawka ciążowa? Jakie są jej przyczyny i jak wyglądają objawy?

Kobieta w ciąży relaksuje się na leżaku
Fot. GettyImages / Kathrin Ziegler
Częstość występowania rzucawki oceniana jest na 4–6 aż do 100 przypadków na 10 000 żywych urodzeń. Rzucawka porodowa jest poważnym powikłaniem stanu przedrzucawkowego. Około 50 proc. przypadków rzucawki porodowej pojawia się w trzecim trymestrze, 30 proc. podczas porodu, a pozostała część na początku połogu.

Wystąpienie rzucawki w ciąży zawsze poprzedzone jest wystąpieniem stanu przedrzucawkowego. Rzucawka ciążowa znana jest również pod nazwą EPH-gestoza, gestoza lub rzucawka poporodowa. Skróconą wersją definicji tego stanu chorobowego jest wystąpienie napadu drgawek toniczno-klonicznych bądź śpiączki lub obu tych objawów jednocześnie u pacjentek po 20. tygodniu trwania ciąży.

Czym jest rzucawka ciążowa?

Aby móc odpowiedzieć na to pytanie, należy najpierw dowiedzieć się, co to jest stan przedrzucawkowy w ciąży, ponieważ jego następstwem jest właśnie rzucawka. Występuje ona w przebiegu gestozy, czyli tzw. zatrucia ciążowego, który pojawia się po 20. tygodniu trwania ciąży. Składa się na niego zespół objawów klinicznych, takich jak:

  • nadciśnienie czyli ciśnienie tętnicze krwi powyżej 140/90 mmHg, jeśli w ciąży wyniki pomiarów były prawidłowe,
    • białkomocz, który stwierdzany jest na podstawie badania moczu, a poziom białka przekracza 300 mg na dobę,
      • uogólnione obrzęki.

        Stan przedrzucawkowy występuje u ok. 2-15 proc. wszystkich ciąż i stanowi główną przyczynę zgonów kobiet ciężarnych w krajach rozwijających się. Ocenia się, że na świecie stan przedrzucawkowy i rzucawka odpowiedzialne są za ok. 14 proc. matczynej śmiertelności w ciągu roku. Rzucawka występuje u kobiet najczęściej po 20. tygodniu trwania ciąży lub w pierwszych dwóch dniach połogu. Objawy występujące w trakcie napadu rzucawkowego wynikają z zaburzeń czynnościowych układu nerwowego, które są spowodowane nasilającym się obrzękiem tkanki mózgowej.

        Jakie są przyczyny stanu rzucawkowego?

        W grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia stanu przedrzucawkowego , a w konsekwencji rzucawki możemy wymienić kobiety które: są pierwszy raz w ciąży, ukończyły 35 lat lub są w wieku nastoletnim, mają ciemny kolor skóry, są w ciąży mnogiej, z zaburzeniami odżywiania się oraz takie, które cierpią na choroby nerek lub leczą się na cukrzycę. Przyczyny rzucawki w ciąży nie są jeszcze dokładnie znane. Jednak możemy wyróżnić kilka, które mają bezpośredni wpływ na wystąpienie tego stanu chorobowego:

        • podłoże genetyczne,
          • czynniki neurologiczne,
            • nieprawidłowa dieta,
              • zaburzenia układu krwiotwórczego.

                Jakie są objawy stanu rzucawkowego?

                Objawy stanu przedrzucawkowego to:

                • silny i uporczywy ból głowy okolicy czołowej lub ciemieniowej,
                  • zamazane widzenie,
                    • nadwrażliwość na światło,
                      • ból w nadbrzuszu,
                        • zaburzenia świadomości,
                          • białkomocz (>300 mg białka w moczu na dobę),
                            • nadciśnienie tętnicze krwi (powyżej 140/90 mmHg).

                              Objawy stanu rzucawkowego : drgawki kloniczno-toniczne, w wyniku których kobiety najczęściej tracą przytomność. Jeśli mamy do czynienia z łagodną postacią, kobieta po chwili odzyskuje przytomność lub wchodzi w fazę lekkiej śpiączki, z której można ją wybudzić po kilku minutach. Jeśli jednak wystąpi ciężka postać, po śpiączce pojawiają się objawy innej formy ataku drgawek, takie jak uszkodzenie siatkówki oka, nerek, wątroby, a w najcięższych przypadkach dojść może do uszkodzenia mózgu.

                              Jak wygląda diagnostyka?

                              Diagnostyka wykonywana jest, gdy lekarz podejrzewa lub chce wykluczyć stan przedrzucawkowy, by móc jak najwcześniej wdrożyć leczenie. Rozpoznanie stawia się na podstawie wyników bad. Lab oraz pomiarów ciśnienia tętniczego:

                              W jaki sposób możemy leczyć kobiety, u których pojawił się stan przedrzucawkowy lub rzucawka?

                              Leczenie rzucawki polega głównie na odpowiedniej profilaktyce, która skupia przeważnie na regularnej opiece prenatalnej. Składają się na nią przede wszystkim regularne wizyty u lekarza ginekologa prowadzącego, który wykonuje kontrolę ciśnienia tętniczego krwi oraz zleca badanie moczu pod kątem ilości białka. Najskuteczniejsze działanie prewencyjne ma magnez, który powinien być suplementowany zarówno poprzez dietę, jak i poprzez przyjmowanie odpowiednich preparatów farmaceutycznych. W stanie przedrzucawkowym stosowane są leki na nadciśnienie. Jeżeli leczenie okaże się skuteczne, przyjmuje się leczenie wyczekujące podczas naturalnego porodu. W tej sytuacji należy zapewnić pacjentce odpowiednią ciszę i spokój, gdyż każdy bodziec stresowy może wywołać atak napadu padaczkowego . W przypadku gdy leczenie jest nieskuteczne, a objawy nasilają się, należy wywołać sztucznie poród. Według statystyk ryzyko śmierci matki w wyniku rzucawki jest bardzo wysokie (2-10 proc.), ale dziecka znacznie większe, bo aż 10-25%.

                              Bibliografia:

                              1. Leszczyńska-Gorzelak B., Poniedziałek-Czajkowska E.: Rzucawka w ciąży - aktualny problem kliniczny, Warszawa, Perinatologia, Nenatologia i Ginekologiam, tom 2, 2009.

                              2. Marunia-Chudek I., Chudek J.: Rzucawka, Katowice, Wydawnictwo Via Medica, 2009.

                              Zobacz także: Cukrzyca u kobiet w ciąży

                              Autor: Redakcja Dzień Dobry TVN

                              podziel się:

                              Pozostałe wiadomości

                              Muzyk Kultu wydał oświadczenie w sprawie zatrzymania

                              Muzyk Kultu wydał oświadczenie w sprawie zatrzymania

                              Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

                              Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

                              Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

                              Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

                              "Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

                              "Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

                              Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D
                              Materiał promocyjny

                              Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D

                              "Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

                              "Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

                              Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego
                              Materiał promocyjny

                              Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego

                              Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

                              Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

                              Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

                              Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

                              Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"
                              Materiał promocyjny

                              Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"

                              "Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

                              "Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

                              Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg
                              Materiał promocyjny

                              Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg

                              Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

                              Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

                              Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

                              Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

                              Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

                              Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

                              Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
                              Materiał promocyjny

                              Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

                              Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

                              Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

                              Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
                              Materiał promocyjny

                              Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

                              Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

                              Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

                              Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                              Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                              "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

                              "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

                              Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

                              Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

                              Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

                              Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

                              Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

                              Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

                              Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

                              Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

                              E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
                              Materiał promocyjny

                              E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

                              Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

                              Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

                              To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

                              To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

                              Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

                              Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

                              To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

                              To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

                              Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

                              Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

                              Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

                              Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

                              "The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

                              "The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

                              Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

                              Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

                              Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

                              Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

                              "The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

                              "The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

                              #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

                              #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas