Czym jest rzucawka ciążowa? Jakie są jej przyczyny i jak wyglądają objawy?

Kobieta w ciąży relaksuje się na leżaku
Fot. GettyImages / Kathrin Ziegler
Częstość występowania rzucawki oceniana jest na 4–6 aż do 100 przypadków na 10 000 żywych urodzeń. Rzucawka porodowa jest poważnym powikłaniem stanu przedrzucawkowego. Około 50 proc. przypadków rzucawki porodowej pojawia się w trzecim trymestrze, 30 proc. podczas porodu, a pozostała część na początku połogu.

Wystąpienie rzucawki w ciąży zawsze poprzedzone jest wystąpieniem stanu przedrzucawkowego. Rzucawka ciążowa znana jest również pod nazwą EPH-gestoza, gestoza lub rzucawka poporodowa. Skróconą wersją definicji tego stanu chorobowego jest wystąpienie napadu drgawek toniczno-klonicznych bądź śpiączki lub obu tych objawów jednocześnie u pacjentek po 20. tygodniu trwania ciąży.

Czym jest rzucawka ciążowa?

Aby móc odpowiedzieć na to pytanie, należy najpierw dowiedzieć się, co to jest stan przedrzucawkowy w ciąży, ponieważ jego następstwem jest właśnie rzucawka. Występuje ona w przebiegu gestozy, czyli tzw. zatrucia ciążowego, który pojawia się po 20. tygodniu trwania ciąży. Składa się na niego zespół objawów klinicznych, takich jak:

  • nadciśnienie czyli ciśnienie tętnicze krwi powyżej 140/90 mmHg, jeśli w ciąży wyniki pomiarów były prawidłowe,
    • białkomocz, który stwierdzany jest na podstawie badania moczu, a poziom białka przekracza 300 mg na dobę,
      • uogólnione obrzęki.

        Stan przedrzucawkowy występuje u ok. 2-15 proc. wszystkich ciąż i stanowi główną przyczynę zgonów kobiet ciężarnych w krajach rozwijających się. Ocenia się, że na świecie stan przedrzucawkowy i rzucawka odpowiedzialne są za ok. 14 proc. matczynej śmiertelności w ciągu roku. Rzucawka występuje u kobiet najczęściej po 20. tygodniu trwania ciąży lub w pierwszych dwóch dniach połogu. Objawy występujące w trakcie napadu rzucawkowego wynikają z zaburzeń czynnościowych układu nerwowego, które są spowodowane nasilającym się obrzękiem tkanki mózgowej.

        Jakie są przyczyny stanu rzucawkowego?

        W grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia stanu przedrzucawkowego , a w konsekwencji rzucawki możemy wymienić kobiety które: są pierwszy raz w ciąży, ukończyły 35 lat lub są w wieku nastoletnim, mają ciemny kolor skóry, są w ciąży mnogiej, z zaburzeniami odżywiania się oraz takie, które cierpią na choroby nerek lub leczą się na cukrzycę. Przyczyny rzucawki w ciąży nie są jeszcze dokładnie znane. Jednak możemy wyróżnić kilka, które mają bezpośredni wpływ na wystąpienie tego stanu chorobowego:

        • podłoże genetyczne,
          • czynniki neurologiczne,
            • nieprawidłowa dieta,
              • zaburzenia układu krwiotwórczego.

                Jakie są objawy stanu rzucawkowego?

                Objawy stanu przedrzucawkowego to:

                • silny i uporczywy ból głowy okolicy czołowej lub ciemieniowej,
                  • zamazane widzenie,
                    • nadwrażliwość na światło,
                      • ból w nadbrzuszu,
                        • zaburzenia świadomości,
                          • białkomocz (>300 mg białka w moczu na dobę),
                            • nadciśnienie tętnicze krwi (powyżej 140/90 mmHg).

                              Objawy stanu rzucawkowego : drgawki kloniczno-toniczne, w wyniku których kobiety najczęściej tracą przytomność. Jeśli mamy do czynienia z łagodną postacią, kobieta po chwili odzyskuje przytomność lub wchodzi w fazę lekkiej śpiączki, z której można ją wybudzić po kilku minutach. Jeśli jednak wystąpi ciężka postać, po śpiączce pojawiają się objawy innej formy ataku drgawek, takie jak uszkodzenie siatkówki oka, nerek, wątroby, a w najcięższych przypadkach dojść może do uszkodzenia mózgu.

                              Jak wygląda diagnostyka?

                              Diagnostyka wykonywana jest, gdy lekarz podejrzewa lub chce wykluczyć stan przedrzucawkowy, by móc jak najwcześniej wdrożyć leczenie. Rozpoznanie stawia się na podstawie wyników bad. Lab oraz pomiarów ciśnienia tętniczego:

                              W jaki sposób możemy leczyć kobiety, u których pojawił się stan przedrzucawkowy lub rzucawka?

                              Leczenie rzucawki polega głównie na odpowiedniej profilaktyce, która skupia przeważnie na regularnej opiece prenatalnej. Składają się na nią przede wszystkim regularne wizyty u lekarza ginekologa prowadzącego, który wykonuje kontrolę ciśnienia tętniczego krwi oraz zleca badanie moczu pod kątem ilości białka. Najskuteczniejsze działanie prewencyjne ma magnez, który powinien być suplementowany zarówno poprzez dietę, jak i poprzez przyjmowanie odpowiednich preparatów farmaceutycznych. W stanie przedrzucawkowym stosowane są leki na nadciśnienie. Jeżeli leczenie okaże się skuteczne, przyjmuje się leczenie wyczekujące podczas naturalnego porodu. W tej sytuacji należy zapewnić pacjentce odpowiednią ciszę i spokój, gdyż każdy bodziec stresowy może wywołać atak napadu padaczkowego . W przypadku gdy leczenie jest nieskuteczne, a objawy nasilają się, należy wywołać sztucznie poród. Według statystyk ryzyko śmierci matki w wyniku rzucawki jest bardzo wysokie (2-10 proc.), ale dziecka znacznie większe, bo aż 10-25%.

                              Bibliografia:

                              1. Leszczyńska-Gorzelak B., Poniedziałek-Czajkowska E.: Rzucawka w ciąży - aktualny problem kliniczny, Warszawa, Perinatologia, Nenatologia i Ginekologiam, tom 2, 2009.

                              2. Marunia-Chudek I., Chudek J.: Rzucawka, Katowice, Wydawnictwo Via Medica, 2009.

                              Zobacz także: Cukrzyca u kobiet w ciąży

                              Autor: Redakcja Dzień Dobry TVN

                              podziel się:

                              Pozostałe wiadomości

                              Klaudia El Dursi odsłania kulisy 8. edycji "Hotelu Paradise". "To buduje intensywne emocje"

                              Klaudia El Dursi odsłania kulisy 8. edycji "Hotelu Paradise". "To buduje intensywne emocje"

                              Żona króla Karola III wycofuje się z pełnienia oficjalnych obowiązków

                              Żona króla Karola III wycofuje się z pełnienia oficjalnych obowiązków

                              Orły 2024 wręczone. Jeden z filmów zdobył aż 6 nagród

                              Orły 2024 wręczone. Jeden z filmów zdobył aż 6 nagród

                              "Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

                              "Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

                              Po bestialskim ataku na Lizę poszedł do sklepu. "Tej twarzy do końca życia nie zapomnę"

                              Po bestialskim ataku na Lizę poszedł do sklepu. "Tej twarzy do końca życia nie zapomnę"

                              Orły 2024. Maja Ostaszewska z synem, Magdalena Cielecka w srebrnych cekinach

                              Orły 2024. Maja Ostaszewska z synem, Magdalena Cielecka w srebrnych cekinach

                              Co na Dzień Kobiet w 2024 roku? Najlepsze pomysły na prezenty 
                              Materiał promocyjny

                              Co na Dzień Kobiet w 2024 roku? Najlepsze pomysły na prezenty 

                              Obejrzałam 1. odcinek "Hotelu Paradise 8". Tej jednej rzeczy się nie spodziewałam

                              Obejrzałam 1. odcinek "Hotelu Paradise 8". Tej jednej rzeczy się nie spodziewałam

                              Walczy z nieuleczalną chorobą, czekając na przeszczep. Pasja do gotowania zaprowadziła ją do "MasterChefa Nastolatki"

                              Walczy z nieuleczalną chorobą, czekając na przeszczep. Pasja do gotowania zaprowadziła ją do "MasterChefa Nastolatki"

                              Jej waga wskazywała 148 kg. Paulina walczy o swoje zdrowie: "Motywatorem są dzieci"

                              Jej waga wskazywała 148 kg. Paulina walczy o swoje zdrowie: "Motywatorem są dzieci"

                              Astro szuka kochającego domu. W Dzień Dobry TVN zadbali o niego groomerzy

                              Astro szuka kochającego domu. W Dzień Dobry TVN zadbali o niego groomerzy

                              11-letnia Emilia ma chorobę moyamoya. "Nieleczona prowadzi do kalectwa"

                              11-letnia Emilia ma chorobę moyamoya. "Nieleczona prowadzi do kalectwa"

                              Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D
                              Materiał promocyjny

                              Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D

                              Noworodek "w ciąży". To bardzo rzadka anomalia medyczna

                              Noworodek "w ciąży". To bardzo rzadka anomalia medyczna

                              Natalia Kukulska obchodzi urodziny. Dostała wyjątkowe życzenia. "Leżałam ze śmiechu"

                              Natalia Kukulska obchodzi urodziny. Dostała wyjątkowe życzenia. "Leżałam ze śmiechu"

                              Cykl "Dzieci świata" zmienia życia bohaterów. "Widzowie Dzień Dobry TVN postanowili uratować sierociniec"

                              Cykl "Dzieci świata" zmienia życia bohaterów. "Widzowie Dzień Dobry TVN postanowili uratować sierociniec"

                              Trzymasz w ręku telefon podczas zabawy z dzieckiem? Skutki mogą być opłakane

                              Trzymasz w ręku telefon podczas zabawy z dzieckiem? Skutki mogą być opłakane

                              Niecodzienne potrawy z serem Gouda. Przygotuj pyszne serowe śniadanie i obiad z Piotrem Kucharskim
                              Materiał promocyjny

                              Niecodzienne potrawy z serem Gouda. Przygotuj pyszne serowe śniadanie i obiad z Piotrem Kucharskim

                              Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"
                              Materiał promocyjny

                              Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"

                              Nie masz czasu, aby pysznie i zdrowo gotować? Z tymi mieszankami warzyw szybko przyrządzisz smaczne dania
                              Materiał promocyjny

                              Nie masz czasu, aby pysznie i zdrowo gotować? Z tymi mieszankami warzyw szybko przyrządzisz smaczne dania

                              Łączenie wielu leków i suplementów może być niebezpieczne. "Dochodzi tzw. kaskady zapisywania"

                              Łączenie wielu leków i suplementów może być niebezpieczne. "Dochodzi tzw. kaskady zapisywania"

                              Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego
                              Materiał promocyjny

                              Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego

                              Magdalena Stępień rozliczy się ze zbiórki na rzecz synka?

                              Magdalena Stępień rozliczy się ze zbiórki na rzecz synka?

                              Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg
                              Materiał promocyjny

                              Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg

                              Kim była Liza, ofiara brutalnego gwałtu? "Nikt nie zareagował. Umierała pięć dni"

                              Kim była Liza, ofiara brutalnego gwałtu? "Nikt nie zareagował. Umierała pięć dni"

                              Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
                              Materiał promocyjny

                              Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

                              Agnieszka Chylińska komentuje zmiany w "Mam Talent!"

                              Agnieszka Chylińska komentuje zmiany w "Mam Talent!"

                              Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
                              Materiał promocyjny

                              Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

                              Wiosenne nowości. Czego mogą spodziewać się widzowie Dzień Dobry TVN? "Mamy akcje specjalne"

                              Wiosenne nowości. Czego mogą spodziewać się widzowie Dzień Dobry TVN? "Mamy akcje specjalne"

                              Ile najwięcej ważyła Sylwia Bomba? "Pytanie dla mnie traumatyczne"

                              Ile najwięcej ważyła Sylwia Bomba? "Pytanie dla mnie traumatyczne"

                              Anna Mucha w bardzo śmiałej sukni. Internauci kłócą się, czy powinna się w niej pokazywać

                              Anna Mucha w bardzo śmiałej sukni. Internauci kłócą się, czy powinna się w niej pokazywać

                              Czworaczki skończyły rok. Z tej okazji odwiedził je ktoś wyjątkowy

                              Czworaczki skończyły rok. Z tej okazji odwiedził je ktoś wyjątkowy

                              Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                              Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                              Kate Winslet jako bezlitosna dyktatorka wkrótce w  HBO Max. Kiedy premiera serialu "Reżim"?

                              Kate Winslet jako bezlitosna dyktatorka wkrótce w HBO Max. Kiedy premiera serialu "Reżim"?

                              "Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

                              "Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

                              E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
                              Materiał promocyjny

                              E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

                              Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

                              Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

                              "Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

                              "Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

                              Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

                              Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

                              Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

                              Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

                              Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

                              Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

                              Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

                              Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

                              Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

                              Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

                              Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

                              Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

                              "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

                              "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

                              Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

                              Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

                              #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

                              #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas