Co to jest cyklofrenia? Poznaj jej przyczyny, objawy i metody leczenia.

smutek, rozpacz, załamanie
Kobieta, która ma zaburzenia psychiczna
Źródło: RUBEN RAMOS/Getty Images
Cyklofrenia to choroba afektywna, w której dochodzi do cyklicznych zmian nastroju od euforycznego do depresyjnego. Zrozumienie mechanizmów powstawania schorzenia, jak i jego objawów wyczuli nas na niepokojące symptomy u osób z najbliższego otoczenia.

Cyklofrenia maniakalno-depresyjna nosi kilka imion. Bywa też nazywana zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, chorobą afektywną dwubiegunową (ChAD) czy psychozą maniakalno-depresyjną . Schorzenie to polega na występujących cyklicznie zmianach nastroju, w przebiegu których występują zespoły depresyjne i maniakalne lub hipomaniakalne, rozdzielone (lub nie) okresami pozbawionymi jakichkolwiek objawów .

Cyklofrenia – przyczyny choroby

Jak w większości chorób należących do grupy zaburzeń psychicznych do tej pory nie określono ściśle jednej, konkretnej przyczyny cyklofrenii. Potwierdzono, że większe prawdopodobieństwo zachorowania dotyczy osób, u których obciążony jest wywiad rodzinny. Jednak zdarzają się jej przypadki u osób niemających krewnych ze zdiagnozowaną cyklofrenią ani innymi zaburzeniami psychicznymi. Za genetyczne podłoże choroby uważa się występowanie zaburzeń afektywnych dwubiegunowych na skutek mutacji w kilku genach odpowiadających za działanie przekaźników układu nerwowego. Mutacje te oddziaływują na receptory błonowe neuronów w obrębie mózgowia oraz destabilizują substancje odpowiadające za samopoczucie (serotoninę, dopaminę, noradrenalinę).

Nie bez znaczenia na rozwój choroby pozostają czynniki zewnętrzne (środowiskowe). Dowiedziono, iż na rozwój cyklofrenii bardziej narażone są osoby samotne, pozbawione wsparcia otoczenia, obarczone silnym stresem związanym np. z utratą osoby bliskiej, rozwodem, a także zmianami w życiu zawodowym, z którymi nie potrafią sobie poradzić.

Określono również okoliczności, które potęgują przebieg choroby. Zaliczamy do nich zmiany rytmu dobowego, zwłaszcza spanie mniej niż 6 godzin na dobę lub problemy związane z bezsennością, uzależnienie od substancji psychoaktywnych (alkohol, narkotyki) , a także zażywanie niektórych leków i suplementów diety, które mają wpływ na nastrój i zachowanie.

Cyklofrenia – objawy

Rozpowszechnienie zaburzeń afektywnych dwubiegunowych wynosi 0,5–1,5% ogółu populacji. Pierwsze objawy cyklofrenii zwykle ujawniają się w trzeciej dekadzie życia. Choroba dotyka równie często mężczyzn, jak i kobiety. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe charakteryzują się występowaniem epizodów maniakalnych (czyli momentów świetnego nastroju, a wręcz euforii), hipomaniakalnych (o podobnym charakterze, ale mniejszym nasileniu) oraz przeciwnie do nich – depresyjnych (związanych z obniżeniem nastroju), jak również postaci mieszanych. Epizodom maniakalnym i depresyjnym mogą towarzyszyć objawy psychotyczne (urojenia, omamy wzrokowe i słuchowe). Czas trwania epizodów jest różny i waha się od kilku dni do kilkunastu miesięcy, przeciętnie szacuje się, iż są to trzy miesiące do pół roku. Epizody depresyjne z reguły trwają dłużej niż te związane z manią czy hipomanią. Podczas wystąpienia epizodu depresyjnego u pacjentów dominuje smutek, utrata radości życia oraz znaczne obniżenie nastroju i spadek energii. Takie osoby skarżą się na zmęczenie, mają problemy z podjęciem nawet najprostszych decyzji i działań, towarzyszy im senność, osłabienie uwagi i popędu seksualnego. Zaburzenia te wywołują u chorych poczucie braku sensu życia i mogą prowadzić do myśli i prób samobójczych. Wręcz przeciwstawne objawy pojawiają się w trakcie epizodów maniakalnych. Ich wystąpienie przejawia się podwyższonym nastrojem, czasem euforią i poczuciem podniecenia, szczęścia, które często bywa nieadekwatne do sytuacji. Podczas choroby afektywnej dwubiegunowej często występuje też gonitwa myśli, którą ciężko jest uchwycić i skonkretyzować. Myśli osoby chorej są nielogiczne, jednocześnie pozbawione krytycyzmu. Osoby takie mają skłonność do ryzykownych zachowań (nieracjonalne inwestycje finansowe, przypadkowe kontakty seksualne) i poczucia mocy, które może wywołać irracjonalne zachowania (np. skok z dachu budynku, bardzo szybka jazda samochodem).

Cyklofrenia a schizofrenia

Na pozór cyklofrenia i schizofrenia wykazują pewne podobieństwa, jednak nie należy ich ze sobą utożsamiać. W cyklofrenii przede wszystkim zwraca uwagę cykliczność faz oraz fakt, że chory najczęściej zachowuje pełny kontakt logiczny z otoczeniem. W przypadku schizofrenii dominuje niespójność w sferze myślenia, emocji, czynności poznawczych i aktywności, jak również zdecydowanie większa częstość objawów wytwórczych, takich jak urojenia i omamy.

Leczenie cyklofrenii

W leczeniu zaostrzeń zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, jak i w leczeniu podtrzymującym, podstawową rolę odgrywa farmakoterapia , polegająca na stosowaniu leków antydepresyjnych, które wpływają na stabilizację nastroju. Niezwykle istotne jest regularne przyjmowanie leków zarówno w czasie epizodów choroby, jak i między nimi. Epizody maniakalne z reguły wymagają leczenia szpitalnego – w związku z brakiem współpracy ze strony chorego często skuteczne leczenie w warunkach ambulatoryjnych jest niemożliwe. Hospitalizacja jest również wskazana w ciężkich epizodach depresyjnych, zwłaszcza jeśli wiążą się one z próbami samobójczymi.

Równie ważne jest leczenie psychoterapeutyczne. Efekty przynosi terapia poznawczo-behawioralna , która poprawia dostrzeżenie i utrzymywanie związku między myśleniem a zachowaniem. Psychoterapia powinna być prowadzona również w okresach remisji, co zmniejsza ryzyko wystąpienia kolejnych epizodów choroby. Ważna jest także psychoedukacja pacjentów, wskazująca na konieczność minimalizacji stresu czy podejmowania aktywności (np. sportowych) w grupie.

Zobacz film: Życie z chorobą afektywną dwubiegunową. Źródło: Dzień Dobry TVN.

Autor: Redakcja Dzień Dobry TVN

Źródło zdjęcia głównego: RUBEN RAMOS/Getty Images

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone  ma na to nietypowy sposób

Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone ma na to nietypowy sposób

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?
Materiał promocyjny

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu
Materiał promocyjny

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu

Kiełek czeka na adopcję

Kiełek czeka na adopcję

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
Materiał promocyjny

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
Materiał promocyjny

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
Materiał promocyjny

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
Materiał promocyjny

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas