Wahania nastroju dotykają każdego człowieka w mniejszym lub większym stopniu. Mogą być związane z pogodą, sytuacją życiową czy zmianami hormonalnymi pod wpływem chorób lub fizjologicznych procesów, np. ciąży, okresu lub przekwitania.

Wahania nastroju to częste przypadłości niezależne od wieku ani płci, chociaż wydaje się, że problemy emocjonalne częściej dotykają kobiety niż mężczyzn. Wahania nastroju u mężczyzn uzależnione są głównie od wahań w wydzielaniu testosteronu. U kobiet podłoże zmian nastroju jest bardziej złożone.

Wahania nastroju w ciąży i po porodzie

Wahania emocjonalne w czasie ciąży spowodowane są przez dynamiczne i ciągłe zmiany hormonów produkowanych przez gruczoły dokrewne. Poza aspektem hormonalnym wahania nastroju w ciąży mogą być również związane z dużym przeciążeniem organizmu: nudnościami, wymiotami, bólami głowy oraz rozbiciem. Organizm kobiety męczy się w tym okresie wyjątkowo szybko i potrzebuje częstej regeneracji: spacerów lub drzemek. Na kłopoty z panowaniem nad własnymi emocjami wpływa także zmiana wyglądu ciała ciężarnej. Szczególnie wahania nastroju w ciąży w 3. trymestrze mogą być spowodowane zaokrąglonym brzuszkiem, który dotychczas był płaski, dodatkowymi kilogramami, zmianami skórnymi i wypryskami (na które ma wpływ progesteron) czy wypadaniem włosów. Wahania nastroju po porodzie określa się mianem „baby blues”. Zgodnie z danymi przypadłość ta występuje u ponad 80% kobiet w połogu. Typowymi objawami są kłopoty z zaśnięciem, płacz, lęk, uczucie bezsilności, hipochondria oraz przekonanie, że kobieta nie sprawdzi się w roli matki. Lekarze na ogół nie zalecają leczenia farmakologicznego, gdyż w większości przypadków „baby blues” mija dość szybko. Po upływie około 2 miesięcy kobieta nabiera większej wprawy w opiece nad noworodkiem i lepiej poznaje jego osobowość. Bardzo ważne, aby na etapie połogu młoda mama otrzymała wiele ciepła, miłości i zrozumienia ze strony najbliższych, a także miała czas na odpoczynek i regenerację organizmu. W skrajnych przypadkach lekarz może przepisać leki hormonalne.

Wahania nastroju przed okresem

Wahania nastroju przed miesiączką na ogół związane są ze zwiększoną pobudliwością, rozdrażnieniem, płaczliwością i nerwowością. Wszystkie te wahania emocjonalne występujące u kobiet tuż przed okresem określa się jako PMDD, czyli przedmiesiączkowe zaburzenia dysforyczne. Jednym z nich jest dobrze znany zespół napięcia przedmiesiączkowego, czyli PMS. Przebiega z łagodniejszymi objawami niż PMDD i dotyczy około 30% kobiet. Wahania hormonów rozpoczynają się w fazie lutealnej cyklu miesiączkowego, czyli około 7 dni przed okresem. Objawy nasilają się dwa dni przed rozpoczęciem krwawienia. Rozchwianie emocji w tym okresie cyklu jest fizjologiczne i nie wymaga leczenia za pomocą środków farmakologicznych, w tym hormonów. Lekarze zalecają, by na silne bóle podbrzusza czy głowy brać dostępne bez recepty niesteroidowe leki przeciwzapalne. Pomoże to zniwelować chociaż część uporczywych objawów miesiączki.

Wahania nastroju w chorobach tarczycy

Choroby tarczycy i wahania nastroju mają wiele wspólnego. Zarówno nadczynność, jak i niedoczynność tarczycy związane są z obniżeniem lub zwiększeniem poziomu hormonów: tyreotropiny (TSH), trójjodotyroniny (T3) oraz tyroksyny (T4). Wahania nastroju a tarczyca to mieszanka wybuchowa, która niekontrolowana leczeniem hormonalnym może nawet zakończyć się depresją. Najczęściej u osób chorujących na tarczycę obserwuje się zaburzenia dwubiegunowe i okresy przygnębienia. Dodatkowo często obserwuje się również upośledzenie koncentracji, spadek libido oraz przewlekłe zmęczenie i potrzebę snu. Niestety, nie da się uniknąć wahań nastroju przy dużych problemach z hormonami tarczycy, a bezpieczne i skuteczne leczenie musi przebiegać pod okiem endokrynologa. Najczęściej jednak przepisuje się dodatkowo leki przeciwdepresyjne.

Zobacz film: Jak wygląda pierwsza wizyta u psychologa i seksuologa? Źródło: Dzień Dobry TVN.

Leczenie wahań nastroju

Przy wahaniach nastroju leczenie zależy w głównej mierze od ich podłoża. Po dokładnym zebraniu wywiadu lekarskiego psycholog lub psychiatra musi dostosować cykl leczenia indywidualnie do pacjenta. W ciąży jest to wskazane tylko w bardzo poważnych przypadkach, zagrażających życiu dziecka i matki. Stosowania hormonów nie wymaga również łagodzenie objawów rozchwiania emocjonalnego u kobiet przed okresem. Częste zmiany nastroju mogą być jednak jednym z objawów poważniejszych zaburzeń afektywnych. Wówczas standardowo kieruje się taką osobę na psychoterapię – grupową lub indywidualną. Dodatkowo lekarz może przepisać leki, które zwiększają lub zmniejszają (w zależności od jednostki chorobowej) poziom jednego z neurotransmiterów w tkance mózgowej.

Co sądzisz o tym artykule?
51
6
Wybrane dla Ciebie
Komentarze
0