Czym charakteryzuje się osobowość zależna?

W górach, kobieta patrzy na jezioro, za wyciągniętą rękę trzyma ja mężczyzna
Fot. swissmediavision/ Getty Images
W toku rozwoju u każdego człowieka wykształca się jeden z typów osobowości, czyli względnie stałej struktury cech. Osobowość zależna jest jednym z dziesięciu głównych rodzajów zaburzeń osobowości.

Osobowość zależna to zaburzenie, które charakteryzuje się brakiem pewności siebie, niechęcią do podejmowania decyzji i poleganiem tylko na innych ludziach, a nie na sobie. Jakie są przyczyny tego zaburzenia i czy możliwe jest wyleczenie?

Osobowość zależna– definicja

Osobowość można zdefiniować jako zespół cech, które określają postępowanie człowieka, jego zachowania oraz postawy. Osobowość uważana jest za względnie trwały wzorzec, który zależy od wychowania, socjalizacji, temperamentu oraz inteligencji. W trakcie rozwoju człowieka pojawiać się mogą różnego rodzaju zaburzenia osobowości, na przykład zaburzenie osobowości zależnej . Istnieje wiele definicji osobowości zależnej, jednak ogólnie można stwierdzić, że jest to zaburzenie osobowości typu C, które charakteryzuje się potrzebą bycia pod opieką innych, unikaniem podejmowania ważnych decyzji życiowych oraz biernością.

Cechy osobowości zależnej

Osoby z osobowością zależną postrzegane są przez otoczenie jako bezradne, bezsilne, niekompetentne i niechętne do podejmowania decyzji oraz brania na siebie odpowiedzialności. Do głównych cech osobowości zależnej możemy zakwalifikować:

· przekonanie o braku kompetencji i zdolności,

· przerzucanie odpowiedzialności na innych,

· uległość,

· przywiązywanie się do innych ludzi,

· brak asertywności w zachowaniu,

· łatwowierność,

· nieśmiałość i niepewność w relacjach interpersonalnych,

· obawa przed odrzuceniem.

Wśród osób z osobowością zależną zdarzają się zarówno jednostki dobrze przystosowane do rzeczywistości, które mieszczą się w normie, jak i jednostki skrajnie zależne i bierne, które nie są w stanie funkcjonować samodzielnie.

Syndrom uzależnienia od drugiej osoby

Uzależnienie emocjonalne może być jednym z przejawów dysfunkcjonalnych związków. Psychologowie wyróżniają trzy cechy charakterystyczne uzależnienia od drugiej osoby:

· utrata samego siebie, własnego „ja”, czyli brak własnej tożsamości i autonomii,

· chęć spędzania coraz więcej czasu z partnerem,

· doświadczanie stanu euforii w sytuacji przebywania z drugą osobą.

Osoby z syndromem uzależnienia uważają, że nie są w stanie poradzić sobie bez partnera i twierdzą, że bez niego pozostaną samotne. Jednocześnie druga osoba postrzegana jest jako rodzic, czyli nieadekwatnie do rzeczywiście pełnionej roli. Syndrom ten związany jest właśnie z pojawieniem się w dzieciństwie osobowości zależnej.

Osobowość zależna – przyczyny

Diagnoza zaburzeń osobowości jest trudnym procesem. Wiąże się on ze złożonością przyczyn, które doprowadziły do wykształcenia danego rodzaju osobowości. Psychologowie i psychiatrzy uważają, że główną przyczyną osobowości zależnej jest nadopiekuńczość i nadmierna troska rodziców o dziecko. Opiekunowie starają się zaspokoić wszystkie potrzeby dziecka, nie pozwalają mu na jakąkolwiek samodzielność i własne działania. Pojawić się tu może tak zwany syndrom nieodciętej pępowiny, czyli zbyt silna więź łącząca matkę (lub ojca) i dziecko w wieku dorosłym. Ten syndrom doprowadzić może do problemów w związkach w życiu dorosłym oraz do kłopotów emocjonalnych. W toku rozwoju dziecka troska zaczyna przekształcać się w kontrolę, przez co nastolatek staje się zależny od rodziców. Z drugiej strony może to doprowadzić do skrajnego typu buntu nastoletniego i popadnięcia w kłopoty. Intruzywny styl rodzicielski sprawia, że nastolatek odczuwa poczucie winy i nie może lub nie chce wyzwolić się spod władzy rodzicielskiej. Zależność od rodziców lub opiekunów przekłada się na brak autonomii w życiu dorosłym, a także na zależność od innych ludzi. Uzależniona osobowość wiąże się z ekstremalną biernością w relacjach ludzkich, co sprawia, że pojawiają się problemy z nawiązywaniem kontaktów społecznych. Zgodnie z podejściem poznawczym, podłożem, który prowadzi do wykształcenia osobowości zależnej, są błędne przekonania i schematy poznawcze, nabyte w okresie dzieciństwa i powielane przez osoby dorosłe.

Osobowość zależna – leczenie

Podstawową formą leczenia osobowości zależnej jest psychoterapia. Często dodatkowo włącza się leczenie farmakologiczne oraz konsultacje z psychiatrą. Włączenie leków jest konieczne w przypadku, gdy poza osobowością zależną występują dodatkowe formy zaburzeń psychicznych. W większości przypadków największe znaczenie pełni jednak terapia psychologiczna.

Osobowość zależna – terapia

Istnieje wiele metod terapii, które mogą pomóc osobom zależnym. Jedną z najbardziej polecanych form psychoterapii jest terapia poznawczo-behawioralna. Pozwala ona na przepracowanie i zmianę schematów poznawczych i myślowych, dzięki czemu pacjent może spojrzeć na siebie i na otaczający świat w zupełnie inny sposób. Każda forma terapii powinna być dopasowana indywidualnie do osoby.

Zobacz film: Anna Grzywaczewska-Ciuciura: Warto afirmować coś, co nasza podświadomość w jakiś sposób akceptuje. 

Zobacz film: Anna Grzywaczewska-Ciuciura: Warto afirmować coś, co nasza podświadomość w jakiś sposób akceptuje. Źródło: Dzień Dobry TVN

Autor: Redakcja Dzień Dobry TVN

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Jak uczestnicy "Autentycznych" wspominają spotkanie z Matą? "On jest nasz"

Jak uczestnicy "Autentycznych" wspominają spotkanie z Matą? "On jest nasz"

Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

"Obecność tej lektury zatruła jakoś mi szczęście". Jak powinien się zmienić kanon?

"Obecność tej lektury zatruła jakoś mi szczęście". Jak powinien się zmienić kanon?

"Eksponat kolekcjonerki, porównywalny z dziełami sztuki". Za co kochamy tulipany?

"Eksponat kolekcjonerki, porównywalny z dziełami sztuki". Za co kochamy tulipany?

Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone  ma na to nietypowy sposób

Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone ma na to nietypowy sposób

Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"
Materiał promocyjny

Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?
Materiał promocyjny

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu
Materiał promocyjny

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu

Kiełek czeka na adopcję

Kiełek czeka na adopcję

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
Materiał promocyjny

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
Materiał promocyjny

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
Materiał promocyjny

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
Materiał promocyjny

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas