Czym charakteryzuje się osobowość zależna?

W górach, kobieta patrzy na jezioro, za wyciągniętą rękę trzyma ja mężczyzna
Fot. swissmediavision/ Getty Images
W toku rozwoju u każdego człowieka wykształca się jeden z typów osobowości, czyli względnie stałej struktury cech. Osobowość zależna jest jednym z dziesięciu głównych rodzajów zaburzeń osobowości.

Osobowość zależna to zaburzenie, które charakteryzuje się brakiem pewności siebie, niechęcią do podejmowania decyzji i poleganiem tylko na innych ludziach, a nie na sobie. Jakie są przyczyny tego zaburzenia i czy możliwe jest wyleczenie?

Osobowość zależna– definicja

Osobowość można zdefiniować jako zespół cech, które określają postępowanie człowieka, jego zachowania oraz postawy. Osobowość uważana jest za względnie trwały wzorzec, który zależy od wychowania, socjalizacji, temperamentu oraz inteligencji. W trakcie rozwoju człowieka pojawiać się mogą różnego rodzaju zaburzenia osobowości, na przykład zaburzenie osobowości zależnej . Istnieje wiele definicji osobowości zależnej, jednak ogólnie można stwierdzić, że jest to zaburzenie osobowości typu C, które charakteryzuje się potrzebą bycia pod opieką innych, unikaniem podejmowania ważnych decyzji życiowych oraz biernością.

Cechy osobowości zależnej

Osoby z osobowością zależną postrzegane są przez otoczenie jako bezradne, bezsilne, niekompetentne i niechętne do podejmowania decyzji oraz brania na siebie odpowiedzialności. Do głównych cech osobowości zależnej możemy zakwalifikować:

· przekonanie o braku kompetencji i zdolności,

· przerzucanie odpowiedzialności na innych,

· uległość,

· przywiązywanie się do innych ludzi,

· brak asertywności w zachowaniu,

· łatwowierność,

· nieśmiałość i niepewność w relacjach interpersonalnych,

· obawa przed odrzuceniem.

Wśród osób z osobowością zależną zdarzają się zarówno jednostki dobrze przystosowane do rzeczywistości, które mieszczą się w normie, jak i jednostki skrajnie zależne i bierne, które nie są w stanie funkcjonować samodzielnie.

Syndrom uzależnienia od drugiej osoby

Uzależnienie emocjonalne może być jednym z przejawów dysfunkcjonalnych związków. Psychologowie wyróżniają trzy cechy charakterystyczne uzależnienia od drugiej osoby:

· utrata samego siebie, własnego „ja”, czyli brak własnej tożsamości i autonomii,

· chęć spędzania coraz więcej czasu z partnerem,

· doświadczanie stanu euforii w sytuacji przebywania z drugą osobą.

Osoby z syndromem uzależnienia uważają, że nie są w stanie poradzić sobie bez partnera i twierdzą, że bez niego pozostaną samotne. Jednocześnie druga osoba postrzegana jest jako rodzic, czyli nieadekwatnie do rzeczywiście pełnionej roli. Syndrom ten związany jest właśnie z pojawieniem się w dzieciństwie osobowości zależnej.

Osobowość zależna – przyczyny

Diagnoza zaburzeń osobowości jest trudnym procesem. Wiąże się on ze złożonością przyczyn, które doprowadziły do wykształcenia danego rodzaju osobowości. Psychologowie i psychiatrzy uważają, że główną przyczyną osobowości zależnej jest nadopiekuńczość i nadmierna troska rodziców o dziecko. Opiekunowie starają się zaspokoić wszystkie potrzeby dziecka, nie pozwalają mu na jakąkolwiek samodzielność i własne działania. Pojawić się tu może tak zwany syndrom nieodciętej pępowiny, czyli zbyt silna więź łącząca matkę (lub ojca) i dziecko w wieku dorosłym. Ten syndrom doprowadzić może do problemów w związkach w życiu dorosłym oraz do kłopotów emocjonalnych. W toku rozwoju dziecka troska zaczyna przekształcać się w kontrolę, przez co nastolatek staje się zależny od rodziców. Z drugiej strony może to doprowadzić do skrajnego typu buntu nastoletniego i popadnięcia w kłopoty. Intruzywny styl rodzicielski sprawia, że nastolatek odczuwa poczucie winy i nie może lub nie chce wyzwolić się spod władzy rodzicielskiej. Zależność od rodziców lub opiekunów przekłada się na brak autonomii w życiu dorosłym, a także na zależność od innych ludzi. Uzależniona osobowość wiąże się z ekstremalną biernością w relacjach ludzkich, co sprawia, że pojawiają się problemy z nawiązywaniem kontaktów społecznych. Zgodnie z podejściem poznawczym, podłożem, który prowadzi do wykształcenia osobowości zależnej, są błędne przekonania i schematy poznawcze, nabyte w okresie dzieciństwa i powielane przez osoby dorosłe.

Osobowość zależna – leczenie

Podstawową formą leczenia osobowości zależnej jest psychoterapia. Często dodatkowo włącza się leczenie farmakologiczne oraz konsultacje z psychiatrą. Włączenie leków jest konieczne w przypadku, gdy poza osobowością zależną występują dodatkowe formy zaburzeń psychicznych. W większości przypadków największe znaczenie pełni jednak terapia psychologiczna.

Osobowość zależna – terapia

Istnieje wiele metod terapii, które mogą pomóc osobom zależnym. Jedną z najbardziej polecanych form psychoterapii jest terapia poznawczo-behawioralna. Pozwala ona na przepracowanie i zmianę schematów poznawczych i myślowych, dzięki czemu pacjent może spojrzeć na siebie i na otaczający świat w zupełnie inny sposób. Każda forma terapii powinna być dopasowana indywidualnie do osoby.

Zobacz film: Anna Grzywaczewska-Ciuciura: Warto afirmować coś, co nasza podświadomość w jakiś sposób akceptuje. 

Zobacz film: Anna Grzywaczewska-Ciuciura: Warto afirmować coś, co nasza podświadomość w jakiś sposób akceptuje. Źródło: Dzień Dobry TVN

Autor: Redakcja Dzień Dobry TVN

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Koreanka nauczyła się j. polskiego m.in. dzięki oglądaniu Dzień Dobry TVN

Koreanka nauczyła się j. polskiego m.in. dzięki oglądaniu Dzień Dobry TVN

Blanka Lipińska pokazała nam wnętrza swego nowego domu

Blanka Lipińska pokazała nam wnętrza swego nowego domu

Wielu rodziców leworęcznych dzieci popełnia ten błąd. Ekspert: "To może być szkodliwe"

Wielu rodziców leworęcznych dzieci popełnia ten błąd. Ekspert: "To może być szkodliwe"

Joanna Krupa wspomina dzieciństwo w USA. "Dzieci się ze mnie śmiały"

Joanna Krupa wspomina dzieciństwo w USA. "Dzieci się ze mnie śmiały"

"Wymarzony Szkolny Obiad". Poznaj przepisy na dania, które pokocha każdy uczeń
Materiał promocyjny

"Wymarzony Szkolny Obiad". Poznaj przepisy na dania, które pokocha każdy uczeń

Mieszka w slumsach i marzy, by odmienić los rodziny. "Wiem, że mogę to zrobić, tańcząc w balecie"

Mieszka w slumsach i marzy, by odmienić los rodziny. "Wiem, że mogę to zrobić, tańcząc w balecie"

Kultowa gra powraca w nowej odsłonie. Mistrz Scrabble zdradza "najdroższe słowo"
Materiał promocyjny

Kultowa gra powraca w nowej odsłonie. Mistrz Scrabble zdradza "najdroższe słowo"

Małgorzata Rozenek-Majdan wskoczyła do wanny pełnej lodu: "Nie wypada tego nie zrobić"

Małgorzata Rozenek-Majdan wskoczyła do wanny pełnej lodu: "Nie wypada tego nie zrobić"

Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?
Materiał promocyjny

Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?

Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

13-osobowa rodzina Clarke jest już w Tajlandii. To nie koniec ich dalekich podróży

13-osobowa rodzina Clarke jest już w Tajlandii. To nie koniec ich dalekich podróży

Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy
Materiał promocyjny

Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy

"Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień
Materiał promocyjny

"Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień

Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

"Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

"Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

"Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

"Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego

Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego